@museumwnf/calligraphy-data 1.0.1
This diff represents the content of publicly available package versions that have been released to one of the supported registries. The information contained in this diff is provided for informational purposes only and reflects changes between package versions as they appear in their respective public registries.
- package/LICENSE.md +44 -0
- package/README.md +32 -0
- package/countries.json +1 -0
- package/dynasties.json +1 -0
- package/gallery.json +1 -0
- package/glossary.json +1 -0
- package/items.json +1 -0
- package/languages.json +1 -0
- package/manifest.json +1 -0
- package/package.json +27 -0
- package/partners.json +1 -0
- package/tags.json +1 -0
- package/timeline_events.json +1 -0
- package/timelines.json +1 -0
- package/translations/countries.ar.json +1 -0
- package/translations/countries.cs.json +1 -0
- package/translations/countries.de.json +1 -0
- package/translations/countries.el.json +1 -0
- package/translations/countries.en.json +1 -0
- package/translations/countries.es.json +1 -0
- package/translations/countries.fr.json +1 -0
- package/translations/countries.hr.json +1 -0
- package/translations/countries.hu.json +1 -0
- package/translations/countries.it.json +1 -0
- package/translations/countries.pt.json +1 -0
- package/translations/countries.se.json +1 -0
- package/translations/countries.si.json +1 -0
- package/translations/countries.tr.json +1 -0
- package/translations/dynasties.ar.json +1 -0
- package/translations/dynasties.en.json +1 -0
- package/translations/dynasties.es.json +1 -0
- package/translations/dynasties.fr.json +1 -0
- package/translations/dynasties.tr.json +1 -0
- package/translations/glossary.ar.json +1 -0
- package/translations/glossary.de.json +1 -0
- package/translations/glossary.en.json +1 -0
- package/translations/glossary.es.json +1 -0
- package/translations/glossary.fr.json +1 -0
- package/translations/glossary.it.json +1 -0
- package/translations/glossary.pt.json +1 -0
- package/translations/glossary.se.json +1 -0
- package/translations/glossary.si.json +1 -0
- package/translations/glossary.tr.json +1 -0
- package/translations/items.ar.json +1 -0
- package/translations/items.de.json +1 -0
- package/translations/items.el.json +1 -0
- package/translations/items.en.json +1 -0
- package/translations/items.es.json +1 -0
- package/translations/items.fr.json +1 -0
- package/translations/items.it.json +1 -0
- package/translations/items.pt.json +1 -0
- package/translations/items.se.json +1 -0
- package/translations/items.tr.json +1 -0
- package/translations/partners.ar.json +1 -0
- package/translations/partners.de.json +1 -0
- package/translations/partners.el.json +1 -0
- package/translations/partners.en.json +1 -0
- package/translations/partners.es.json +1 -0
- package/translations/partners.fr.json +1 -0
- package/translations/partners.it.json +1 -0
- package/translations/partners.pt.json +1 -0
- package/translations/partners.tr.json +1 -0
- package/translations/timeline_events.ar.json +1 -0
- package/translations/timeline_events.en.json +1 -0
- package/translations/timeline_events.es.json +1 -0
- package/translations/timeline_events.fr.json +1 -0
|
@@ -0,0 +1 @@
|
|
|
1
|
+
{"010de5fe-73f3-5015-9ce0-8323f9938c1c":{"name":"Manoscritto del Corano","short_description":"Il manoscritto su carta è costituito da 390 pagine ciascuna con tredici righe in caratteri *naskhi* di colore nero. La prima, la settima e l’ultima riga presentano una scrittura più grande in oro. Ci sono rosette in oro tra i versi e il testo è racchiuso in riquadri delineati in oro. La pagina di apertura é finemente decorata e l'ultima pagina contiene il colophon firmato da Muhammad b. Mirak e datato Ramadan AH 965.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Datato Ègira Ramadan AH 965 / 1558","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 26.8, larghezza cm 17.5","provenance":"Afghanistan (Herat)","keywords":["calligrafia","Corano","Manoscritto","Mogul","naskhi"],"materials":["Carta","inchiosto","pigmenti"]},"0cf1a62f-ad34-5894-aee0-ed8e36e2513a":{"name":"Trittico con “hฺilye –i sherîf” (nobile descrizione).","description":"Il trittico rappresenta un tipico prodotto dell'arte religiosa ottomana del XII/ tardo XVIII secolo, è realizzato in legno ricoperto da un sottile strato cartaceo dipinto a vari motivi e si compone di tre parti. La tavola centrale, la più importante, contiene una hฺilye –i sherîf, ovvero la nobile descrizione delle qualità fisiche e morali di Maometto. Nelle due tavole laterali sono presenti le hฺilye dei primi quattro califfi e dei figli di Alî, Hasan e Husayn. L'esemplare è di eccezionale interesse in quanto, come elemento di rarità, nella parte inferiore della tavola centrale sono menzionati sia l'alluminatore, che si firma Halîl Kâmilî, discepolo di Mehmed Qalyûnt, sia il calligrafo, Mahmûd figlio di Mustafâ, allievo di Baqqâl-zâde Ahฺmed Efendi, che morì nel mese di rejeb del 1200. Per quanto riguarda la decorazione del trittico, i tre fogli di cui esso si compone sono ornati da scritte in diversi caratteri, quali il thûlûth, il naskhî ed il ta' lîq, mentre, tra i motivi decorativi veri e propri, vi sono quelli classici costituiti da tralci con motivi floreali stilizzati, appartenenti alla tipologia detta hatâ' î, e motivi di tipo rûmî, cioè arabeschi in cui predomina l'elemento a palmetta. Il fastigio del trittico, di tipo cuspidato, riproduce al centro i panorami dei due luoghi sacri per eccellenza dell'Islam: Mecca con in primo piano la Ka' ba, e Medina, con la sua Moschea. Da segnalare il piccolo vaso centrale dal quale fuoriescono tralci di fiori, a simboleggiare la distribuzione delle virtù carismatiche del Profeta. La descrizione delle qualità fisiche e morali di Maometto rientra in una lunga tradizione letteraria che ha il suo prototipo nella Sîra, o Biografia profetica, di Ibn Ishâq. Esemplari come questo trittico erano oggetto di culto vero e proprio e di venerazione, legata ai poteri taumaturgici che, secondo il calligrafo, erano da attribuirsi al trittico, ed alla credenza nella potenza magica della scrittura.","short_description":"Il trittico è un tipico ed importante prodotto dell'arte religiosa ottomana. In esso è presente la cosiddetta “*nobile descrizione*” delle qualità fisiche e morali di Maometto, insieme alla raffigurazione del panorama dei due luoghi sacri per eccellenza dell'Islam, la Mecca e Medina.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"XII/ XVIII secolo.","location":"Roma","dimensions":"altezza cm 95,5; larghezza cm 65 (ante aperte); larghezza cm 36 (ante chiuse).","method_for_datation":"identificazione del calligrafo.","method_for_provenance":"simili esemplari sono diffusi nell'arte religiosa turca del XII/tardo XVIII secolo.","provenance":"Turchia.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Arseven, Esad C., Les arts décoratifs turc, Istanbul, 1952 \n \nAtil, E., Turkish Art of the Ottoman Period , Washington, 1973 \n \nGallotta, A., “Un trittico ottomano con hฺilye –i šerīf nel Museo Nazionale d'Arte Orientale di Roma”, Arte Orientale in Italia. Scritti miscellanei del Museo Nazionale d'Arte Orientale di Roma, Roma, 1973, 25-79","linkcatalogs":"IAM_TR_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["Carta pergamena miniata","Decorazione Floreale","trittico"],"materials":["carta pergamena miniata e dorata.","Legno"]},"1602f68b-990c-5682-9da4-a873d3cc650b":{"name":"Brocca con testa di gallo","short_description":"La panciuta brocca con testa di gallo, decorata sul collo e in prossimità della base da un'iscrizione, presenta imponenti figure umane, immerse in un giardino, tipiche dello stile monumentale di Kashan.","type":"Ceramica; vasellame","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VI–VII secolo / XII–XIII secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 27.5","provenance":"Iran (Kashan)","keywords":["Ceramica","Kashan","lustro","selgiuchide"],"materials":["decorazione a lustro","Impasto siliceo"]},"1d61ec66-2c37-507e-9e98-65e166b78f82":{"name":"“Escudilla de orejas”.","description":"Tazza tipo “escudilla de orejas”, dipinta in lustro bruno-rosso su fondo crema. La decorazione all'interno comporta una fascia con iscrizione corrotta in caratteri latini da cui si evincerebbero le parole “In principio erat Verbum” (Giov., I, I) ed una serie di palmette stilizzate, incorniciate da grosse strisce a lustro compatto; sul fondo, un medaglione con stemma, ornato con la figura di un delfino. All'esterno, dove la decorazione è quasi completamente scomparsa, si riconosce un motivo con foglia di felce stilizzata.","short_description":"La tazza è un prodotto dell'arte ispano-moresca. Di probabile fabbricazione valenzana, è realizzata in ceramica dipinta a lustro metallico ed è decorata sia mediante un'iscrizione in carattere latino, sia mediante motivi fitomorfi e zoomorfi.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"X/ XVI secolo.","location":"Roma","dimensions":"altezza cm 6, diametro cm 13, 5.","method_for_datation":"La tipologia della tazza è caratteristica della produzione ispano-moresca, riportabile ad una fabbrica valenzana, sebbene non sia da escludere anche l'attribuzione ad una fabbrica aragonese, sia per la divisione della decorazione mediante fasce concentriche a lustro compatto, sia per l'uso del motivo risparmiato.","provenance":"Spagna, fabbrica valenzana o aragonese.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Ainaud De Lasarte, J., Cèramica y Vidrio, Ars Hispaniae , X, Madrid, 1952 \n \nFronthingham, A.W., Lustreware of Spain, New York, 1951 \n \nTorre, P., “Maioliche a lustro ispano-moresche”, Serie Schede Museo Nazionale d'Arte Orientale, 7, Roma, 1987 \n \nTorre, P., Le Mille e una Notte. Ceramiche persiane, turche e ispano-moresche, Faenza, 1990 \n \nTorre, P., “Techniques Journeying from East to West at the Time of the Crusades”, Crusades: Myth and Realities, Nicosia, 2004","linkcatalogs":"IAM_ES_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["arte mudéjar","calligrafia","iscrizione","lustro"],"materials":["Ceramica dipinta a lustro."]},"35d28d2d-69ab-5ec0-a006-32f2135420d3":{"name":"Tessuto con nicchia della preghiera (mihrâb).","description":"Il tessuto, realizzato in raso di tonalità rossa, nera e giallo-nocciola, è decorato a motivi ricamati con filati metallici di rame argentato e dorato, avvolti su un'anima di cotone. L'elemento decorativo fondamentale è costituito da una grande nicchia della preghiera (mihrâb): al centro di essa, dalla parte superiore, pende una lampada da moschea, mentre al di sopra e lateralmente sono presenti cartigli contenenti motivi decorativi di tipo epigrafico. Il fondo del tessuto, ad eccezione dell'interno della nicchia, ove figurano motivi floreali di accento naturalistico, è decorato con elementi ad arabesco formati da palmette intrecciate in varie forme o da mezze palmette entro girali.","short_description":"Tessuto ricamato a filati metallici e decorato con la nicchia della preghiera (*mihrâb*), una grande lampada da moschea e motivi epigrafici. Stile tipico della tarda produzione tessile ottomana.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"XII/ XVIII- XIII/XIX secolo.","location":"Roma","dimensions":"altezza cm 265, larghezza cm 160.","method_for_datation":"La datazione e la provenienza dell'oggetto sono state proposte in base allo stile della decorazione, proprio di una produzione tessile ottomana di epoca tarda (XVIII-XIX secolo).","provenance":"Turchia.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Barista, H.Ö., \"Turkish Embroideries. Later Period of The Ottoman Empire\", Seventh International Congress of Turkish Art, Warsaw, 1990, 37-42 \n \nGönül, M., “Some Turkish Embroideries in the Collection of the Topkapisaray Museum in Istanbul”, Kunst des Orients, 1969, VI, 43-76 \n \nTaylor, R., Ottoman Embroidery, London, 1993","linkcatalogs":"IAM_TR_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","Decorazione Floreale","mihrâb","nicchia della preghiera","ricamo","Tessuto"],"materials":["Raso di seta ricamato a filati metallici."]},"39ae7c13-54bb-57fc-9069-e9898933a6cc":{"name":"frammento di stele funeraria in marmo con iscrizione araba in caratteri cufici.","description":"frammento dell'angolo superiore destro di una lastra rettangolare in marmo. L'epigrafe correva lungo i margini della lastra, delimitata da un listello in alto e in basso; secondo V. Grassi, che ha recentemente pubblicato tale iscrizione, essa probabilmente si interrompeva in corrispondenza del lato inferiore, come fanno pensare confronti di stele simili da Malta. Il campo epigrafico doveva essere coronato anche qui da un arco a ferro di cavallo, che richiamava la nicchia del mihrâb. Lo spazio di risulta tra l'estradosso dell'arco e l'angolo superiore destro della stele, unico conservato, mostra un fiorone a tre petali e motivo a mandorla centrale simile a quello della stele n. 1, ma di disegno più articolato e schematico. Con tale stile si armonizzano i caratteri cufici, attribuibili alla prima metà del V/XII secolo. L'iscrizione entro il campo epigrafico è perduta; rimane parte di quella che correva lungo i lati (tratto ascendente destro e tratto superiore), che doveva citare un passo del Corano (III, 185) abitualmente usato nelle epigrafi sepolcrali: “…e voi non conseguirete i guiderdoni che il dì della risurrezione…”.","short_description":"Frammento di stele sepolcrale. Solitamente, le steli contengono iscrizioni con formule tipiche tratte dal Corano, talvolta insieme all'enunciazione della fede, della devozione e delle virtù del defunto.","holder":"Museo Regionale Agostino Pepoli","initial_owner":"collezione G.M. Di Ferro, Trapani (circa 1830).","dates":"prima metà del V/XII secolo.","location":"Trapani, Sicilia","dimensions":"altezza max. cm 20, larghezza max. cm 16, spessore cm 6,3.","method_for_datation":"La datazione è stata proposta in base allo stile dei caratteri e della decorazione.","method_for_provenance":"si trovava fra i 10 reperti epigrafici arabi della collezione Di Ferro, passate prima alla Biblioteca Fardelliana e poi al Museo Pepoli; in questo caso però non se ne può dimostrare la provenienza da Trapani, anzi i confronti portano fuori dalla Sicilia, verso Malta.","provenance":"ignota.","obtention":"trasferimento dalla Biblioteca Fardelliana di Trapani.","bibliography":"Grassi, V., “Iscrizioni del V-VI secolo dell'Egira nel Museo Pepoli di Trapani”, Anaquel de Estudios Arabes, 8, 1997, 135 n. 5","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Paolo Barresi","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","caratteri cufici","iscrizione funeraria","pietra tombale","stele funeraria"],"materials":["iscrizione a rilievo.","marmo"]},"3a983b0b-9b8a-5e11-bf52-f2a9ebd97acf":{"name":"cippo funerario cilindrico in marmo con iscrizione araba in caratteri cufici.","description":"cippo funerario cilindrico in marmo, danneggiato nella parte inferiore, senza decorazioni, a parte una semplice modanatura nella parte superiore. L'epigrafe si svolge sulla superficie cilindrica, per 10 righe. I caratteri cufici risultano di VI/XII secolo. Il testo dell'iscrizione è il seguente (traduzione di M. Amari): “Nel nome di Dio misericordioso e clemente. Benedica Dio il profeta Maometto e la sua stirpe e dia loro pace. Questa è la sepoltura di 'Umar ibn AbàBakr ash-Sha'iri (il venditore d'orzo), il quale è morto il lunedì, otto del mese di dhul higgiah dell'anno [cinquecento]quindici”. Nella determinazione dell'anno dell'Egira non si conservano le centinaia: in base alla coincidenza tra il lunedì e il giorno 8 del mese, l'Amari propone di integrare [seicento] quindici, il che porterebbe la data al 1219; il Répertoire invece propone di integrare [cinquecento] quindici, con relativa datazione al 1122, che, per lo stile dei caratteri cufici, sembra più giustificata.","short_description":"La particolare tipologia “a colonnetta” di questa stele ne determina l'appartenenza ad un ambito geografico ben preciso: l'Italia del sud. Il prototipo può essere rintracciato in Egitto, in esemplari del X secolo.","holder":"Museo Regionale Agostino Pepoli","initial_owner":"conte Francesco Hernandez, Erice (1830 circa).","dates":"515/1122.","location":"Trapani, Sicilia","dimensions":"altezza cm 31, diametro cm 13.","method_for_datation":"l'anno è precisato nel testo dell'iscrizione, confermata dallo stile dei caratteri cufici.","method_for_provenance":"non se ne conosce con certezza la provenienza, ma apparteneva alla collezione del conte Hernandez, formatasi in gran parte con reperti dal territorio ericino.","provenance":"ignota (probabilmente Erice).","obtention":"acquisto del museo nel 1921.","bibliography":"Amari, M., Epigrafi arabiche di Sicilia. II. Iscrizioni funerarie, a cura di F. Gabrieli, n. XXXIX, Palermo, 1971, 238 \n \nRépertoire chronologique d'épigraphie arabe, VIII, 128 \n \nScerrato, U., Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, fig. 262","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Paolo Barresi","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","caratteri cufici","iscrizione funeraria","pietra tombale","stele funeraria"],"materials":["iscrizione a rilievo.","marmo"]},"3ad498e2-1308-50b9-a3f2-b018a5be7ea1":{"name":"Vaso","short_description":"Questo piccolo vaso costituisce un esempio dell’elaborata produzione diffusa nelle regioni orientali dell’Iran. Il vaso reca, in eleganti caratteri cufici, un’iscrizione incompleta, forse a causa di un restauro, che augura – nella parte finale – “Nel nome di Dio (della) Benedizione al suo proprietario”.","type":"Vasellame; ceramica","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira IV secolo / X secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 19, diametro max cm 19","provenance":"Iran (Nishapur)","keywords":["Ceramica","cufico","Samanide"],"materials":["decorazione in nero sotto invetriatura trasparente","ingobbio bianco","terracotta"]},"3e22b1c1-3e48-51e8-aa1f-07a2f91c99b3":{"name":"Mattonelle a forma stellare.","description":"Le mattonelle di tipo stellare appartengono ad una tipologia probabilmente sviluppatasi intorno alla fine del VII/XIII secolo: comunemente note con il nome di Kashi, dal centro di produzione più famoso, Kashan, in Iran centro-settentrionale, tali mattonelle, impiegate come rivestimento murario, con la loro vibrante luminosità e policromia riescono quasi a “smaterializzare” i volumi architettonici. La decorazione si articola in figure di animali al centro (felini, lepri, elefanti ecc.) sopra un fondo interamente ricoperto da cespugli fogliati. Lungo la cornice corrono diversi motivi epigrafici: nella mattonella con lepri è presente un'iscrizione coranica, che riprende quasi per intero la sura CX: “Nel nome di Dio Clemente Misericordioso!/ Quando Iddio vi darà il trionfo e la vittoria/ E vedrai la gente entrare nella religione di Dio a frotte/ Celebra allora le lodi del tuo Signore e chiedi a Lui perdono, che Egli è Colui che molto perdona!”, mentre in un'altra, decorata con un elefante ed una fenice in volo e recante la data 691/ 1291-92, è presente una citazione dallo Shahanama di Firdusi, riguardante la storia del ritorno di Isfandiyar da Gushtasp. Il testo dell'iscrizione recita: “Ora dobbiamo bere in allegria/ Dato che dal fiume giunge una fragranza di muschio,/ L'aria risuona di alte grida e la terra è irata/ Felice colui che si contenta di bere”.","short_description":"Note con il nome di *kashi*, per via del centro in cui furono maggiormente prodotte, cioè Kashan, queste mattonelle dalla forma di stella, che venivano combinate con altri esemplari cruciformi, erano destinate a rivestire le pareti di sontuosi palazzi.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"VII/XIII-VIII/XIV secolo.","location":"Roma","dimensions":"larghezza cm 21.","method_for_datation":"data iscritta su un esemplare.","method_for_provenance":"Mattonelle di questa tipologia venivano comunemente prodotte a Kashan, in Iran.","provenance":"Iran.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Curatola, G., Eredità dell'Islam. Arte islamica in Italia, Cinisello Balsamo, 1993 \n \nFèhervari, G., La ceramica islamica, Milano, 1985 \n \nFolsach, K. von, Islamic Art – The David Collection, Copenhagen, 1990 \n \nGrube, E.J., Cobalt and Lustre. The First Centuries of Islamic Pottery – The Nasser D. Khalili Collection of Islamic Art, vol. IX, London, 1994 \n \nLane, A., Early Islamic Pottery, London, 1953","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","Ceramica","decorazione figurativa (animali)","lustro"],"materials":["Ceramica dipinta a lustro metallico e in blu."]},"42921209-bf16-5ad2-9981-5d7b63ee02d1":{"name":"Elemento architettonico, frammento di colonna","short_description":"Il frammento di colonna presenta, nella parte superiore, un cartiglio epigrafico, nella parte inferiore, tre fasce con motivi vegetali ed epigrafici che si alternano e si sviluppano elicoidalmente. Le iscrizioni in arabo sono di contenuto benaugurale e tutte rese in cufico foliato, rappresentate in rilievo e con tracce di colore dell’originaria policromia.","holder":"Museo delle Civiltà/Museo d’arte orientale „Giuseppe Tucci“","dates":"Inizio XII sec.","location":"Roma","dimensions":"Altezza 39.5 cm, larghezza 30 cm","method_for_datation":"Reperto di scavo","provenance":"Palazzo a Ghazni assocciato a Mas‘ud III (1099-1115), Afghanistan","obtention":"Deposito IsIAO, scavo IsMEO","bibliography":"Artusi S., MNAO Archive file, code nr. 1201064870, 2011. \nDi Flumeri, G., *Tesori invisibili*, exhibition catalogue, Museo Nazionale di Castel Sant'Angelo (1 May - 26 July 2009), Roma, 2009: 142.","author":"Michael Jung","materials":["Argilla cotta","intaglio","malta","pittura"]},"4c518f24-dd50-56f7-938f-b9da7af20ca4":{"name":"Cippo funebre","short_description":"In nome di Allah, il Compassionevole, il Misericordioso. Dio testimonia \nche non c'è dio all'infuori di Lui e con Lui gli Angeli… \nè scolpito in bassorilievo sulle due facce lunghe del cippo funebre che si trovava non lontano dal famoso minareto del sovrano ghaznavide Bahram Shah. Dopo la *bismillah* segue nell’epitaffio solo un versetto del Corano (sura *Al ‘Imran*, 18) che viene troncato nel bel mezzo della parola che significa *angeli*. \nUn certo numero di cippi funebri di epoca ghaznavide, ghuride e timuride è stato documentato dalla Missione Archeologica Italiana a Nord, Est e Ovest della cittadella di Ghazni. Quelli d’epoca ghaznavide come il presente sono composti di un basso piedistallo, di elementi intermedi che si rastremano verso l’alto e che presentano l’epitaffio spesso entro una sorta di cornice, e di una cresta di coronamento anch’esso spesso provvisto di iscrizioni. I cippi sono in marmo bianco ricavato dalla cava locale di Ghazni. \nIl repertorio delle iscrizioni funebri ghaznavidi può comprendere la *bismillah*, la *shahada* (la professione della fede), il nome del defunto con la sua genealogia e i suoi titoli, la data del trapasso inoltre qualche versetto del corano e invocazioni per il morto. La lingua usata è per lo più l’arabo, comunque anche il persiano è stato impiegato come anche una combinazione delle due lingue. Il ductus in cui sono scritti gli epitaffi varia. Nel cippo presente troviamo un bel *cufico fiorito* cioè le sue lettere angolari presentano terminali biforcati, foglie, viticci e racemi; un tipo di scrittura che si diffonde a Ghazni dall’inizio del XII secolo. \nI cippi sepolcrali di Ghazni costituiscono una classe particolare di opere d’arte islamica. Ci si è pensato che fanno parte del retaggio turco dei Ghaznavidi introdotto proprio da loro a Ghazni. Ma riscontri più antichi si trovavano a Siraf (città porto alla costa occidentale dell’Iran) dove questi cippi funebri sono datati già per la seconda metà del X secolo. Altri si trovano in Anatolia, \nal-Bahrayn, India e Pakistan.","holder":"Museo delle Civiltà/Museo d’arte orientale „Giuseppe Tucci“","dates":"XII sec.","location":"Roma","dimensions":"Lunghezza 70cm, larghezza 12cm, altezza 31cm","method_for_datation":"Attribuzione paleografica","provenance":"Ghazni/Afghanistan, cimitero","obtention":"Deposito IsIAO, affidato dal Governo dell‘Afghanistan","bibliography":"Giunta, R., *Les inscriptions funéraires de Ġaznī (IVe-IXe/Xe-XVe siècles)*, Napoli: University of Naples, 2003: 169-70, tav. LII e sommario 447-9. \nWhitehouse, D., “Excavations at Sīrāf. First Interim Report”, *Iran. Journal of the British Institute of Persian Studies*, VI (1968): 1f., 20, tavv. VIII d-f. \nWhitehouse, D., “Siraf: an Islamic city and its role in art”, *Storia della città. Rivista internazionale di storia urbana e territoriale*, 7 (1978): 55-7.","author":"Michael Jung","materials":["bassorilievo scolpito","marmo"]},"545d3cb5-4705-56b4-ba74-149c90a246ac":{"name":"Candelabro","short_description":"Il candelabro con corpo campiforme e porfilo concavo, testimonia l'alto livello raggiunto dagli artigiani islamici nella lavorazione dei metalli. La decorazione, impreziosita dall'ageminatura in argento, è costituita da undici personaggi in differenti atteggiamenti, rappresentanti i lavori dei mesi.","type":"Metallo","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VII secolo / XIII secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 19.5, diametro max cm 19.5","provenance":"Anatolia","keywords":["ageminatura","bronzo","calligrafia","Candelabro","incisione"],"materials":["Bronzo inciso e ageminato"]},"54e4dfd7-48fc-5972-94f5-cea81c315201":{"name":"Ciotola.","description":"Ciotola a larga bocca e a fondo leggermente convesso. Come nella generalità degli esemplari di questa classe di oggetti, la decorazione, che ricopre interamente la superficie esterna, si articola in una larga fascia, alternata a medaglioni, formata da una serie di cartigli contenenti iscrizioni nel carattere corsivo (nashkî) mamelucco, denominato thìôh. Sul fondo esterno la decorazione presenta motivi caratteristici quali fenici in volo e peonie, peculiari della metallistica mamelucca, rivelatori dell'influenza del naturalismo estremo-orientale, mediato dall'ambiente iranico. Nelle iscrizioni, che offrono un tipico esempio di titoli in uso nel protocollo mamelucco per un oggetto destinato ad un personaggio di alto rango, si legge tra l'altro: “Al-maqarr…al-Âli (l'Eccellenza Altissima) al-mawlawî (il Maestro) al-Mâlikî (il Sovrano) al-âdilî (il Giusto) al-amîri (l'Emiro)…al- Mâmâlk (il Mamelucco): la ciotola era verosimilmente appartenente a un ignoto alto funzionario della corte del sovrano, cui fa riferimento una delle iscrizioni. Sul fondo interno figura un motivo di particolare interesse, formato da una serie di pesci disposti a vortice. Si tratta di un elemento decorativo molto diffuso nella metallistica islamica e soprattutto in quella del periodo mamelucco. Il motivo dei pesci, oltre ad essere naturalmente legato alla destinazione d'uso dell'oggetto, cioè contenere acqua, riveste probabilmente, nel contempo, un particolare significato magico-simbolico, in quanto il pesce è, anche nel mondo orientale, portatore di buoni auspici, nel caso specifico rivolti al proprietario dell'oggetto.","short_description":"Ciotola per acqua, decorata con iscrizioni e motivi zoomorfi (pesci, fenici in volo); illustra bene l'uso a scopo decorativo e benaugurale della calligrafia nel mondo islamico.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"VIII/ XIV secolo.","location":"Roma","dimensions":"diametro cm 20.","method_for_datation":"la tipologia della ciotola è assai diffusa nella metallistica islamica del XIV secolo.","method_for_provenance":"la classe di esemplari della tipologia cui appartiene questa ciotola è diffusa sia in ambiente iranico che in quello siro-egiziano.","provenance":"Egitto o Siria.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Atil, E., Renaissance of Islam. Art of the Mamluks, Washington, 1981 \n \nBaer, E., “Fish-pond Ornaments on Persian and Mamluk Metal Vassels”, Bulletin of the School of Oriental and African Studies, 31, 14-27, 1968 \n \nSafadi, Y.H., Islamic Calligraphy, London, 1979 \n \nScerrato, U., Metalli Islamici, Milano, 1966 \n \nTorre, P., “Metalli islamici”, Museo Poldi Pezzoli. Tessuti-Scultura-Metalli islamici, Milano, 1987, 273-304","linkcatalogs":"IAM_EG_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["agemina","Arte mamelucca","calligrafia","Ciotola","nashkî","ottone"],"materials":["Ottone ageminato in oro ed argento."]},"5956a116-f2da-52fd-9a46-aa5a243e3598":{"name":"Moneta (*dînâr*).","description":"Il dînâr, coniato presso la zecca egiziana, è databile all'epoca del sovrano al-Hakîm bi- 'amr Allâh (386-411/ 996-1021). La moneta presenta un'iscrizione in caratteri cufici, sia nel recto che nel verso, disposta su quattro righe. Nel recto si legge: “Alî lâ ilâ illâ Allâh wahda-hu lâ šarīk la-hu Muhammad rasûl Allâh wâli Allâh (Non vi è altro Dio che Allâh, L'Unico, nessuno Gli è pari. Muhammad è il Messaggero di Dio), mentre sul margine l'iscrizione recita: “Muhammad rasûl Allâh arsala-hu bi-l-hudâ wa al-haqq li-yuzhira-hu alâ al-dîn kulli-hi wa la-hu kariha al—mušrikûn (Muhammad è il messaggero di Dio. Egli è colui che ha inviato il Suo Messaggero con la retta guida e la Religione della Verità perché prevalga sulle religioni tutte, anche a dispetto degli idolatri). Sul recto, al centro, si legge: “Abd Allâh wûliya al-Mansûr Abû Alī al-imâm al –Hakîm bi-amr Allâh amir al-mu' minîn”, mentre al margine si legge: “bismi-llâh duriba hadâ-l-l-dînâr bi-Misr sana talat wa arba maya” (Nel nome di Dio fu coniato questo dînâr in Egitto nell'anno tre e quattrocento (403).","short_description":"Il *dînâr*, che deriva il suo nome dal *denarius* bizantino dal quale discende, è adornato da iscrizioni in carattere cufico. Coniato all'epoca del Califfo al-Hakîm.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"al –Hakîm, 403/ 1012.","location":"Roma","dimensions":"diametro cm 2,2, peso gr 4,17.","method_for_datation":"iscrizione (recto, sul margine).","method_for_provenance":"iscrizione (recto, sul margine).","provenance":"Egitto.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Lane-Poole S., Catalogue of oriental Coins in the British Museum, IV, London, 1879, 21, fig. 85.","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["al–Hakîm","calligrafia","dînâr","Fatimidi","moneta"],"materials":["oro/ coniazione."]},"5a8534d7-ca00-502b-8b60-d63d4937e1c2":{"name":"Coppa divinatoria","short_description":"La coppa in ottone è riccamente decorata da iscrizioni calligrafiche e immagini dello zodiaco.","type":"Vasellame; metallo","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira XI secolo / XVII secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 10, diametro cm 24.3","provenance":"Iran","keywords":["calligrafia","divinazione","Metalli","safavide"],"materials":["Ottone"]},"6494cd55-e904-5563-a3a1-c84b7c6ea6dc":{"name":"Coppa polilobata","short_description":"L’apice della produzione selgiuchide è rappresentato dal vasellame *mina’i*, ottenuto con la tecnica della pittura a smalto sopra vetrina. Questa coppa polilobata è decorata nel centro da due uomini a cavallo circondati da figure sedute. La parete esterna è ornata da un’iscrizione corsiva in colore nero-bruno.","type":"Vasellame; ceramica","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VI–VII secolo / AD XII–XIII secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 9.8, diametro cm 20.6","provenance":"Iran (Kashan)","keywords":["Ceramica","minai","selgiuchide"],"materials":["decorazione mina’i","Impasto siliceo"]},"6d275aae-efca-5e92-b1e9-cd4d92480102":{"name":"Ciotola a parete verticale.","description":"La decorazione della ciotola, limitata alla parete esterna, consiste in una grande iscrizione in caratteri cufici con aste apicate e con alcune lettere terminanti in volute, compresa fra due fasce dipinte a lustro compatto. All'iscrizione principale si sovrappongono quattro lettere in blu cobalto. La lettura dell'iscrizione, anche se di esecuzione molto corrente, può essere ricondotta alla formula del tipo baraka lisâhibihi, ossia “benedizione al possessore”. E' il caso di sottolineare che fra i lustri mesopotamici la decorazione consistente soltanto nel motivo epigrafico è piuttosto rara, ed in tal senso si può ragionevolmente ipotizzare che l'esemplare rifletta l'influenza della ceramistica del periodo samanide del Khurâsân e della Transoxiana (IX-X secolo), cui si deve un'ampia produzione di vasellame non a lustro, la cui unica decorazione è affidata al motivo epigrafico.","short_description":"Pezzo praticamente unico per forma e decorazione. Esemplari simili, decorati esclusivamente per mezzo della calligrafia, sono rari sui primi lustri abbassidi.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"IV/ X secolo.","location":"Roma","dimensions":"altezza cm 7, diametro cm 18,3.","method_for_datation":"analisi stilistica: si avverte, come evidenziato nella descrizione dell'oggetto, l'influenza, nella decorazione, della ceramistica del periodo samanide del Khurâsân e della Transoxiana (IX-X secolo).","method_for_provenance":"la tipologia, molto semplice, dell'esemplare, è attestata fra i materiali provenienti da Samarra.","provenance":"Iraq.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Lane, A., Early Islamic Pottery, London, 1953 \n \nPhilon, H., Early Islamic Ceramics, London, 1980 \n \nScerrato, U., “Ceramica irachena del IX-X secolo”, Serie Schede Museo Nazionale d'Arte Orientale, 2, Roma, 1968","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","coppa","cufico","lustro"],"materials":["Ceramica dipinta a lustro metallico e in blu cobalto."]},"7dc1075a-1325-58f1-b686-f18457946a27":{"name":"Sezione del Corano","short_description":"Il manoscritto è costituito da trentacinque pagine ciascuna con cinque righe, margini segnati e rosette di colore oro e rosso tra i versi. La doppia pagina iniziale è finemente decorata in oro, rosso e blu. La copertina è in pelle marrone.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira IX secolo / XV secolo","location":"Torino","dimensions":"Height 33 cm","provenance":"Turchia","keywords":["calligrafia","Corano","Manoscritto"],"materials":["Carta","inchiostro e pigmenti"]},"7de98467-e66b-579d-84aa-f524350d908b":{"name":"lastra rettangolare con iscrizione funeraria araba in caratteri cufici.","description":"lastra di marmo rettangolare, mutila in basso, decorata con una cornice rettangolare a listello, e con un arco a ferro di cavallo (mânfukh) che chiude in alto il campo epigrafico. Lo spazio tra l'estradosso dell'arco e l'incorniciatura rettangolare è riempito da due elementi decorativi simmetrici: un fiorone a tre petali con elemento centrale a forma di mandorla, e volute laterali, avvolto da uno stelo con andamento cuoriforme, dalla cui base emergono due viticci che si insinuano all'interno dello spazio di risulta. Per i caratteri cufici, risulta caratteristica la presenza del motivo trifoliato che collega i due lam del nome sacro. Il motivo a palmetta circondato da stelo cuoriforme trova confronti nelle decorazioni delle stele funerarie di XI secolo a Kairouan. Il testo dell'iscrizione è il seguente (traduzione di M. Amari): “Nel nome di Dio misericordioso e clemente. Benedica Dio il profeta Maometto e la sua stirpe e dia loro pace. Dì: questo è annuncio grave, da cui voi rifuggite. Allora chi sarà allontanato dal fuoco e introdotto nel Paradiso, sarà salvo. La vita di quaggiù non è che merce d'inganno. Questo è il sepolcro di 'Abd al-Karîm ibn Sulaiman, l'Ascetico, che Dio abbia misericordia di lui; il quale è morto il giorno di sabato, undici [---] dell'anno quattrocentosettantaquattro”. La data, non del tutto conservata, è ricostruita da Amari in base alla coincidenza del giorno di sabato con l'11 del mese, che si verificò, nell'anno 474, nei mesi di rabi' secondo e di ramadan: dunque, il 18 settembre 1081 o il 12 febbraio 1082.","short_description":"La stele presenta un'iscrizioni entro un arco, che rievoca la nicchia di un *mihrâb* perrichiamare l'idea della morte come *passaggio*, e della sepoltura come *rito di passaggio*. Tradizionalmente, le stele sepolcrali contengono formule tipiche tratte dal Corano insieme alla celebrazione delle virtù e della devozione del defunto.","holder":"Museo Regionale Agostino Pepoli","owner":"collezione G.M. Di Ferro, Trapani (1830 circa).","dates":"474/1081-1082.","location":"Trapani, Sicilia","dimensions":"altezza cm 43, larghezza cm 35, spessore cm 3,8.","method_for_datation":"l'anno è precisato nel testo dell'iscrizione.","method_for_provenance":"la stele apparteneva ad una collezione privata trapanese dell'800: forse viene da Trapani, in quanto presenta caratteri morfologici e decorativi simili a quelli della stele inv. 119/ 419, dalla stessa collezione, che si ritiene provenga anch'essa da Trapani.","provenance":"ignota (probabilmente Trapani).","obtention":"trasferimento dalla Biblioteca Fardelliana di Trapani.","bibliography":"Amari, M., Epigrafi arabiche di Sicilia. II. Iscrizioni funerarie, Palermo, 1879, I, n. XII, 226, tav. I, fig. 4 \n \nAmari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia, a cura di F. Gabrieli, Palermo, 1971, 173 \n \nRépertoire chronologique d'épigraphie arabe, VII, 212 \n \nScerrato, U., Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, fig. 257","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Paolo Barresi","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","caratteri cufici","iscrizione funeraria","pietra tombale","stele funeraria"],"materials":["iscrizione a rilievo.","marmo"]},"860d6075-446b-59d0-b5ca-2a22791db54f":{"name":"lastra di marmo rettangolare con iscrizione funeraria araba in caratteri cufici.","description":"lastra di marmo rettangolare, quasi integra, lievemente danneggiata nella parte superiore; è decorata con una cornice rettangolare a listello, e con un arco a ferro di cavallo (mânfukh) che corona il campo epigrafico, e che richiama la nicchia del mihrâb. I due spazi tra l'estradosso dell'arco e gli angoli superiori della cornice rettangolare sono occupati da un elemento decorativo che si ripete simmetricamente: uno spesso tralcio vegetale che si attorciglia in una voluta verso l'alto riempiendo l'angolo, mentre un'altra voluta si arrotola verso il basso insinuandosi all'interno dello spazio di risulta. Per i caratteri cufici, risulta caratteristica la presenza di circoletti riempitivi e la forma piena delle lettere. Il motivo di riempimento a volute trova confronti nelle decorazioni delle stele funerarie di V/XI secolo a Kairouan. Il testo dell'iscrizione è il seguente (traduzione di M. Amari): “Nel nome di Dio misericordioso e clemente. Benedica Dio il profeta Maometto e la sua stirpe e dia loro pace. Ogni anima dovrà assaporare la morte. Voi non conseguirete i guiderdoni che il dì della risurrezione. Allora chi sarà allontanato dal fuoco e introdotto nel Paradiso, sarà salvo. La vita di quaggiù non è che merce d'inganno. Questo è il sepolcro di Sidât al-Ahl, figlia di 'Abd al-Azîz, il Cambiatore, del popolo di Mazara; la quale è morta di venerdì, del mese di rabi' primo, dell'anno quattrocentosettantaquattro”. Questa stele, assieme alla stele inv. 127/ 427 che le assomiglia, proveniva da una nota collezione privata trapanese degli inizi dell'800, quella di G.M. Di Ferro","short_description":"La stele era posta sul sepolcro di una donna. L'arco che figura sulla stele, e che contiene l'iscrizione, richiama idealmente la nicchia di un *mihrâb* che rievoca l'idea di *passaggio* alla vita ultraterrena, qualificando il rito di sepoltura come *rito di passaggio*.","holder":"Museo Regionale Agostino Pepoli","initial_owner":"collezione G.M. Di Ferro, Trapani (1830 circa).","dates":"474/1081.","location":"Trapani, Sicilia","dimensions":"altezza cm 46, larghezza cm 32, spessore cm 6,3.","method_for_datation":"l'anno è precisato nel testo dell'iscrizione; anche lo stile dei caratteri cufici riporta alla fine dell'XI secolo.","method_for_provenance":"Il fatto che il padre della defunta sia definito cittadino di Mazara, ha permesso all'Amari di ipotizzare che la famiglia si sarebbe rifugiata a Trapani dopo la conquista normanna di Mazara, nel 1072: la stele, confluita in una collezione privata di Trapani, sarebbe allora di certa provenienza trapanese.","provenance":"ignota (probabilmente Trapani).","obtention":"trasferimento dalla Biblioteca Fardelliana di Trapani.","bibliography":"Amari, M., Epigrafi arabiche di Sicilia. II. Iscrizioni funerarie, Palermo, 1879, I, n. XI, 224, tav. I, fig. 3 \n \nAmari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia (a cura di F. Gabrieli), Palermo, 1971, 171-172 \n \nRépertoire chronologique d'épigraphie arabe, VII, 211","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Paolo Barresi","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","caratteri cufici","iscrizione funeraria","pietra tombale","stele funeraria"],"materials":["iscrizione a rilievo.","marmo"]},"8e119327-6e4c-5502-ac20-00d69c2be9c3":{"name":"Coppa calligrafica","short_description":"La coppa presenta un corpo argilloso di colore rosso, ricoperto da da un ingobbio bianco che crea uno sfondo omogeneo sul quale viene tracciata un'elegante decorazione calligrafica a contenuto benaugurale in caratteri cufici di colore nero.","type":"Ceramica; vasellame","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira III–IV secolo / IX–X secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 8, diametro cm 24","provenance":"Iran (Nishapur)","keywords":["calligrafia","Ceramica","iscrizione","Samanide","vasellame"],"materials":["decorazione in nero sotto invetriatura trasparente","ingobbio bianco","terracotta"]},"8e67c517-318a-50e5-bf21-5fd465b11ddd":{"name":"Pannello di nove mattonelle","short_description":"Il pannello riproduce la sezione trasversale, stilizzata, della moschea del Profeta a Medina. Sotto il registro superiore vi è un arco cuspidato centrale e due archi laterali sorretti da quattro eleganti colonne a spirale e sormontati dalla Mezzaluna. Tre lampade da moschea sono sospese in corrispondenza del centro della volta degli archi. In mezzo vi é un cartiglio che reca la scritta \"Gloria ad Allah\".","type":"Pannello; rivestimento architettonico","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira XI secolo / XVII secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 84, larghezza cm 84","provenance":"Siria","keywords":["Ceramica","mattonella","ottomano","piastrella","Rivestimento architettonico"],"materials":["decorazione policroma sotto invetriatura"]},"91030e4c-8b3a-5929-b2b4-2378b9d2d71e":{"name":"Elemento di decorazione architettonica ghaznavide","short_description":"Il frammento di decorazione architettonica era originariamente sistemato sopra la zoccolatura di marmo nella corte del palazzo. Vi è intagliata un’iscrizione in arabo, benaugurale e in cufico foliato che, un tempo, doveva essere dipinta, come si può notare dalle tracce di colore rimaste.","holder":"Museo delle Civiltà/Museo d’arte orientale „Giuseppe Tucci“","dates":"Inizio XII sec.","location":"Roma","dimensions":"Altezza 52 cm, larghezza 47 cm, spessore 15 cm","method_for_datation":"Reperto di scavo","provenance":"Palazzo a Ghazni, Afghanistan","obtention":"Deposito IsIAO, scavo IsMEO","bibliography":"Artusi S., file MNAO Archive code nr. 1201064886, 2011. \nBombaci, A., \"Summary report on the Italian Archaeological Mission in Afghanistan. Introduction to the Excavations at Ghazni\", *East and West*, 10 (1959): 3-22. \nDi Flumeri Vatielli, G., \"Islamic Archaeology in Afghanistan - Ghazni\" in P. Torre, G. Di Flumeri Vatielli and M. Jung (eds), *Arte dell'Islam, catalogue Museo Nazionale d'Arte Orientale*, Roma: Artemide, 2010: 65-72, fig. 68. \nScerrato, U., \"Summery report on the Italian Archaeological Mission in Afghanistan. The two first excavation campaigns at Ghazni\", *East and West*, 10 (1959): 23-55.","author":"Michael Jung","materials":["Argilla cotta","intaglio","malta","pittura","stampo","stucco"]},"925c28b8-4c6f-550b-8808-705ed2594359":{"name":"Coppa","short_description":"La coppa è ornata al centro da una raffinata e precisa decorazione in nero sotto un'invetriatura brillante e ravvivata dal colore blu. Un' elegante iscrizione corre lungo l'orlo interno.","type":"Ceramica; vasellame","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VII secolo / XIII secolo","location":"Torino","dimensions":"Diametro max cm 14","provenance":"Iran","keywords":["Ceramica","fritta"],"materials":["decorazione in blu e nero sotto invetriatura trasparente","Impasto siliceo"]},"97db9709-4e82-56eb-ae90-1e74fcf69789":{"name":"Pagina del Corano","short_description":"Questa pagina di Corano su pergamena tredici righe in caratteri cufici. Le vocali sono indicate con punti rossi. Il verso 80 è contrassegnato da una sorta di spirale decorata in oro e pigmenti. Testo: *Sura al-a’raf*, VII, parte dei versi 77–86.","type":"Manoscritto; pergamena","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira fine III–inizi IV secolo / fine IX–inizi X secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 20.5","provenance":"Vicino Oriente o Nord Africa","keywords":["calligrafia","Corano","cufico","Manoscritto","pergamena"],"materials":["inchiostro e pigmenti","Pergamena"]},"9d0fa2dd-7af5-5431-b7d1-d0b10e4e74c1":{"name":"Sezione del Corano","short_description":"Il manoscritto su carta è costituito da 47 pagine ciascuna con cinque righe in caratteri *naskhi* tracciati con inchiostro nero. Rosette sono posizionate tra i versi e ogni quinto verso vi è una rondella piú grande collocata sul margine. La copertina in cuoio è originale.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VIII secolo / XIV secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 21, larghezza cm 15","provenance":"Egitto o Siria","keywords":["calligrafia","Corano","Mamelucchi","Manoscritto","naskhi"],"materials":["Carta","inchiostro","oro e pigmenti"]},"9f93aaa3-18ce-5348-92f9-9826ae78f586":{"name":"Tessuto.","description":"Il tessuto, di grandi dimensioni, è ricamato su organzino di colore avorio sovrapposto ad un leggero raso di seta (*atlaz*) di colore verde chiaro, usato come fondo. L'esemplare presenta una decorazione particolarmente articolata e di estrema raffinatezza, realizzata in larga misura mediante la tecnica del ricamo ad ago con filati metallici in rame argentato. Il motivo decorativo principale è formato da un ornato centrale che ricorda la nicchia della preghiera (*mihrâb*), e che risulta formato da un arco polilobato sostenuto da colonnine, all'interno del quale pende una lampada da moschea. Una doppia cornice rettangolare chiude la decorazione del tessuto. Tutta la superficie è finemente lavorata con una ricca varietà di motivi, sia di tipo vegetale (fiori, foglie e piccoli cipressi) di gusto naturalistico, sia di tipo epigrafico: di particolare interesse è la presenza ripetuta del *tujra*, il monogramma ufficiale del sultano, impresso sui documenti statali. Altre scritte riportano parole ed espressioni di contenuto religioso, legate al Corano, con funzione apotropaica (*“ ana gelse red”* : “se sopraggiungono difficoltà, cacciale via”) e di buon auspicio (*“el' an ba ' d- dĬn”* : “sempre con la fede”). Il tessuto è da collocare nell'ambito della produzione tessile di paramenti da preghiera (*seccade*) di epoca ottomana della fine del XIII/XIX secolo. Per quel che concerne l'area di produzione è possibile un'attribuzione sia ad ambiente turco che egiziano, anche se non è da escludere una probabile appartenenza a manifattura ottomana palestinese.","short_description":"Il tessuto, riccamente decorato, è un *seccade*, paramento da preghiera; i raffinati motivi decorativi sono di tipo naturalistico, vegetale ed epigrafico. Vi figura anche il *tuğra* del Sultano Mustafa IV.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"XIII/ XIX secolo.","location":"Roma","dimensions":"altezza cm 277, larghezza cm 192.","method_for_datation":"la datazione, basata sull'analisi stilistica, è confermata dalla lettura del tujra, che risulta essere una rielaborazione tarda del tujra del sultano ottomano Mustafâ IV (1222/1807-1223/1808).","method_for_provenance":"confronto con un tessuto del Museo del Tesoro di S. Pietro in Vaticano (Orlando, 1958, 90 e tav. 164).","provenance":"Turchia, Egitto o Palestina.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Fontana, M.V., “Un seccade ottomano tardo ottocentesco”, Turcica et islamica. Studi in memoria di Aldo Gallotta, Università degli Studi di Napoli “L'Orientale” – Is.IAO, Series Minor, LXIV, Napoli, 2003, 185-203 \n \nOrlando, F.S., Il Tesoro di S. Pietro, Milano, 1958, 90 e tav. 164 \n \nTaylor R., Ottoman Embroidery, London, 1993 \n \nTorre P., “Tessuto ricamato di epoca ottomana”, Ministero per i Beni e le Attività Culturali. Acquisizioni e donazioni 1999-2000, Roma, 2002, 72-73 \n \nTorre P., “Arte tessile di epoca ottomana nei corredi di una famiglia di Aleppo”, Un Oriente di Seta e d'Oro, a cura di P. Torre, Roma, 2003, 32-56","linkcatalogs":"IAM_TR_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","Decorazione Floreale","mihrâb","ricamo","seccade","Tessuto","tujra"],"materials":["Raso di seta e organzino ricamato a filati metallici."]},"9fb409e3-528f-533c-9017-82d63273b965":{"name":"Coppa","short_description":"L'epoca selgiuchide è contrassegnata da un ampio impiego della tecnica del lustro – pittura con ossidi metallici e cottura in ambiente riducente – adottato per la produzione di ceramiche raffinate. L'alta qualità raggiunta dai pittori ceramisti è testimoniata dalle numerose coppe, bottiglie e vasi decorati con sottili tratti di pennello che disegnano elementi geometrici, motivi floreali e figure umane.","type":"Ceramica; vasellame","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira VI–VII secolo / XII–XIII secolo","location":"Torino","dimensions":"Diametro cm 22.5","provenance":"Iran (Kashan)","keywords":["Ceramica","lustro"],"materials":["decorazione a lustro","Impasto siliceo"]},"a0dd981d-e256-57f4-ba5c-7f37591cb8b5":{"name":"Moneta (*dirhâm*).","description":"La moneta omeyyade, coniata durante il regno di ai-Walîd I, presenta sul recto, al centro, l'iscrizione che recita â ila illâ Allâh wahda-hu lâ sharîk la-hu (Non vi è altro Dio che Allâh, L'Unico, nessuno Gli è pari), mentre sul margine si legge: “bismi-llâh duriba hadâ-l-dirhâm bi fî sanat ihda wa tis in” (Nel nome di Dio fu coniato questo dirhâm in Sijîstan nell'anno uno e novanta (91). Sul recto sono presenti due iscrizioni, una posta al centro ed una sul margine. Nell'iscrizione centrale si legge: “Allâh ahad Allâh al-samad lam yalid wa lam yûlad wa lam yakun la-hu kufû' an ahad” (Egli, Dio, è uno, Dio l'Eterno. Non generò e né fu generato e nessuno Gli è simile). Quella sul margine recita “Muhammad rasûl Allâh arsala-hu bi-l-hudâ wa al-haqq li-yuzhira-hu alâ al-dîn kulli-hi wa la-hu kariha al-mushrikûn” (Muhâmmad è il messaggero di Dio. Egli è colui che ha inviato il Suo Messaggero con la retta guida e la Religione della Verità perché prevalga sulle religioni tutte, anche a dispetto degli idolatri).","short_description":"*Dirhâm* coniato all'epoca di al-Walîd I.; moneta di base nel mondo arabo sino all'arrivo dei mongoli, il *dirhâm* deriva il suo nome dalla dracma greca: pesava normalmente 2,97 grammi.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"al – Walîd I, 91/ 709.","location":"Roma","dimensions":"diametro cm 2,6, peso gr 2,88.","method_for_datation":"iscrizione (recto, sul margine).","method_for_provenance":"iscrizione (recto, sul margine).","provenance":"Iran, Sijîgistan.","obtention":"donazione.","bibliography":"Walker, J., A Catalogue of the Arab-Byzantine and Post Reform Umayyad Coins, London, 1956, 159","linkcatalogs":"IAM_JO_IT_001","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["Al-Walîd I","moneta","numismatica","Omayyadi"],"materials":["argento/ coniazione"]},"aab7756a-7fbc-5383-97de-198c2614e471":{"name":"Gettone o peso.","description":"Gettone in vetro verde con bordo in rilievo in discreto stato di conservazione, di peso poco inferiore rispetto al dihrâm intero, che equivale a gr 2,97. Il gettone presenta soltanto sul recto, al centro, un'iscrizione in caratteri cufici, disposta su due righe e iscritta entro un cerchio. Sulla prima riga si legge “al-imâm al-Zâhir; sulla seconda: “al ̀azaz din Allâh”; sulla terza: “amîr al- mu ̀ minin”. I gettoni in vetro, di tradizione bizantina, venivano generalmente adoperati come dei pesi monetari; in particolare tale uso era diffuso presso i califfi omayyadi ed abbasidi, ma anche presso i Tulunidi d'Egitto e gli Aghlabiti del Nord Africa. I califfi sciiti utilizzarono i gettoni anche per scopi diversi, e ciò soprattutto a partire dall'epoca di al-Mu' izz (341/953-365/975). In particolare, il medesimo peso di molti dei gettoni rinvenuti fa pensare che questi fossero usati come “moneta fiduciaria” in sostituzione delle monete bronzee. Il bronzo, del resto, era molto raro in quell'epoca in Egitto. Questa ipotesi è inoltre suffragata dal fatto che in Siria, ove il bronzo abbondava, non vennero mai rinvenuti gettoni in vetro. Generalmente i gettoni sono iscritti su almeno una delle facce, recano il nome del califfo e, talvolta, anche il nome della zecca. La maggior parte dei gettoni fatimidi appartiene all'epoca del regno di due califfi, in particolare, al –Hakîm (386/996-411/1021) ed al- Mustansir (427/1036-487/1094). Numerosi sono, però, anche quelli risalenti all'epoca di al-Zâhir, al-Âmir ed altri califfi.","short_description":"Gettone in vetro utilizzato molto probabilmente come “moneta fiduciaria”.","holder":"Museo delle Civiltà | Museo d’arte orientale “Giuseppe Tucci”","dates":"411/1020-427/1035.","location":"Roma","dimensions":"diametro mm 2,2, spessore mm 4, peso gr 2,4.","method_for_datation":"cronologia storica (anni di regno del califfo fatimide).","method_for_provenance":"iscrizione recante il nome del califfo.","provenance":"Egitto.","obtention":"acquisto.","bibliography":"Balog, P. “The Fatimid glass Jetons”, Annali dell'Istituto italiano di Numismatica, 20, 1973, n° 177, 121 \n \nLane-Poole, S., Catalogue of Arabic Glass Weights in the British Museum, London, 1891 \n \nLaunois, A., Estampilles et poids musulmans en verre du Cabinet des Médailles, Le Caire, 1959","author":"Paola Torre","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["Fatimidi","gettone","iscrizioni","monete","numismatics","pesi"],"materials":["vetro verde."]},"bc2161f5-c0b4-5ed5-b8ea-778bc223c81c":{"name":"Iscrizione quadrilingue.","description":"lapide marmorea quadrilingue, esagonale, ripartita in cinque riquadri, di cui quello centrale reca, inscritta entro un cerchio, una croce greca realizzata con intarsi lapidei policromi, e le iniziali IC XC NI KA, \"Gesù Cristo vince\". Sopra la croce si trova l'iscrizione in ebraico, sul lato inferiore quella araba, a sinistra l'iscrizione latina, a destra la greca. Le iscrizioni fanno riferimento alla morte di Anna, madre di Grisanto, prete del sovrano normanno Ruggero, morta nel 1148 e sepolta nella jâmi maggiore (poi Cattedrale di Palermo), e da lì fatta traslare dal figlio nella chiesa di San Michele Arcangelo, nella cappella detta di Sant'Anna, fatta costruire da Grisanto nel 1149. Le date presenti nelle quattro versioni sono, ciascuna con il computo del proprio calendario, corrispondenti al 1148 latino: 4904 ebraico, 6658 greco, 543 arabo. Nel museo della Zisa esiste un'altra lapide, ma in tre lingue (è escluso l'ebraico), che commemora la morte di Drogo, padre del prete Grisanto, anch'egli sepolto nella cappella di sant'Anna, nel 1153. L'iscrizione proviene dalla chiesa di San Michele Arcangelo, nelle vicinanze della Casa Professa dei Gesuiti, che conservava molte iscrizioni, anche latine, oggi adibita a magazzino della Biblioteca Comunale.","short_description":"La lapide, in quattro lingue, commemora la morte di Anna, madre di Grisanto, prete del sovrano normanno Ruggero. Le date presenti nelle quattro versioni, ciascuna con il computo del proprio calendario, corrispondono tutte alla data latina del 1148.","holder":"Museo della Zisa","dates":"1149.","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"altezza cm 33, larghezza cm 40.","method_for_datation":"data riportata sull'epigrafe.","method_for_provenance":"documenti storici.","provenance":"Palermo, chiesa di San Michele Arcangelo (de Indulciis).","obtention":"Deposito, proveniente dal Regio Museo di Palermo.","bibliography":"Amari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia, Epigrafi sepolcrali, a cura di F. Gabrieli, Palermo, 1971 \n \nBucaria, N.-Luzzati, M.- Tarantino A., a cura di, Ebrei e Sicilia, Palermo, 2002, 169 \n \nDi Marzo – Ferro, G., Guida istruttiva per Palermo e suoi dintorni, Palermo, 1857 \n \nMorso, S., Descrizione di Palermo antico ricavata sugli autori sincroni e i monumenti del tempo, Palermo, 1827 \n \nScerrato, U., “Arte islamica in Italia”, in F. Gabrieli – U. Scerrato, Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 302 e fig. 173 \n \nL'età normanna e sveva in Sicilia, Palermo, 1994, 146-147","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Rita Bernini","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["architettura siculo - normanna","calligrafia","iscrizione funeraria","pietra tombale","scrittura ebraica","scrittura greca","stele funeraria"],"materials":["marmo con decorazioni a tessere musive marmoree e di pietre dure."]},"bceaff57-522d-535e-a0c3-944479903843":{"name":"*Tughra* di Solimano il Magnifico","short_description":"*Tughra* era il simbolo personale e ufficiale del sultano: ogni sultano aveva il proprio simbolo/firma.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira X secolo / XVI secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 47.5, larghezza cm 59","provenance":"Turchia","keywords":["calligrafia","Manoscritto","Ottomani","Solimano","tughra"],"materials":["Carta","lapis lazuli","oro","pigmenti"]},"c258b71a-ed5a-5e3f-a8b3-0c790492d086":{"name":"Pannello a mosaico","short_description":"La tecnica a mosaico raggiunse l'apogeo nel periodo timuride. Questo pannello comprende tessere nei colori blu-cobalto, turchese, verde smeraldo, bianco e ambra. Al centro un verso del Corano in caratteri cufici di colore bianco.","type":"Mosaico; rivestimento architettonico","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira IX secolo / XV secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 43, lunghezza cm 62.7","provenance":"Asia Centrale","keywords":["mosaico","pannello","timuride"],"materials":["Mosaico di frammenti di ceramica"]},"c75e08e3-5ec9-52f9-afaa-c08cc9e88567":{"name":"coppia di iscrizioni.","description":"due frammenti di una iscrizione in caratteri arabi corsivi (naskhî), già erratica nella cripta della Cappella Palatina di Palermo, ma forse proveniente da un altro edificio; l'iscrizione può essere tradotta: \"(Accostati), bacia il canto di questo (edificio) dopo averlo abbracciato e contempla le belle cose che racchiude - A Dio la potenza e la durata. Delle sue creature è scritto che periscano; di ciò abbiamo esempio e conforto nel suo Profeta\". Il riferimento alla Ka'ba intorno alla quale i fedeli giravano e baciavano in segno di rispetto la pietra nera murata in un angolo, rientra nel programma di identificazione dei sovrani normanni con l'autorità divina. Se infatti l'iscrizione proviene da una delle sale del Palazzo Reale di Palermo (era infatti decontestualizzata la sua presenza segnalata nella seconda metà del XIX secolo nella cripta della Palatina, mentre potrebbe comunque provenire dallo stesso palazzo), fu probabilmente Ruggero a farla collocare nella sua residenza per alludere alla divinità dei regnanti utilizzando il legame di tradizione fatimide tra palazzo e santuario.","short_description":"Queste bellissime iscrizioni in carattere *naskhî* , corsivo, erano destinate con tutta probabilità ad abbellire e celebrare la bellezza ed il fasto del palazzo Reale, ove furono, forse, portate da Ruggero.","holder":"Galleria Regionale della Sicilia, Palazzo Abatellis","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"larghezza cm 185, altezza cm 32; larghezza cm 192, altezza cm32.","method_for_datation":"confronto per materiali e contenuto con le due iscrizioni già a Messina, Santa Maria Annunziata e Duomo.","method_for_provenance":"bibliografia.","provenance":"cripta della cappella Palatina, Palazzo dei Normanni, Palermo.","obtention":"donazione al Regio Museo di Palermo da Vittorio Emanuele nel 1863.","bibliography":"Amari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia, ried. a. c. di F. Gabrieli, Palermo, 1971, 46, n. VI \n \nAurigemma M.G., Il cielo stellato di Ruggero II. Il soffitto dipinto della Cattedrale di Cefalù, Cinisello Balsamo, 2004, 28 \n \nDelogu, R., La Galleria Nazionale della Sicilia, Roma, 1977, 10, 58 \n \nLagumina, B.,“Iscrizione araba del Re Ruggiero scoperta alla Cappella palatina in Palermo”, Atti dell'Accademia Nazionale dei Lincei, Rendiconti della classe di Scienze Morali, 1893, 231-234; \n \nScerrato, U., “Arte islamica in Italia”, F. Gabrieli – U. Scerrato, Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 302 e fig. 175 e 176","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Rita Bernini","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["architettura arabo - normanna","calligrafia","iscrizione araba in caratteri nashki"],"materials":["marmo bianco con tarsie di porfido e serpentino."]},"db0e000c-19a2-52b9-a53e-eab344b9164a":{"name":"Coppa","short_description":"La ceramica abbaside dell'Iraq evidenzia il forte impatto della porcellana cinese, rinvenuta in numerosi frammenti in Mesopotamia. L'eleganza semplice di questa produzione è rappresentata da questa piccola coppa, la cui superficie, interamente ricoperta dalla vetrina bianca opaca, è decorata unicamente dalla frase \"opera di Khalid\" tracciata in bei caratteri cufici di colore blu cobalto dipinti direttamente sull'invetriatura.","type":"Vasellame; ceramica","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira III secolo / IX secolo","location":"Torino","dimensions":"Diametro cm 22","provenance":"Iraq","keywords":["abbaside","Ceramica"],"materials":["decorazione in blu cobalto","invetraitura bianca opaca","terracotta"]},"e0d8deeb-f886-5cc2-84a5-fd934f5025aa":{"name":"colonna con iscrizioni cufiche.","description":"Colonna con leggera enthesis provvista di echino. Sul sommoscapo, entro un cartiglio rettangolare, corre un'iscrizione araba incisa in caratteri cufici che recita la basmala, secondo la lettura di M. Amari: “Nel nome di Dio clemente e misericordioso”. Al centro della colonna, entro un cartiglio quadrato, è incisa la shahada, ovvero la professione di fede: “Non vi è divinità oltre Dio, e Maometto è il suo profeta”. Fino al 1874 si trovava fuori dal portale principale della chiesa di san Francesco d'Assisi, sul lato destro. Proviene da un edificio religioso, una moschea poi forse trasformata in oratorio, che sorgeva probabilmente nelle vicinanze della chiesa medievale. Nella Galleria Regionale della Sicilia è presente un altro esemplare di colonna (inv. n. 5100), con iscrizioni molto simili, anch'esso proveniente da una chiesa palermitana, oggi non più esistente, San Giacomo la Mazzara. Lo stile severo, quasi del tutto sprovvisto di decorazioni, è di gusto fatimide, adottato anche in Sicilia, e rimasto in uso anche in epoca normanna.","short_description":"La colonna è riconducibile al periodo della dominazione islamica in Sicilia per via dei caratteri cufici dell'iscrizione, che figura al centro della colonna entro un cartiglio quadrato.","holder":"Galleria Regionale della Sicilia, Palazzo Abatellis","dates":"intorno al V/XI secolo.","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"altezza cm 166, larghezza cm 27.","method_for_datation":"riconducibile al periodo di dominazione islamica in Sicilia per la presenza dell'iscrizione in caratteri cufici.","method_for_provenance":"documenti che attestano la provenienza della colonna dalla chiesa di San Francesco d'Assisi.","provenance":"erratica, presso la chiesa di San Francesco d’Assisi.","obtention":"deposito presso il Regio Museo di Palermo.","bibliography":"Amari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia, Iscrizioni edili, a cura di F. Gabrieli, Palermo, 1971, n. XX, 107-108 \n \nDelogu, R., La Galleria Nazionale della Sicilia, Roma, 1977, 9, 58 \n \nScerrato, U.,“Arte islamica in Italia”, in F. Gabrieli – U. Scerrato, Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 282-283 e fig. 179;","author":"Rita Bernini","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["architettura arabo-normanna","colonna","iscrizione araba in caratteri cufici","moschea"],"materials":["marmo scolpito."]},"e78c6ccf-a931-5f61-a53f-9a33b0ed0065":{"name":"Stele sepolcrale.","description":"La stele ha una base sagomata decorata da un elegante fregion a volute vegetali, secondo uno stile ben esemplificato dalla steli funerarie di Palermo. È mutila su entrambi i bordi. La scrittura araba è in caratteri cufici allungati, secondo lo stile fatimide. Recita, secondo la lettura di Michele Amari: “Nel nome del dio pietoso ……… dia pace. Ogni anima dovrà assaporare le proprie competenze, perché il giorno della resurrezione (allora) chi sarà tratto lontano dal fuoco, e introdotto nel paradiso, costui sarà salvo. La vita di quaggiù // …inganno. La potenza ………… Profeta. Questa è la tomba di Ayyûb (figlio di ……) Mukhallaf, il gualchieraio, il quale morì di sabato, nella prima decade di rajab nell'anno cinquecentodiciassette (25 agosto a 3 settembre 1123) Che abbia misericordia di lui Iddio”. L'attività tessile era molto diffusa in Sicilia, come attesta un'altra iscrizione del 462/1072, sempre conservata nella Galleria regionale della Sicilia (n. inv. Elenco san Giovanni 61), nella quale si cita Ibrahim, tessitore di dibag, ovvero panni di seta.","short_description":"Tomba con iscrizioni cufiche; tombe e stele contengono spesso formule tratte dal Corano, a volte insieme all'enunciazione delle virtù dell'estinto. In questo caso, vi è un riferimento al mestiere del defunto, il tessitore, a riprova della vitalità delle arti tessili esercitate dalle maestranze musulmane nella Sicilia dell'epoca.","holder":"Galleria Regionale della Sicilia, Palazzo Abatellis","dates":"1123","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"larghezza cm 171, altezza cm 19, spessore cm 27.","method_for_datation":"datazione riportata nell'iscrizione.","method_for_provenance":"bibliografia.","obtention":"deposito presso il Regio Museo di Palermo.","bibliography":"Amari, M., Le epigrafi arabiche di Sicilia, Iscrizioni edili, ried. a cura di F. Gabrieli, Palermo, 1971, n. XXII, 190-191 \n \nDelogu, R., La Galleria Nazionale della Sicilia, Roma, 1977, 58 \n \nScerrato, U., “Arte islamica in Italia”, in F. Gabrieli – U. Scerrato, Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 301 e fig. 166;","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Rita Bernini","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["architettura arabo - normanna","calligrafia","pietra tombale","stele sepolcrale"],"materials":["pietra incisa."]},"ec461583-c4e4-57ce-b2fb-a6ae5e862e3e":{"name":"Manoscritto persiano","short_description":"Il manoscritto illustrato è una bella copia del diwan *Haft Awrang* (*Sette Troni*) di Jami. Il libro ha sedici righe per pagina, disposte su due colonne e scritte in caratteri *nasta\\`liq*. Il manoscritto contiene nove eleganti miniature.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira X secolo / XVI secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 27, larghezza cm 16","provenance":"Iran","keywords":["diwan","Manoscritto","Miniatura","nasta`liq","safavide"],"materials":["Carta","inchiostro","oro e pigmenti"]},"f7a106fc-4854-569f-bbae-0f22ab8f3514":{"name":"Giara.","description":"La giara di forma globulare biansata con collo alto e stretto è segnata lungo il corpo da numerose solcature parallele eseguite durante la tornitura, più fitte nella parte superiore; le anse hanno una presa in alto a forma di bottone. È decorata in bianco su ingobbio scuro con linee orizzontali al centro intervallate da motivi pseudo-epigrafici in caratteri cufici e linee oblique in basso; alla base del collo la doppia treccia a cuori concatenati è un tipico motivo islamico desunto dalla stilizzazione dell'albero di palma. La giara fu trovata, insieme ad altri esemplari, dall'archeologo Antonio Salinas nello spazio tra l'intradosso di una volta ed il sovrastante piano di calpestio di una stanza del monastero annesso alla chiesa della Martorana, costruito intorno al 1193. La fenditura presente nella parte inferiore dell'anfora, causata da un difetto di cottura, indica che l'oggetto, non più utilizzabile come contenitore, fosse stato utilizzato, come scarto di fornace, con funzione di riempimento delle volte delle grandi dimore della prima metà del XII secolo.","short_description":"La giara doveva essere usata come contenitore per derrate alimentari. Essa venne però impiegata come materiale edilizio, nel riempimento di una volta in quanto presentava un difetto di cottura che la rendeva inadatta come recipiente.","holder":"Museo della Zisa","owner":"Soprintendenza BB CC AA di Palermo.","dates":"XII secolo.","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"altezza cm 49 , diametro cm 34.","method_for_datation":"il reperimento dell'anfora nelle volte del monastero della chiesa della Martorana (costruito intorno al 1193) porta a ipotizzare una datazione al XII secolo.","method_for_provenance":"la giara è di produzione locale in quanto scarto di una fornace.","provenance":"Chiesa di Santa Maria dell’Ammiraglio, detta della Martorana.","obtention":"rinvenimento.","bibliography":"D' Angelo F.,” Ceramica d'uso domestico della Sicilia medievale proveniente dalla Zisa (Palermo XII secolo)”, Atti del IX convegno internazionale della ceramica, Albisola 28-31 maggio1976, fig. 10 \n \nGabrieli F., Scerrato U., Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 170, fig. 187 \n \nRagona A., “La ceramica della Sicilia arabo-normanna”, Rassegna della Istruzione Artistica, I, n. 2, 1966. \n \nRagona A., La maiolica siciliana dalle origini all' ottocento, Palermo, 1975. fig. 4 \n \nRusso Perez G., “Ancora delle ceramiche siculo-normanne”, L'Arte , 3 (1940), 119-127, fig. 9.","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Maria Reginella","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","ceramica siculo-normanna","cufico","giara"],"materials":["terracotta ingobbiata."]},"ff2095d9-b276-5a8d-8731-45db9248f0d8":{"name":"Giara.","description":"La giara biansata, di forma globulare con collo alto e stretto, è segnata lungo il corpo da numerose solcature parallele eseguite durante la tornitura, più fitte nella parte superiore; le anse hanno una presa in alto a forma di bottone (una è mancante). È decorata in bianco su ingobbio scuro con linee orizzontali intervallate da motivi pseudo-epigrafici, in caratteri cufici. La giara fu trovata, insieme ad altri esemplari, dall'archeologo Antonio Salinas nello spazio tra l'intradosso di una volta ed il sovrastante piano di calpestio di una stanza del monastero annesso alla chiesa della Martorana, costruito intorno al 1193. La fenditura presente nella parte inferiore dell'anfora, causata da un difetto di cottura, indica che l'oggetto, non più utilizzabile come contenitore, fosse stato utilizzato, come scarto di fornace, con funzione di riempimento delle volte delle grandi dimore della prima metà del XII secolo.","short_description":"La giara doveva essere usata come contenitore per derrate alimentari. Essa venne però impiegata come materiale edilizio, nel riempimento di una volta in quanto presentava un difetto di cottura che la rendeva inadatta come recipiente.","holder":"Museo della Zisa","owner":"Soprintendenza BB CC AA di Palermo.","dates":"XII secolo.","location":"Palermo, Sicilia","dimensions":"altezza cm 49 , diametro cm 34.","method_for_datation":"il reperimento dell'anfora nelle volte del monastero della chiesa della Martorana (costruito intorno al 1193) porta a ipotizzare una datazione al XII secolo.","method_for_provenance":"La giara è di produzione locale in quanto scarto di una fornace.","provenance":"Chiesa di Santa Maria dell’ Ammiraglio, detta della Martorana.","obtention":"Rinvenimento.","bibliography":"D' Angelo F.,” Ceramica d'uso domestico della Sicilia medievale proveniente dalla Zisa (Palermo XII secolo)”, Atti del IX convegno internazionale della ceramica, Albisola 28-31 maggio1976, fig. 10 \n \nGabrieli F., Scerrato U., Gli Arabi in Italia, Milano, 1979, 170, fig. 188 \n \nRagona A., “La ceramica della Sicilia arabo-normanna”, Rassegna della Istruzione Artistica, I, n. 2, 1966. \n \nRagona A., La maiolica siciliana dalle origini all' ottocento, Palermo, 1975. fig. 4 \n \nRusso Perez G., “Ancora delle ceramiche siculo-normanne”, L'Arte , 3 (1940), 119-127, fig. 9","linkcatalogs":"IAM_IT_IT_001","author":"Maria Reginella","copy_editor":"Pier Paolo Racioppi","keywords":["calligrafia","ceramica sicula-normanna","cufico","giara"],"materials":["terracotta ingobbiata."]},"ffe08b8f-98ad-5e02-a0ff-ceaa5ae4d13f":{"name":"Raccolta di poesie","short_description":"Raccolta di poesie di Abd al-Wahhab ibn Mohammad ibn al-Sayyid. Il manoscritto, in caratteri *nasta\\`liq*, contiene due miniature dipinte da Aqa-malik e raffiguranti il principe in un giardino.","type":"Manoscritto","holder":"MAO Museo d'Arte Orientale","dates":"Ègira X secolo / XVI secolo","location":"Torino","dimensions":"Altezza cm 28, larghezza cm 17","provenance":"Iran","keywords":["diwan","Manoscritto","Miniatura","safavide"],"materials":["Carta","inchiostro","oro e pigmenti"]}}
|
|
@@ -0,0 +1 @@
|
|
|
1
|
+
{"0b2e5db9-7b0b-58f7-bda2-af3bd45e294c":{"name":"Lápide funerária.","description":"Fragmento superior de uma lápide rectangular, com moldura lisa, em que se inscreve um arco “simbólico” ligeiramente apontado, em relevo. No interior do arco e entre este e a moldura, corre a epígrafe num pseudo cúfico arcaizante que, juntamente com características estilísticas, pode indiciar a sua utilização na comunidade muçulmana já em plena época cristã. Eis o texto: “Eterno é Deus. Tem compaixão conforme a tua mercê, ó tu que tudo dominas, e olha \\[com misericórdia\\] para o sítio para onde fui mandado. \\* \\[…\\]”. \n \nEsta lápide foi encontrada numa casa de campo em Frielas, arredores de Lisboa, nos finais do século XIX.","short_description":"Descoberta em Frielas, nos arredores de Lisboa, esta lápide é uma das mais conhecidas e reproduzidas da colecção epigráfica do Museu Nacional de Arqueologia. É proveniente de um cemitério islâmico e refere-se a um membro da comunidade muçulmana que permaneceu em Lisboa após a reconquista.","holder":"Museu Nacional de Arqueologia.","dates":"Séc. VII AH / XIII AD.","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 33 cm; larg. 55 cm; prof. 11 cm.","method_for_datation":"A forma de alguns caracteres e a utilização frequente de diacríticos, aliadas à depurada estilização do arco, conduzem a uma datação do final do século VII AH / XIII AD.","method_for_provenance":"Segundo notícia de 1896 do arabista David Lopes (ver bibliografia), esta lápide foi encontrada numa casa de campo de Castanheira das Neves, em Frielas, arredores de Lisboa.","provenance":"Frielas (Lisboa).","bibliography":"Barros, M. F. L. “Inscrição funerária árabe”, *XVII Exposição Europeia de Arte Ciência e Cultura. Madre de Deus*, Catálogo, Lisboa, 1983, pp. 116-117. \n \nBorges, A. G. M. e Sidarus, A., “Lápide funerária”, *Portugal Islâmico*, Lisboa, 1999, 251. \n \nLabarta, A. e Barceló, C., “Inscripciones árabes Portuguesas: situación actual”, *Al-Qantara*, 8, 1987, p. 408. \n \nLopes, D., “Cousas arábico-portuguesas”, *O Archeologo Português,* 2, Lisboa, 1896, p. 207. \n \nNykl, A. R., “Arabic Inscriptions in Portugal”, *Ars Islamica*, 11-12, 1946, pp. 178-179.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Artur Goulart de Melo Borges","keywords":["calcário esculpido","conquista cristã","estela funerária","inscrição funerária","lápide funerária","Lisboa"],"materials":["Calcário esculpido."]},"246cffbc-9030-5777-959b-8b4967743c39":{"name":"Capitel","description":"Capitel compósito, com o cesto preenchido por dois registos assimétricos de acantos de folhas simples e lisas de pontas curvadas, contornadas por decoração vegetalista e rendilhada. No ábaco sobressaem decorações de entrelaçados e, no equino, nas quatro faces entre as volutas, corre uma inscrição votiva em cursivo relevado, onde se lê: “Em nome de Deus, o Clemente, o Misericordioso! Abençoe / Deus ao nosso senhor Muhammad / e a sua família e (lhes) conceda a paz perfeita / Deus me livre de Satanás o maldito”.","short_description":"Capitel datável de meados do século VI H/XII AD. O texto, “Em nome de Deus, o Clemente, o Misericordioso! Abençoe / Deus ao nosso senhor Muhammad / e a sua família e (lhes) conceda a paz perfeita / Deus me livre de Satanás o maldito”, aponta para um uso religioso.","holder":"Museu Municipal de Santarém","dates":"Dos últimos anos do domínio árabe, ou muito provavelmente já após a conquista cristã em 541 AH / 1147 AD.","location":"Santarém.","dimensions":"Alt. 34 cm; larg. 28 cm; prof. 28 cm.","method_for_datation":"Embora durante vários anos tenha sido datado de época califal, uma análise mais recente, sobretudo do tipo de letra em cursivo nasrida, exige que a sua datação seja retificada para o século VII AH / XII AD.","method_for_provenance":"Documentado em 1882 pelos antigos responsáveis do Museu Distrital de Santarém de S. João de Alporão, hoje Museu Municipal de Santarém, e Zeferino Brandão, como tendo sido encontrado em 1880 no bairro de Alporão.","provenance":"Santarém.","obtention":"Oferecido ao Museu em 1882 por António Fernandes Melício, proprietário então do antigo Paço dos Condes de óbidos, edifício do século XVI, em cujo celeiro foi encontrado.","bibliography":"Brandão, Z., “Vestígios árabes em Santarém”, *O Occidente*, 5, Lisboa, 1882, pp. 190-192. \n \nCustódio, J. S., “Capitel”, *Portugal Islâmico*, Lisboa, 1999, 76-77. \n \nLabarta, A. e Barceló, C. “Inscripciones árabes Portuguesas: situación actual”, *Al-Qantara*, 8, 1987, pp. 35-36. \n \nNykl, A. R., “Inscrições árabes existentes no museo Arqueológico do Carmo”, *Trabalhos da Associação dos Arqueólogos Portugueses*, 5, Lisboa, 1941, pp. 11-12. \n \nNykl, A. R., “Arabic Inscriptions in Portugal”, *Ars Islamica*, 11-12, 1946, pp. 167-183.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Artur Goulart de Melo Borges","materials":["Mármore esculpido."]},"28e981d7-26aa-59bf-922b-900394b0b93b":{"name":"Lápide comemorativa.","description":"Bloco rectangular com uma das faces quase totalmente aproveitada para a gravação em relevo de uma inscrição, tendo na parte superior restos de molduras que se inseriam nas linhas arquitectónicas do edifício. A inscrição, emoldurada por faixa estreita de entrançados, em cursivo nasrida muito floreado e decorativo, preenche em dez linhas e de modo compacto todo o campo epigráfico. A epígrafe comemora a construção de uma torre na cidade de Silves, muito provavelmente a da Porta do Sol. O reforço da capacidade defensiva justificava-se plenamente, pois que, cerca de 40 anos antes, fora ocupada temporariamente pelos cristãos, cujo avanço para o Sul era notório e constituía um perigo eminente para a tomada da cidade, como veio a acontecer de modo definitivo em 646 AH / 1249 AD. Na terceira linha da inscrição foi intencionalmente destruído o nome de quem mandou fazer a construção e que Lévi-Provençal identifica como tendo sido Abu l-Ula Idris, filho de Yakub al-Mansur, por ocasião de uma viagem de inspecção a Silves. Terá ordenado o apagamento do nome Shuaib Ibn Muhammad Ibn Mahfuz quando ali formou um pequeno reino independente em oposição aos almóadas. \n \nO texto da inscrição é o seguinte: “Em nome de Deus, o Clemente, o Misericordioso. Abençoe Deus a Muhammad e a sua família. Ordenou a construção desta torre o emir \\[… filho de … Abu Yu\\]suf, filho do califa, emir dos crentes, Abu Yakub, filho do califa, emir dos crentes, Abu Muhammad Abd al-Mu'min Ibn Ali – que Deus aceite as suas boas obras e lhe perdoe as más! E isto, no mês de ramadân o respeitável do ano 624”.","short_description":"Lápide comemorativa da construção de uma torre no castelo de Silves. A edificação desta estrutura defensiva, em 624 AH / 1227 AD, por ordem de Abu l-Ula Idris, filho de Yakub al-Mansur, é um elemento evidente da pressão militar que o reino cristão de Portugal exercia sobre o território de Silves.","holder":"Museu Arqueológico e Lapidar Infante D. Henrique.","dates":"624 AH / 1227 AD.","location":"Faro.","dimensions":"Alt. 96,5 cm; larg. 34 cm; prof. 16 cm.","method_for_datation":"Datada na inscrição do mês de Ramadân de 624 AH (15 de Agosto a 13 de Setembro de 1227 AD).","method_for_provenance":"Encontrada em 1874, em Silves, nos trabalhos de abertura de uma estrada de acesso ao novo cemitério, foi recolhida nos Paços do Concelho.","provenance":"Silves.","obtention":"Guardada nos Paços do Concelho, foi pouco tempo depois entregue ao Museu Arqueológico de Faro.","bibliography":"Borges, A. G. M. “Lápide comemorativa da construção de uma torre”, *Portugal Islâmico*, Lisboa, 1999, pp. 220-221. \n \nBotto, Con. *Glossário crítico dos principaes monumentos do Museu Archeologico Infante D. Henrique*, Faro, 1899. \n \nInstitut Français d'Archeologie Orientale, *Répertoire chronologique d'epigraphie arabe*, 10, Cairo, 1939, p. 245. \n \nLévi-Provençal, E. “L'inscription almohade de Silves”, *Mélanges George Le Gentil*, Paris, 1949, pp. 257-262. \n \n5\\. Nykl, A. R. “Arabic Inscriptions in Portugal”, *Ars Islamica*, 11-12, 1946, pp. 167-183.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Artur Goulart de Melo Borges","keywords":["almóadas","Faro","lápide comemorativa","mármore esculpido"],"materials":["Mármore esculpido."]},"3ebe5033-d227-5761-a358-3afbce101aaf":{"name":"Cofre da Sé de Braga.","description":"Este pequeno cofre em marfim trabalhado sobre um troço de dente de elefante, mantém a forma cilíndrica que suporta uma tampa em cúpula. Esta última é constituida por um pequeno tambor onde se desenvolve uma inscrição em árabe cúfico e uma calote sobrepujada por uma pequena pega piriforme. A tampa está presa ao corpo do recipiente por uma fina dobradiça de bronze e mantém, no mesmo material, as partes fixas de um fecho em que desapareceu a lingueta. \n \nToda a superfície desta peça está finamente trabalhada em baixo-relevo, num minucioso trabalho de buril e talhadeira. A composição decorativa desenvolve-se numa sequência de arcos em ferradura que assentam em colunelos com capiteis de folhas de acanto e duas volutas. Sobre cada arco e envolvidos pelo mesmo filete de entalhe encordoado inscrevem-se uma serie de caprídeos e aves. Aliás estas corças e aves do paraíso, ressaltam de quando em vez do emaranhado vegetal que cobre toda a superfície. Sob um dos arcos, dois personagens, finamente escultorados, colhem os frutos de uma árvore, num gesto semelhante a representações da vindima no mundo tardo-antigo. A calote da tampa, toda ela também insculturada, ostenta um sequência de medalhões octogonais onde se inscrevem zoomorfos. \n \nAs frases propiciatórias em cúfico inscritas na parte inferior da tampa, emolduradas por duas fiadas de encordoados, indicam que foi encomenda do *hajib* Abd al-Malik, filho de al-Mansur, o poderoso chefe militar que promoveu várias razias ao Norte da Península em finais do século X. O carácter pacífico das representações tem levado a pensar que possa ter sido feito para algum tipo de comemoração pessoal (um casamento, por exemplo).","short_description":"Pequeno cofre em marfim encomendado (entre 394 H./ 1004 d.C. e 398 H./ 1008 d.C.) por Abd al-Malik, filho do poderoso al-Mansur. O carácter pacífico das representações (actividades agrícolas, corças e aves do paraíso) leva a pensar que possa ter sido feito para algum tipo de comemoração pessoal.","holder":"Tesouro da Sé de Braga.","initial_owner":"Encomenda de Abd al-Malik, filho de al-Mansur.","dates":"394 AH / 1004 AD e 398 AH / 1008 AD.","location":"Braga.","dimensions":"Altura 20 cm; diâmetro 10 cm.","method_for_datation":"Através da inscrição.","method_for_provenance":"Através do nome do encomendador.","provenance":"Córdova?","obtention":"Por doação ou saque, o cofre foi parar à posse da Sé de Braga em cujo tesouro está encorporado desde a alta Idade Media.","bibliography":"Almeida, C. A. F., *Arte islâmica em Portugal*, História da Arte em Portugal, vol. 2, Lisboa, 1988, pp. 73, 87-88. \n \nBarroca, Mário, “Cofre”, *Nos confins da Idade Média*, Lisboa, 1992, p. 93-94. \n \nGómez-Moreno, M., *Arte árabe español hasta los almohades*, Ars Hipaniae, III, Madrid, 1951, p. 299.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Cláudio Torres","keywords":["Abd al-Malik","al-Mansur","arco em ferradura","ave do paraíso","Braga","cofre","corça","Marfim","omíadas de Córdova"],"materials":["Marfim. Trabalho em baixo relevo."]},"41e2c44a-687b-5a33-a465-b90fb6356433":{"name":"Garrafa.","description":"Garrafa de bojo globular com colo cilíndrico e pé em bolacha convexa. Apresenta uma inscrição com dedicatória ao sultão mameluco: “Glória ao nosso senhor, o sultão al-Malik al-Ashraf, o sábio, o diligente”, em escrita cursiva com caracteres ascendentes (*thuluth*), a azul sobre fundo de arabescos de folhas cor-de-rosa e verde divididos por dois medalhões. Esta inscrição segue em volta do colo, repetindo a palavra *al-alim* (o sábio). A parte superior do bojo é preenchida com delicadas hastes com folhas contornadas a vermelho, intercaladas com cartuchos contracurvados, contendo motivos trifoliados de cores vivas, e seis medalhões circulares com fénix reservadas a dourado sobre fundo azul.","short_description":"Garrafa de fabrico sírio ou egípcio. A parte superior do bojo é preenchida com motivos vegetalistas e por seis medalhões circulares com fénix. A inscrição, “Glória ao nosso senhor, o sultão al-Malik al-Ashraf, o sábio, o diligente”, permite datar a peça do período mameluco (séc. VII AH / XIV AD).","holder":"Museu Calouste Gulbenkian.","initial_owner":"Executada para o Sultão al-Malik al-Ashraf, possivelmente o Sultão al-Ashraf Ala al-Din Kayk (r. 742-743 AH / 1341-1342 AD) ou o Sultão al-Ashraf Shaban (r. 764-778 AH / 1363-1377 AD).","dates":"Meados do séc. VII AH / XIV AD.","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 42,5 cm; diâm. bordo 6,5 cm; diâm. máximo 30 cm; diâm. base 30 cm.","method_for_datation":"A inscrição com dedicatória ao sultão al-Malik al-Ashraf permite datar a peça do período mameluco. Por outro lado, a análise estilística e a comparação com obras da mesma época permite reforçar essa datação.","method_for_provenance":"Através de peritagem complementada por documentos em arquivo que comprovam a autenticidade da peça. Por exemplo, a *expertise* realizada pelo Dr. Otto von Falke refere que: “Esta garrafa deve considerada, após exame detalhado das suas características, da sua técnica e estilo, como uma obra de arte indubitavelmente autêntica e absolutamente intacta da época dos sultões mamelucos do Egipto, do século XIV ao século XV d.C.” .","provenance":"Egipto ou Síria.","obtention":"Pertencia à Colecção Rothschild, Londres, e foi adquirida por intermédio de Hans Stiebel (S. & R. Rosenberg, Londres) na Venda Rothschild na casa Sotheby's, em Londres, em Abril de 1937.","bibliography":"*Museu Calouste Gulbenkian. Catálogo*, Lisboa, 2ª edição, 1989. \n \nRibeiro, M. Q. e Hallet, J. *Os Vidros da Dinastia Mameluca no Museu Calouste Gulbenkian*, Lisboa, 1999.","linkcatalogs":"IAM_EG_EN_001","author":"Maria Queiroz Ribeiro","keywords":["al-alim","al-Ashraf Ala al-Din Kayk","al-Ashraf Shaban","Egipto","garrafa","mamelucos","Síria","thuluth","vidro soplado"],"materials":["amarelo","azul claro e branco.","rosa","verde","vermelho","Vidro soprado cor de mel com decoração dourada e esmaltada a azul"]},"42311da9-1496-5d35-a0ea-56b7ce7ff0f7":{"name":"Talha.","description":"Talha de bordo envasado com lábio quadrangular, boca circular, colo troncocónico invertido, corpo globular com duas asas de aleta com apêndice superior no ombro e base convexa. Encontra-se coberta de vidrado verde no colo e no corpo, e profusamente ornamentada com cordões digitados e marcados com a unha, e com símbolos profiláticos estampilhados de carácter vegetal (rosetas e palmetas), caligráfico e arquitectónico (arcos de ferradura e trilobulados). Peça restaurada.","short_description":"Talha do período almóada, destinada a conservar água. A preocupação em proteger o conteúdo da talha manifesta-se pela profusão de símbolos profilácticos estampilhados. Reconhecem-se motivos de carácter vegetal (rosetas e palmetas), caligráfico e arquitectónico (arcos em ferradura e trilobulados).","holder":"Museu de Mértola.","dates":"Segunda metade do século VI AH / XII AD ou primeiras décadas do século VII AH / XIII AD.","location":"Mértola., Beja.","dimensions":"Diâmetro da boca 28 cm; largura 59 cm; altura 70,5 cm.","method_for_datation":"Foi datado na época almóada por razões estratigráficas, já que foi encontrado nos níveis de abandono de uma das casas da alcáçova abandonadas após a conquista de Mértola pelos cristãos em 635-636 AH / 1238 AD. Esta datação é corroborada pelos paralelos decorativos com um bocal de poço de Tetouan, datado por uma inscrição em 585 AH / 1190 AD.","method_for_provenance":"Encontraram-se em Mértola estampilhas utilizadas para decorar este tipo de talhas.","provenance":"Mértola.","obtention":"Encontrada nas escavações arqueológicas realizadas pelo Campo Arqueológico de Mértola na alcáçova do castelo de Mértola.","bibliography":"Gómez Martínez, S., “Catálogo da cerâmica”, *Museu de Mértola. Arte Islâmica*, ed. S. Macias, Mértola, p. 163. \nTorres, C., y Macias, S. (eds.), *O Portugal Islâmico*, Lisboa, 1998, p. 150.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Susana Gómez Martínez","translator":"Santiago Macias","keywords":["água","cerámica","símbolos profiláticos","vida quotidiana"],"materials":["Cerâmica fabricada com pasta amarelada/acinzentada compacta","e levantada utilizando uma técnica mista de rolinhos na sua parte inferior e com torno na parte superior. Apresenta decoração estampilhada e vidrado parcial."]},"4a32d0c3-68b5-55c4-a37a-780a7d0bacff":{"name":"Lápide funerária.","description":"Placa rectangular, de mármore branco, com o epitáfio inscrito numa moldura formada por um encordoado simples. A epígrafe revela qualidade e erudição, tanto do ponto de vista epigráfico como textual. A *ordinatio* é bastante cuidada, sendo as letras e os sinais de abreviatura típicos do século X. A expressão *hic requiescunt membra* é pouco vulgar na Hispânia, mas encontra paralelos numa inscrição de Córdova, do ano 982, que pertence ao Museu Arqueológico de Sevilha. O epitáfio do bispo algarvio encontra o seu modelo mais próximo precisamente na referida epígrafe, não apenas pela fórmula introdutória utilizada, mas igualmente pela tipologia dos caracteres e pelo próprio encordoado da moldura. Dir-se ia feita pela mesma oficina. Pertence ainda a esta família a inscrição funerária da monja Speciosa e sua mãe Tranquilla, datada de cerca 966 e que apareceu na igreja de Santo André de Córdova.","short_description":"Lápide funerária de um bispo que vivia no Algarve em plena época califal e que faleceu em 991 d.C./379 H. Tem paralelos em inscrições cristãs de Córdova da mesma época. Pensa-se que todas elas terão sido produzidas por uma oficina que naquela cidade trabalhava para a comunidade moçárabe.","holder":"Museu Nacional de Arqueologia.","dates":"21 de Março de 991 (2 de Muharram de 379 AH).","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 37,5 cm, larg. 30 cm, prof. 4,2 cm.","method_for_datation":"A data consta da 3ª/4ª linhas da epígrafe, referente ao dia do óbito do bispo Julião. A indicação da Era segue uma modalidade estranha, mas típica em diplomas e epígrafes cristãs imediatamente posteriores à passagem do milénio, onde os numerais relativos às dezenas e unidades precedem o milhar, acompanhados da expressão “post”, “super” ou “peracta”. \n \nManuela Alves Dias data a epígrafe do ano 987, mas não conseguiu ler correctamente o signo do milhar e não entendeu o V romano, com a haste esquerda quase na horizontal. A leitura correcta será “Era 1029”, isto é, 991 AD (379 AH).","method_for_provenance":"Estácio da Veiga deu a conhecer que a lápide foi achada no lugar da “Fonte Santa”, nos arredares de Cacela. Esta mesma localidade parece ser já referida na *Crónica da Conquista do Algarve*, onde se diz que após a tomada da fortificação de Cacela pelas tropas cristãs (séc. XIII), alguns dos seus habitantes refugiaram-se nas redondezas, no lugar da “fonte do Bispo”. O mais provável é que este prelado fosse bispo de Ossonoba (Faro).","provenance":"Encontrada nos arredores de Cacela (Faro), provavelmente provem de uma oficina moçárabe de Córdova.","obtention":"A epígrafe foi revelada por Estácio da Veiga a Emílio Hubner, que a publicou em 1871. Mais tarde perdeu-se-lhe o rasto, vindo de novo a ser localizada em meados da década de 90 do século passado, na posse de um particular, pelo arqueólogo Rui Parreira. Consciente da sua excepcional importância, conseguiu que fosse adquirida através da delegação de évora do IPPAR. Por altura da grande exposição “Portugal Islâmico” a lápide foi transferida para o MNA, de cujo inventário passou a fazer parte.","bibliography":"Barroca, M. J. *Epigrafia medieval portuguesa (862-1422)*, vol. 2. Porto, 1995, pp. 41-43. \n \nDias, M. A. “Sobre o epitáfio de Juliano, Bispo (Cacela, 987 d. C.)”, *Arqueologia Medieval*, 6, Porto, 1999, p. 11-18. \n \nHubner, E. *Inscriptiones Hispaniae Christianae*. Berlin, 1871, p. 69, n. 210. \n \nReal, M. L., “Lápide funerária do Bispo Julião”, *Cristo, fonte de esperança. Catálogo. Exposição do Grande Jubileu do Ano 2000*, Porto, 2000, pp. 200-201. \n \nSousa, J. M. C., “Relação das inscrições dos séculos VIII a XIII existentes em Portugal”, *Ethnos*, 3, Lisboa, 1948, p. 115.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Manuel Luís Real","keywords":["bispo","Córdova","encordoado","epitáfio","estela funerária","Fonte Santa","inscrição","inscrição funerária","Julião","lápide funerária","mármore","moçárabe","objeto funerário","omíadas de Córdova","túmulo"],"materials":["gravado a buril.","Mármore"]},"66718328-7241-56c8-a45c-d60aff5e7c2d":{"name":"Taça com inscrição.","description":"Taça de bordo envasado biselado, boca circular, corpo bitroncocónico com carena baixa, uma asa vertical de secção oval que une o bordo e a carena, e base plana com pé anular diagonal. La decoración foi executada com a técnica da corda seca parcial, traçando com uma linha de manganés o motivo caligráfico e preencehendo-o com vidrado verde. O texto encontra-se incompleto embora possamos ler em caracteres cúficos *baraka kamila \\[wani\\]ma sa\\[mila\\]* (“bendição completa e felicidade total”). A frase não está acompanhada por motivos secundários. Trata-se de uma das peças de corda seca parcial mais antigas das que se conservam em Mértola e o seu estilo ornamental e caligráfico distingue-se bastante das peças datáveis do século XII. Peça restaurada.","short_description":"Taça em corda seca parcial com inscrição cúfica: *baraka kamila \\[wani\\]ma sa\\[mila\\]* (“bendição completa e felicidade total”). O texto sugere a necessidade de proteger o conteúdo desta peça de mesa encontrada no castelo de Mértola (segunda metade do séc. V H./XI d.C. ou inícios do séc. VI H./XII d.C.).","holder":"Museu de Mértola.","dates":"Segunda metade do século V AH / XI AD ou inícios do século VI AH / XII AD.","location":"Mértola., Beja.","dimensions":"Diâmetro da boca 9,1 cm; diâmetro da base 5,3 cm; largura 13 cm; altura 10,2 cm.","method_for_datation":"Foi datada por razões estratigráficas entre o final do período das taifas e a época almorávida.","method_for_provenance":"Trata-se de um tipo de cerâmica fabricada em várias regiões do al-Andalus, mas cuja produção ainda não se constatou no ocidente da Península Ibérica.","provenance":"Al-Andalus.","obtention":"Encontrada nas escavações arqueológicas realizadas pelo Campo Arqueológico de Mértola no Castelo de Mértola.","bibliography":"Gómez Martínez, S., *A cerâmica em corda seca de Mértola*, Mértola, 2002. \nTorres, C., y Macias, S. (eds.), *O Portugal Islâmico*, Lisboa, 1998, p. 100.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Susana Gómez Martínez","translator":"Santiago Macias","keywords":["cerámica","corda seca"],"materials":["Cerâmica fabricada com pasta amarelada pouco compacta em torno rápido","cozida em atmosfera oxidante e decorada com a técnica da corda seca parcial."]},"6ad7e7f5-5b8d-5bfc-afb9-c3c90a19d9a8":{"name":"Jarra.","description":"Jarra de bordo vertical biselado, boca circular, colo cilíndrico, corpo globular, com duas asas em fita estriadas com apêndice superior em forma de pináculo que unem o colo e o corpo da vasilha, e base convexa com pé anular diagonal. Conserva o arranque de um filtro situado entre o colo e o corpo. O exterior está decorado com a técnica da corda seca parcial, na qual apenas algumas partes do desenho são preenchidas com vidrado verde ou melado esverdeado e outras com ponteado. A decoração organiza-se em seis bandas horizontais sucessivas, com motivos vegetais, ondulados e caligráficos. No bordo encontramos uma estrecha sanefa de palmetas esquemáticas. A maior parte do colo é ocupada por uma banda larga com grandes flores de lótus, aparecendo debaixo dela um friso de motivos dentados. No ombro surge uma cartela caligráfica onde se repete várias vezes em cúfico florido a palavra *baraka* e, no corpo, uma banda de medalhões fitomórficos. Por último, encontramos junto à base um friso de palmetas. Peça restaurada.","short_description":"Jarra em corda seca parcial, do período almorávida ou almóada. A decoração organiza-se em seis bandas horizontais sucessivas, com motivos vegetais, ondulados e caligráficos. Destacam-se motivos como a flor de lótus e a banda epigráfica em cúfico florido onde se lê *baraka*.","holder":"Museu de Mértola.","dates":"Siglo VI AH / XII AD.","location":"Mértola., Beja.","dimensions":"Diâmetro da boca 17,8 cm; diâmetro da base 13,4 cm; largura 32 cm; altura 34,8 cm.","method_for_datation":"O contexto estratigráfico em que foi encontrado o objecto encontrava-se muito revolvido. A sua datação no século VI AH / XII AD foi obtida mediante o estabelecimento de paralelos com peças de idênticas forma, técnica e temática decorativa, achadas em Málaga e Almeria (Espanha).","method_for_provenance":"A abundância deste tipo de cerâmica em Málaga e em Almeria (Espanha), onde se encontraram fornos que fabricavam este tipo de peças, levou os investigadores a atribuir a origem da sua produção a estas cidades.","provenance":"Almeria ou Málaga (España).","obtention":"Encontrada nas escavações arqueológicas realizadas pelo Campo Arqueológico de Mértola na alcáçova do castelo de Mértola.","bibliography":"Gómez Martínez, S., *A cerâmica em corda seca de Mértola*, Mértola, 2002. \nTorres, C., y Macias, S. (eds.), *O Portugal Islâmico*, Lisboa, 1998, p. 89.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Susana Gómez Martínez","translator":"Santiago Macias","keywords":["cerámica","comercio","corda seca"],"materials":["Cerâmica fabricada com pasta rosada porosa","cozida em atmosfera oxidante e decorada com a técnica da corda seca parcial.","modelada em torno rápido"]},"96998c67-dbae-5a23-8da5-21ca0231218d":{"name":"Lâmpada de mesquita.","description":"Lâmpada em forma de jarra com seis anéis de suspensão e pé alto troncocónico. Possui inscrição em duplicado no colo e no bojo com o seguinte texto: “Este é um dos objectos feitos para o mausoléu do emir Alan al-Din Ali, filho de sua excelência Saif al-Din Baktamur, al-hajib (o chanceler), que Deus o cubra com a sua misericórdia”. Três brasões dividem em partes iguais a inscrição do colo, enquanto que outros três brasões alternam com arabescos estilizados em volta do registo inferior do bojo. O pé alto apresenta três medalhões com motivos trifoliados simples. O brasão circular está dividido em três campos: as zonas superiores e inferior são brancas , enquanto que o campo central apresenta a imagem de um cavalo com uma estrutura em forma de cúpula sobre o dorso.","short_description":"“Este é um dos objectos feitos para o mausoléu do emir Alan al-Din Ali, filho de sua excelência Saif al-Din Baktamur, al-hajib (o chanceler), que Deus o cubra com a sua misericórdia”. A inscrição data esta lâmpada de mesquita (c. 721 AH/1321 AD), cujas forma e decoração são típicas da época mameluca.","holder":"Museu Calouste Gulbenkian.","initial_owner":"Emir Alin ibn Baktamur.","dates":"Posterior a 23 de Muharram de 721 AH / 21 de Fevereiro de 1321 AD.","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 31 cm; diâm. bordo 21cm; diâm. máximo 20,5 cm; diâm. base 13,5 cm.","method_for_datation":"Datada, segundo a inscrição, por volta do período após a morte do Emir Ali ibn Baktamur, a 21 de Fevereiro de 1321.","method_for_provenance":"Através de peritagem, análise estilística e comparativa e catálogos publicados.","provenance":"Egipto ou Síria.","obtention":"Proveniente da colecção do Barão Gustave de Rothschild, adquirida por intermédio de Joseph Duveen a Philip Sassoon, em Londres, a 8 de Novembro de 1919.","bibliography":"*Arte do Oriente Islâmico. Catálogo*,Lisboa, 1963. \n \n*Museu Calouste Gulbenkian. Catálogo*, Lisboa, 2ª edição 1989. \n \n*Only the Best: Masterpieces of the Calouste Gulbenkian Museum, Lisbon*, catálogo de exposição, New York, 1999. \n \nRibeiro, M. Q., e Hallet, J., *Os Vidros da Dinastia Mameluca no Museu Calouste Gulbenkian*, Lisboa, 1999.","linkcatalogs":"IAM_EG_EN_001","author":"Maria Queiroz Ribeiro","keywords":["Alin ibn Baktamur","Egipto","lâmpada","mamelucos","Síria","vidro soprado"],"materials":["amarelo e branco.","rosa","verde","vermelho","Vidro soprado cor de mel com decoração dourada e esmaltada a azul"]},"b6ddda27-c0ff-5f0f-b4b1-bb06af0f4dc4":{"name":"Vaso com tampa.","description":"Vaso coberto, pintado com medalhões em azul sob o vidrado transparente e decoração de reflexo metálico. Sobre o fundo branco estão dispostos, em registos horizontais, compartimentados, motivos compostos por pseudo-inscrições em cúfico florido interrompidos por medalhões circulares com motivos florais e enrolamentos. A tampa segue o mesmo esquema decorativo que o bojo. Não se pode afirmar com certeza qual seria a função da peça, poderá ter sido um objecto utilitário ou decorativo, ou mesmo ambos.","short_description":"Vaso com tampa do período ayyúbida, proveniente de Raca (Síria). Sobre o fundo branco estão dispostos, em registos horizontais compartimentados, motivos compostos por pseudo-inscrições em cúfico florido interrompidos por medalhões circulares com motivos florais e enrolamentos.","holder":"Museu Calouste Gulbenkian.","dates":"Finais do séc. VI AH / XII AD.","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 26 cm; diâm. 27,7 cm.","method_for_datation":"Por métodos de análise estilística e por comparação com peças do mesmo período.","method_for_provenance":"Através de peritagem. Na correspondência relativa à peça, Antoine G. Brimo refere ter recebido de Calouste Gulbenkian uma determinada soma pela sua *expertise* sobre a peça em questão, onde confirma a autenticidade da mesma.","provenance":"Raca, Síria.","obtention":"Adquirida por intermédio de Dikran Kelekian, em Paris, a 27 de Dezembro de 1907.","bibliography":"Makariou, S. (ed.), *L'Orient de Saladin. L'art des Ayyoubides*, catálogo de exposição, Paris, 2002. \n \nMota, M. M., *Catálogo das Louças Islâmicas*, vol. I: *Louças Seljúcidas*, Lisboa, 1988. \n \n*Memorias del Imperio árabe*, catálogo de exposição, Santiago de Compostela, 2000. \n \n*Museu Calouste Gulbenkian*, Lisboa, 1ª edição 2001, 2ª edição revista e actualizada 2002.","author":"Maria Queiroz Ribeiro","keywords":["ayyúbidas","cerâmica silicosa","Raca","reflexo metálico","Síria","vaso com tampa"],"materials":["Cerâmica siliciosa com decoração de “reflexo metálico”."]},"b8c52c07-1db7-5b7e-a968-695ff14489a0":{"name":"Tigela.","description":"Tigela de bordo vertical arredondado, boca circular, corpo troncocónico invertido com carena baixa e base com pé anular diagonal. Coberto com vidrado monocromo melado no exterior e decorado em corda seca total com cores branca, verde e melada separadas por traços de manganés. O tema central é a palavra “baraka” escrita com caracteres cúficos, rodeada por um friso de palmetas que percorre o bordo da peça. Peça restaurada.","short_description":"Tigela em corda seca total do período almorávida ou almóada. O tema central é a palavra “baraka” escrita com caracteres cúficos, rodeada por um friso de palmetas que percorre o bordo da peça. Esta peça tem paralelos em vários pontos do Mediterrâneo Ocidental.","holder":"Museu de Mértola.","dates":"Siglo VI AH / XII AD.","location":"Mértola., Beja.","dimensions":"Diâmetro da boca 25 cm; diâmetro da base 10,3 cm; altura 8 cm.","method_for_datation":"O contexto estratigráfico em que foi encontrado o objecto encontrava-se muito revolvido. A sua datação no século VI AH / XII AD foi obtida mediante o estabelecimento de paralelos com peças de idêntica forma e técnica decorativa achadas em Málaga e Almeria (Espanha).","method_for_provenance":"A abundância deste tipo de cerâmica em Málaga, onde encontramos uma caligrafia muito parecida, e em Almeria (Espanha), onde se encontraram fornos que fabricavam peças com esta decoração, levou os investigadores a atribuir a origem da sua produção a estas cidades.","provenance":"Almeria ou Málaga (Espanha).","obtention":"Encontrada nas escavações arqueológicas realizadas pelo Campo Arqueológico de Mértola na alcáçova do castelo de Mértola.","bibliography":"Gómez Martínez, S., *A cerâmica em corda seca de Mértola*, Mértola, 2002. \nTorres, C., y Gómez, S., \"Le vert et brun au Portugal\", *Le Vert et le Brun de Kairouan à Avignon, céramiques du Xe au XVe siècle. Catalogue de la exposition*, Marseille, 1995, pp. 98-102. \nTorres, C., “Um lote cerâmico da Mértola Islâmica*”, I Congreso de Arqueología Medieval Española. Huesca, 1985*, t. IV, Zaragoza, 1986, pp. 193-228. \nTorres, C., y Macias, S. (eds.), *O Portugal Islâmico*, Lisboa, 1998, p. 93.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Susana Gómez Martínez","translator":"Santiago Macias","keywords":["cerámica","comercio","corda seca"],"materials":["Cerâmica vidrada fabricada com pasta amarela pouco compacta","cozida em ambiente oxidante e decorada con a técnica da corda seca total.","modelada em torno rápido"]},"e27dbed9-8298-54dd-abc1-a2b737a79abc":{"name":"Lápide funerária.","description":"Lápide rectangular que alia de forma notável a beleza decorativa com o programa epigráfico. Organiza-se em modelo arquitectónico, com um arco “simbólico” de lóbulos entrelaçados, rematado superiormente por uma faixa de merlões islâmicos. Dentro do arco, um cursivo desenvolto enleia-se com arabescos; no intercolúnio, em moldura estreita rectangular, três linhas de um cursivo nitidamente marcado pela longas hastes verticais e prolongamento das letras finais. \n \nO famoso arabista Frei João de Sousa dá notícia dela pela primeira vez em 1788, exposta numa das paredes exteriores dos Paços do Concelho eborense, bem como a viu pouco depois o arquitecto inglês James Murphy, publicando-a em 1795, no seu *Travels in Portugal*. O facto de se encontrar partida e com certo desgaste, bem como o deficiente desenho de Murphy, apenas permitiu até muito recentemente a leitura da frase inscrita no arco. A leitura completa só foi apresentada pela primeira vez, em 1940, por A. R. Nykl, embora com reservas pela dificuldade das duas ultimas linhas, e é a seguinte: \n \n“Todas as almas sentirão a morte (Corão, III, 182). Ó tu que visitas \\[este sepulcro\\], roga a Deus que perdõe e tenha misericórdia do teu irmão e recorda-te desta viagem \\[até ao Juízo Final\\]. \\[A alma\\] ser-te-á tirada por Deus; nenhum vestígio do seu orgulho aparece no humilde túmulo. Da injustiça \\[deste mundo\\] temos que regressar ao Senhor; quer dizer, a Deus, à Misericórdia e grande Generosidade”.","short_description":"Esta lápide funerária foi mandada fazer por muçulmanos que permaneceram em Évora após a reconquista da cidade. O texto cita o Corão (III, 182), numa peça que conjuga com elegância elementos arquitectónicos (um arco lobulado rematado por merlões) e um texto em cursivo conjugado com arabescos.","holder":"Museu de Évora.","dates":"Séc. VII AH / XIII AD.","location":"Évora.","dimensions":"Alt. 35 cm; larg. 49 cm; prof. 4,5 cm.","method_for_datation":"As características estilísticas e epigráficas datam-na do século VII AH / XIII AD.","method_for_provenance":"Foi descrita no final do século XVIII, em exposição na parede exterior do edifício dos Paços do Concelho, na Praça do Giraldo, em évora. Quando este foi destruído no final do século XIX, a lápide foi entregue ao Museu Archeológico, anexo à Biblioteca Pública de évora.","obtention":"Passou do Museu Archeológico, anexo à Biblioteca Pública, para o Museu de évora, quando este foi criado em 1915.","bibliography":"Borges, A. G. M. “Lápide funerária”, *Portugal Islâmico*, Lisboa, 1999, p. 253. \n \nLabarta, A. e Barceló, C. “Inscripciones árabes Portuguesas: situación actual”, *Al-Qantara*, 8, 1987, p. 405. \n \nNykl, A. R. “Algunas inscripciones árabes de Portugal”, *Al-Andalus*, 5, 1940, pp. 309-401. \n \nNykl, A. R. “Inscrições árabes no Museu Etnológico do Dr. José Leite de Vasconcelos”, *Ethnos*, Lisboa, 2, 1942, pp. 23-21. \n \nNykl, A. R. “Arabic Inscriptions in Portugal”, *Ars Islamica*, 11-12, 1946, pp. 178-179.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Artur Goulart de Melo Borges","keywords":["conquista cristã","estela funerária","Évora","inscrição funerária","lápide funerária","mármore esculpido","objeto funerário","túmulo"],"materials":["Mármore esculpido."]},"e5d5610e-7a97-5cb2-8e3e-ab2a92c646cd":{"name":"Lápide comemorativa.","description":"Trata-se da única inscrição referente à construção de um minarete existente em território português. A peça conserva-se junto a uma fonte, no interior do Castelo de Moura. Embora se desconheça o sítio preciso onde estava colocada, tudo leva a crer que a lápide não deva estar muito longe do local de origem. É provável que tenha sido encomendada a oficinas sevilhanas. \n \nO texto refere a construção do minarete da mesquita de Moura por ordem de al-Mutadid, que dominava então (meados do século V AH / XI AD) todo o Sudoeste Peninsular. O discreto papel desempenhado por Moura durante o período islâmico leva-nos a associar esta lápide a uma atitude simbólica de apropriação do território de Moura. Recordemos que a cerca de 20 km. desta fortificação se situavam as importantes jazidas de prata de Totalica tendo o controle destas minas sido, ao longo do século IX, motivo de lutas permanentes. A edificação do minarete e a colocação da lápide destinar-se-iam a não deixar dúvidas sobre quem, a partir desse momento, se tornava senhor da região. \n \nA peça encontra-se ligeiramente danificada e o texto está incompleto, faltando a última linha. Segundo Nykl, deveria ter, na sua versão original, cerca de 44 cm. de altura por 56 cm. de largura. O texto resume-se a três linhas, que permitem uma leitura parcial: \n \n“Em nome de Deus, Clemente, Misericordioso. Mandou construir \n \n\\[este\\] minarete al-Mutadid billahi \n \n\\[al-Mans\\]ur bi-fadli-llahi abu Amr.”","short_description":"Lápide comemorativa construção de um minarete em Moura por al-Mutadid, em meados do séc. V H./XI d.C. A peça está colocada no castelo da cidade, perto do local onde se situou a mesquita. Esta lápide estará associada a uma atitude simbólica de apropriação das minas em prata do território de Moura.","holder":"Museu Municipal de Moura.","dates":"Séc. V AH / XI AD.","location":"Moura., Beja.","dimensions":"Alt. 32 cm; larg. 50 cm.","method_for_datation":"A datação da peça está enquadrada pelo domínio de al-Mutadid (433-461 AH / 1042-1069 AD), devendo, segundo Nykl, situar-se a meio do seu reinado (444 / 1052).","method_for_provenance":"A peça está próxima do seu local de origem, uma vez que a mesquita se situava no interior do castelo. O viajante inglês Murphy menciona a lápide neste sítio por volta de 1790.","provenance":"Sevilha?","bibliography":"Labarta, A. e Barceló, C. “Inscripciones árabes portuguesas: situación actual”, *Al-Qantara*, vol. VIII, Madrid, 1987, pp. 395-420. \nMacias, S., “Moura na Baixa Idade Média: elementos para um estudo histórico e arqueológico”, *Arqueologia Medieval*, n° 2, Porto, 1993, pp. 127-157. \n \nNykl, A. R., “Algunas inscripciones árabes de Portugal”, *Al-Andalus*, vol. V, fasc. 2, Madrid, 1940, pp. 399-411.","linkcatalogs":"IAM_PT_PT_001","author":"Santiago Macias","keywords":["Abádidas","lápide comemorativa","mármore branco","minarete","Moura","Sevilha"],"materials":["Mármore branco."]},"fd9231ec-9280-5e60-8248-b9d7c9cf8d62":{"name":"Taça com pé.","description":"Taça com pé em branco-marfim com cena de corte representada ao centro. Um jovem príncipe está sentado num trono de espaldar alto sobre o qual estão empoleirados dois falcões. O príncipe está ladeado por dois cortesãos e a seus pés estão representados dois pavões afrontados, símbolos da realeza. Em redor do motivo central estão pintados pares de esfinges confrontadas, separadas por pequenos medalhões. No bordo do interior da taça pode ler-se uma inscrição votiva em caligrafia cúfica e no exterior uma inscrição pseudo-cúfica entre arabescos.","short_description":"Taça do período seljúcida com cena de corte representada ao centro. Em redor do motivo central estão pintadas esfinges confrontadas, separadas por pequenos medalhões. No bordo interior pode ler-se uma inscrição em caligrafia cúfica, tendo o exterior uma inscrição pseudo-cúfica entre arabescos.","holder":"Museu Calouste Gulbenkian.","dates":"Final do séc. VI AH / XII AD ou início do séc. VII / XIII.","location":"Lisboa.","dimensions":"Alt. 8 cm; diâm. 20 cm.","method_for_datation":"Por métodos de análise estilística e por comparação com peças do período seljúcida.","method_for_provenance":"Através de peritagem. Na correspondência relativa à venda da peça em questão, L.A. Raffy dá “garantia da autenticidade da cerâmica da Pérsia”.","provenance":"Caxã, Pérsia.","obtention":"Adquirida a L. A. Raffy, em Paris, a 23 de Junho de 1914.","bibliography":"*Islamic Art in the Calouste Gulbenkian Collection*, catálogo de exposição, Abu Dhabi, 2004. \n \nMota, M. M., *Catálogo das Louças Islâmicas*, vol. I: *Louças Seljúcidas*, Lisboa, 1988. \n \n*Museu Calouste Gulbenkian*, Lisboa, 1ª edição 2001, 2ª edição revista e actualizada 2002.","author":"Maria Queiroz Ribeiro","keywords":["Caxã","esfinge","haftrang","minai","seljúcidas","taça","vidrado"],"materials":["Faiança minai ou haftrang (sete cores) com decoração pintada sob e sobre o vidrado."]}}
|
|
@@ -0,0 +1 @@
|
|
|
1
|
+
{"285a5515-b0ba-5597-a7d7-017f779ad7ca":{"name":"Marmorpanel."},"e722241c-4515-59f7-bedf-15c25aea04a3":{"name":"Koran","holder":"Museum för turkisk och islamisk konst","dates":"Sefir 1259 e.H. / Mars 1843 e.Kr.","location":"Sultanahmet, Istanbul"}}
|
|
@@ -0,0 +1 @@
|
|
|
1
|
+
{"01b9cadc-1da9-5e4c-8402-8fb4c0c6b2b9":{"name":"Cam Kandil.","description":"Şişkin gövdeli ve yukarıya doğru genişleyen uzun boyunlu bir askı kandildir. Gövdesinde zincir asmak için altı kulp vardır. İçten yeşile boyalı cam kandilin tüm yüzeyi, koyu mavi, beyaz, kırmızı renkler ve altın yaldızla boyanan; yazı bordürleri, geometrik ve bitkisel kompozisyonlarla bezelidir. Mineleme tekniği ile yapıldığı için bezemelerin bir bölümünün kabarık olması kandilin yüzeyine derinlik kazandırmaktadır. \n \nGövdesinde kırmızı ve beyazla yapılmış dilimli madalyonlar içine bitkisel bezemeler, boyunda ise bordürler halinde rumi kompozisyonlar ve Nur suresinden alınmış ayetler yer almaktadır. Yazı bordürleri arasında ise yuvarlak madalyonlar içinde, koyu mavi zemin üzerine beyazla yapılmış, Memluk döneminin karakteristik özelliklerinden polo sopaları yer almaktadır.","short_description":"Kutsal mekânları aydınlatmak için üretilen asma cam kandiller, ışığın ilahi bir sembolü olarak kullanılmışlardır. özellikle Memluk döneminde üretilen cam kandillerde, hükümdarlık alameti olarak kullanılan armalarla devletin gücü ifade edilmiştir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Seyfeddin İlmelek, Memluk sultanı en-Nasır Muhammed’in cevkandarı (sultanın üçüncü kez tahta çıkışı 709-740 / 1310-1340).","dates":"H. 8. / M. 14. yüzyılın birinci yarısı","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 27cm., Ağız çapı: 21cm.","method_for_datation":"Yazı bordürleri arasındaki yuvarlak madalyonlar içinde, koyu mavi zemin üzerine beyazla yapılmış polo sopaları Memluk döneminin karakteristik özelliklerindendir. Yazı bordürlerinden anlaşıldığına göre kandil, Memluk sultanı en-Nasır Muhammed'in cevkandarı Seyfeddin İlmelek için yapılmıştır. Seyfeddin İlmelek'in 1319 yılında Kahire'de bir medrese inşa ettirdiği bilinmektedir. Dolayısıyla eser de 8. / 14. yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir.","method_for_provenance":"Devletin ileri gelen mevkilerinde görev alan Seyfeddin İlmelek için yapılan eserin, bu tür kandillerin yoğun olarak üretildiği Mısır'da üretilmiş olması muhtemeldir.","provenance":"Olasılıkla Mısır.","obtention":"1898 yılında Konya Mevlana Türbesi'nden çinili Köşk'e getirilen eser, 1911 yılında Müze'ye getirilmiştir.","bibliography":"Kühnel, E.- M. A. Ogan, İstanbul Arkeoloji Müzelerinde Şaheserler, Cilt III, çinili Köşk'de Türk ve İslam Eserleri Koleksiyonu, Berlin ve Leipzig, 1938, Tafel 28. \n \nölçer, N. vd, Türk ve İslam Eserleri Müzesi, İstanbul, 2002, s.182.","linkcatalogs":"IAM_EG_EN_001","author":"Cihat Soyhan","keywords":["Cam.","Kandil"],"materials":["altın yaldızla boyama ve mineleme tekniğiyle bezenmiştir.","beyaz","Cam kandilin tüm yüzeyi","kırmızı","koyu mavi"]},"0356286a-7b78-54d7-b0a8-bf8bfd97a059":{"name":"Kabe Tasvirli Çini Pano.","description":"Beyaz zemin üzerine mavi, yeşil ve kırmızı renkler kullanılmıştır. Lacivert üzerine siyahla tahrirli zencirek motifli bir bordür ile çevrelenmiştir. Bu çerçeveyi mavi renkli palmetlerden oluşan, panonun üst kısmında mihrap şeklinde tamamlanan ikinci bir bordür zenginleştirmektedir. Mihrabın iki köşesi lacivert zemin üzerine yapılan geçme Rumilerle bezenmiştir. Mihrabın ortasında yine lacivert zemin üzerine dilimli Rûmilerle bezeli simetrik bir alınlık ve bu alınlığın altında siyah renk ve nesih hat ile yazılmış üç satırlık bir metin kısmı yer almaktadır. Metinde, Kur'an'dan III: 96-97 ayetleri yazılıdır. Bu ayetler; “Şüphesiz ki, insanlar yararına yeryüzünde ilk konulan ibadet evi alemler için mübarek olan ve doğru yolu gösteren Mekke'deki mabeddir. Onda açık ayetler, İbrahim makamı vardır. Kim oraya girerse her türlü saldırıdan güvencededir,” mealindedir. Bu metnin altında, mavi ve yeşil renklerle yapılmış bir dikdörtgenin içinde Mescid-ül Haram'ın resmi yapılmıştır. Revaklı bir avlu içine çizilerek tanıtılan Mescid-ül Haram'ın ortasında Kâbe yer almakta, revakların içinde bulunan tüm bina ve kapılar, makamlar, zemzem kuyularının resimleri çizilerek ve isimleri yazılarak tanıtılmaktadır. \n \nİslam dininin kutsal yerleri olan Mekke, Medine şehirleri ve bu şehirlerdeki kutsal makamları, camileri, kitaplarda tanıtmak, bu tanıtımı yaparken de resimlerle bir kez daha vurgulamak erken İslam devirlerinden itibaren görülmektedir. özellikle Eyyubi döneminde hazırlanmış olan ve müze koleksiyonunda da önemli bir yeri bulunan hac vekaletnamelerinde, bu kutsal mekanların resimleri detaylı olarak yapılmıştır. Dönem halifesinin sancağı ile başlayan bu belgelerde, Arafat dağı, Muzdalifa, Mescid-ül Haram, Medine ve hatta Kudüs'ün de resimlendirildiği bilinmektedir. Osmanlı sanatında da benzerleri yapılan hac vekaletnamelerinde de kutsal yerler resimle tanıtılmıştır. Mekke'deki Mescid-ül Haram'ın çini üzerine yapılan resimleri 10. / 16. yüzyılın sonlarından itibaren bazı camilerde de görülmektedir.","short_description":"Neslişah Sultan'ın Edirnekapı'daki camisi için İznik'te üretildiği kabul edilmektedir. Kâbe tasvirli çini panoların yapılmasındaki amaç, İslam dininin en kutsal makamı olan Kâbe'yi cami içinde ibadet ederken de hissedebilmekti.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Olasılıkla Neslişah Sultan (öl. 1579, Sultan II. Bayezid'in torunu)","dates":"H. 10. / M. 16. yüzyılın son çeyreği.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 62 cm. Gen: 34.","method_for_datation":"Eser, Neslişah Sultan'ın camisi için özel yapılmış olmalıdır dolayısıyla cami ile aynı döneme, 16. yüzyıl sonuna tarihlenmektedir.","method_for_provenance":"Malzeme, teknik ve kullanılan renkler, eserin İznik'te üretildiğini göstermektedir.","provenance":"İznik.","obtention":"Sultan II. Bayezid'in torunu Neslişah Sultan tarafından kendi adına yaptırılan İstanbul-Edirnekapı'daki Neslişah Sultan Camii'nden 1914 yılında Müze'ye getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, s.282","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Cihat Soyhan","keywords":["Çini","İznik","Kabe"],"materials":["Beyaz hamurlu","sıraltı tekniğinde yapılmış Kâbe tasvirli","tek parça İznik çinisidir."]},"0733c67d-ccf5-56da-96ce-bd2ec24a4c83":{"name":"Kur’an-ı Kerim.","description":"Eser, ince aharlı kağıt üzerine nesih hat ve siyah mürekkeple yazılmıştır. Giiriş zahriyesi, çift sayfa halinde düzenlenmiş, serlevha sure başlıklarının yer aldığı çerçeveler ve hizip gülleri tezhiplerle süslenmiştir. Tezhiplerde, 9. / 15. yüzyıl Türkmen ve Timurlu etkileri gösteren bitkisel kompozisyonlar dikkati çekmektedir. \n \nEserin deri cildinin, dış kapakları siyah; iç kapakları kahverengi ve *kaat'ı*dır. Dış ve iç kapaklardaki simetrik düzenleme, palmet salbekli dilimli oval şemse ve yarım salbek biçimindeki köşebentlerden meydana gelir. Şemsenin yüzeyi çiçek, yaprak ve kıvrıkdallardan meydana gelen hatayi üslubunda bitkisel kompozisyonlarla bezenmiştir. Baskı tekniği ile çalışılan ciltte Memluk sanatının etkileri görülmektedir. \n \nFatih Sultan Mehmed (I. H. 848-850 / M. 1444-1446; II. H. 855-886 / M. 1451-1481) dönemi Osmanlı İmparatorluğu için fetihlerle geçen bir dönemdir. Bununla birlikte Fatih Topkapı Sarayı'nda oluşturduğu nakkaşhanesinde hazinesi için bir çok el yazması hazırlatıp resimletmiştir. önemli bir sanat koruyucusu olan Fatih Sultan Mehmed fethettiği ülkelerdeki sanatçıları da İstanbul'da sarayına davet etmiştir. Bu nedenle eserin cildinde Memluk, tezhibinde Türkmen ve Timurlu etkileri görülmektedir ve eser Kirmanlı bir hattat tarafından yazılmıştır. Bu eser ketebesi bulunmamakla birlikte, kalitesi dikkate alındığında Fatih'in hazinesi için hazırlanmış olmalıdır.","short_description":"Fatih Sultan Mehmet Topkapı Sarayı'nda bir nakkaşhane kurarak kitap sanatlarının gelişmesine öncülük etmiştir. 9. / 15. yüzyıl sonlarında hazırlanmış olan bu Kur'an, Fatih Sultan Mehmet dönemi kitap sanatını günümüze taşıması açısından önemlidir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Asıl sahibi bilinmiyor. Eser üzerinde Sultan I. Mahmud (H. 1143-1168/ M. 1730-1754) ve Evkaf (Vakıf) müfettişi Derviş Mustafa’nın vakıf mühürleri vardır. Bu mühürlerden Kur’an’ın hangi yapıya ait olduğu tespit edilememekle birlikte bir cami veya türbeye okunmak üzere vakfedildiği anlaşılmaktadır.","dates":"H. 9. / M. 15. yüzyılın ikinci yarısı, 1470 civarı.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 41 cm. En: 29 cm.","method_for_datation":"Ketebesi olmamakla birlikte yazısı, cildi ve tezhiplerinin üslubu 9. / 15. yüzyıl sanatının özelliklerini yansıttığı için 9. / 15. yüzyıla, 1470 civarına tarihlenmektedir.","method_for_provenance":"Hattı, cildi ve tezhibindeki kalite eserin İstanbul'da Saray nakkaşhanesinde hazırlanmış olabileceğini düşündürmektedir. önemli bir sanat koruyucusu olan Fatih Sultan Mehmed fethettiği ülkelerdeki sanatçıları da İstanbul'da sarayındaki nakkaşhanesine davet etmiş ve kütüphanesi için pek çok el yazması hazırlatmıştır.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1914 yılında Ayasofya I. Mahmud Kütüphanesi'nden getirilmiştir.","bibliography":"Artan, T., Denny W.B., çağman, F., *Palace of Gold and Light: Treasures from the Topkapı, İstanbul,* Washington D.C. 2000, A39 \n \nölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence,* İstanbul 1993, s.42, Pl. 16A-C, s: 45-47 \n \nRaby J.-Tanındı Z., *Turkish Bookbinding in the 15th Century*, London 1993, s. 50-51. \n \nRoxburgh, D.J. (ed.), *Turks a Journey of a Thousand Years, 600-1600,* London 2005, kat.no.247, s.290-91, 439.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","baskı","boyama","deri","Kağıt","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız deri ciltte baskı tekniği kullanılmıştır.","deri","mürekkep","suluboya"]},"1f5849a0-4eae-5275-9603-dfe4acb6e862":{"name":"İbrik.","description":"İbrik armut biçimli gövdeli, kulplu ve emziklidir. İbriğin süslemesi, bitki motifleri ve kitabe frizlerinden oluşmaktadır. İbriğin omuz kısmını nesihle yazılmış bir kitabe frizi dolanmaktadır. Bu kitabenin hemen altında bitki motiflerinden oluşan ikinci bir friz yer almaktadır. Eserin boynunda ve emzik kısmında da yine nesihle yazılmış kitabeler bulunmaktadır. İbriği süsleyen kitabeler ve bitki motifleri gümüş varaklarla omuzdaki kitabenin çerçevesi ise kırmızı-bakır varaklarla bezelidir. İbriğin omzunda ve emziğinin üzerinde yer alan kitabeler, eserin sahibine şan, şöhret, başarı ve ebedi hayat dileyen, bereket kitabeleridir. Bu nedenle ibrik, gerek Mezopotamya' ya ait tarihli bir örnek olması, gerek boyun kitabesinde iki Musullu ustanın adının birlikte anılmış olması bakımından büyük önem taşımaktadır.","short_description":"Zengiler döneminde Musul ve civarı, İslam maden sanatının önemli merkezlerindendi. Bu merkezin, teknik ve üslup bakımından Anadolu'da Artuklu maden sanatına büyük etkisi olmuştur. Kitabesine göre Musullu usta İyas tarafından yapılan bu ibrik, döneminin karakteristik özelliklerini taşımaktadır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","dates":"H. 627 / M. 1229.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 39 cm.(kapaksız); Kaide çapı: 16,5 cm., en geniş çapı: 20 cm.","method_for_datation":"Boynu dolanan kitabede ibriğin, “Musullu usta Abdülkerim İbn-el Turabi'nin gulam'ı (kalfası) İyas” tarafından, 627 / 1229 yılında yapıldığı belirtilmiştir.","obtention":"Gelibolu Süleyman Paşa Türbesinden 11 Aralık 1911'de getirilmiştir.","bibliography":"Erginsoy, ü., İslam Maden Sanatının Gelişmesi, İstanbul 1978. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul 2002, s.78-79.","author":"Alev Özay","keywords":["Bitkisel bezeme","hat","ibrik","pirinç"],"materials":["kazıma tekniği ile süslenmiştir. Kırmızı bakır ve gümüş kakmalıdır.","Pirinçtir. Döküm tekniği ile yapılmış"]},"23e8db58-0148-5dc3-98b4-98cb5313ba16":{"name":"Hac Vekaletnamesi.","description":"El yapımı, abadi kağıt üzerine çizilmiş, boyanmış ve yazılmış bir hac vekaletnamesidir. Zaman içinde çok yıpranmış olan vekaletname iki parçadır. Birinci parçanın baş kısmında olması gereken *Besmele* kısmı eksiktir. Dönemin halifesi Nasır ed-din Allah'ın (576-620 / 1180-1225) adını taşıyan sancak resminin sadece bir tanesi kalmıştır. Sancağın altında renkli boyalarla Arafat dağı çizilmiştir. İki tarafına konmuş şamdanlarla aydınlatan Arafat Dağı'nın dokusu, siyahla kontürlü renkli boyalarla betimlenmiştir. Dağın altında Makam-ı İbrahim, su kuyuları yer almaktadır. Bunların altında hac farizasını tamamlamakta önemli bir adım olan Muzdalifa'nın çizimi vardır. çizimler arasındaki boşluklara hac için yapılması gerekli işlemler yazı ile yazılarak da anlatılmıştır. Bundan sonra hac için önemli üçüncü mekan olan Mina betimlenmiştir. \n \nçok harap ve iki ayrı parçadan oluşan hac belgesinde esas ziyaretgah olan Kabe'nin tasviri maalesef ki eksiktir. Belgenin ikinci parçasında Merva ve Safa'nın çizimlerle anlatımı, hacıların, Hz. Muhammed'in mezarını ziyaret için gittikleri Medine şehri, hac sonrasında ziyaret edilmesi bir gelenek olan Kudüs şehri ve bu şehirdeki Mescit-ül Aksa resimli olarak anlatılmakta ve belge bitmektedir. Hac vekaletnamesi Galip adlı şahsın eşi Umm Abbas adına düzenlenmiştir. Vekil olarak hacca giden kişi ise Ahmed bin Fadl el-Endülüsi'dir. Hac vekaletnamesi 602 / 1206 tarihinde hazırlanmıştır. \n \nOrtaçağ koşullarında hacca gitmenin özellikle de kadınlar açısından zorluğu açık bir gerçektir. Bu nedenle hacca giden kişiler veya hacca vekil olarak bir başkasını gönderen kişiler, İslam'ın kutsal topraklarına gittiklerini ve hac farizasını eksiksiz yerine getirdiklerini kanıtlamak ve belki de bunu kendilerinden sonraki nesillere bırakmak amacı ile bir belge sahibi olmak istemişlerdir. Bu amaçla hazırlandığını düşündüğümüz hac ve hac vekalet belgeleri, gerek hac ritüelini anlatması, gerek çizimlerle kutsal yerleri tanıtması, gerekse dönem sosyal yaşamını belgelemesi açısından çok değerli belgelerdir.","short_description":"Hac belgeleri, Orta çağın zorlu koşullarında kutsal topraklara yapılan seyahati ve Kâbe'nin tavafı ile sonuçlanan hac farizasını belgeleyen sertifikalardır. Bu sertifikalarda ziyaretçinin kimliği, gezdiği yerler ve yaptığı ibadetler resimlerle zenginleştirilerek anlatılmaktadır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Umm Abbas.","dates":"H. 602 / M. 1206","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"4737: yük: 55 cm. gen: 26,5cm.; 4746: yük:51 cm. gen: 26,5 cm.","method_for_datation":"Hac belgesi üzerindeki tarih kaydı vardır: Hicri 602 / Miladi 1206. Ayrıca yazı karakteri, dönem halifesinin adı da tarihlendirme için temel olmuştur.","obtention":"İstanbul şehremini (Belediye Başkanı) ve Evkaf-ı İslamiye Müzesi idare meclisi üyesi olan İsmet Bey bir gezi dolayısıyla gittiği Şam'da Emeviye Camii'ni gezerken, Camii'nin “Kubbe tül Hazine” adlı odasında gördüğü Kur'anların İstanbul' a getirilerek incelenmesini istemiştir. 1914 yılından önce İstanbul'a getirilen ve tasnif edilen bu Kur'anlar arasında bulunan hac belgeleri de diğer eserlerle birlikte Müze kayıtlarına geçirilmiştir.","bibliography":"Aksoy, Ş. - Milstein, R. “A Collection of Thirteen Century Illustrated Hajj Certificates. *M. Uğur Derman 65th Birthday Festschrift*. İstanbul, 2000, 73-134. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, 82-83.","author":"Şule Aksoy","keywords":["hac"]},"359c5242-9309-5cb3-a026-926ac7a00def":{"name":"Ahmed Karahisari Albümü.","description":"İki bölüm halindeki albüm, Kur'an'dan Enam suresi, seçme hadisler ve *Kaside-i Bürde*'den seçilmiş bölümlerden meydana gelmektedir. Ahmed Karahisari'nin siyah mürekkep ve altın yaldızla; *küfi, nesih, sülüs, muhakkak* gibi yazı çeşitlerini kullanarak hat sanatının sınırlarını zorlayan istiflerin yer aldığı bu albüm vassaleli 15 yapraktan oluşur. Cildi orijinal değildir. Sayfaların vassaleli olması orijinalde rulo halinde yazılmış olan bu çalışmaların, daha sonra belli ölçülerde kesilerek albüm haline getirilmiş olabileceğini göstermektedir. \n \nAlbüm, üstte satrançlı kufi hatla yazılmış “Elhamdülillah”, ortada Besmele ve altta yine satrançlı kufi hatla yazılmış CXII suresinden oluşan ve hem altın yaldız hem de siyah mürekkep kullanılarak yazılmış bir dünzenleme ile başlamaktadır. Diğer sayfalarda ise; yazının stili, boyutlarına göre sayfa düzeni birbirinden farklı özellikler göstermektedir. \n \nAlbümün son sayfasındaki ketebede Ahmed Karahisari adını, hocası Esadullah-i Kirmani'nin öğrencisi olarak yazmıştır. Ahmed Karahisari, Şeyh Hamdullah ekolü yerine *Yakut* üslubunda yazabilmek için Esadullah-i Kirmani'den ders almıştır. Hat sanatında getirdiği yeni bir solukla 16. yüzyıl Osmanlı hat sanatına damgasını vurmuştur. Ancak onun yarattığı bu ekol öğrencisi Hasan çelebi (öl: 1002 / 1594) tarafından devam ettirilmiş ve 10. / 16. yüzyılın sonunda da terk edilmiştir. \n \nOsmanlı hat sanatı içinde özgün bir yere sahip bu çalışmalar hat sanatının ulaştığı doruk noktasını gözler önüne sermesinin yanısıra estetik açısından bugün hâlâ pek çok sanatçıyı etkilemektedir.","short_description":"Oluşturduğu ekol ile 10. / 16. yüzyıl Osmanlı hat sanatına damgasını vuran Ahmed Karahisari'nin, yazı istifleri açısından hat sanatının sınırlarını zorladığı ünik bir albümdür.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Asıl sahibi bilinmiyor. Eser üzerinde Sultan I. Mahmud ( H. 1143-1168/ M.1730- 1754) ’un vakıf mührü vardır. Eser I. Mahmud tarafından kurulan ve kendi adını taşıyan kütüphaneye vakfedilmiştir.","dates":"H. 10. / M. 16. yüzyıl ortaları.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 50 cm. En: 34 cm.","method_for_datation":"Ketebesinde tarih bulunmamakla birlikte hattat Ahmed Karahisari'nin yaşadığı tarihler (875-963 / 1470-1556) kesin olarak bilindiği için eser onun yaşadığı döneme tarihlendirilmiştir.","method_for_provenance":"Hattat Ahmed Karahisari'nin İstanbul'da yaşadığı bilinmektedir, dolayısıyla eserin İstanbul'da yazıldığı düşünülmektedir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1914 yılında Ayasofya I. Mahmud Kütüphanesi'nden getirilmiştir.","bibliography":"Aksoy, Ş., Türk ve İslam Eserleri Müzesinden Bir Osmanlı Hat Sanatı Klasiği: Karahisari Albümü”, *P Sanat Kültür Antika Dergisi*, 21 (Bahar 2001), s. 66-75. \n \nAlparslan, A.*, Osmanlı Hat Sanatı Tarihi, İstanbul 1999, s. 56* \n \nölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence* İstanbul 1993, s.42, lev. 18A-B, s. 50-51. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, s. 264-65.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","baskı","boyama","deri","hadis.","Kağıt","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız kullanılmıştır.","mürekkep"]},"374a32ae-e579-53c0-bfce-25a5e5c80764":{"name":"Sultan III. Osman’ın Tuğrası.","description":"Tuğra, mavi zemin üzerine siyah konturlu altın yaldızla çekilmiştir. Tuğranın seresindeki harflerin arası, tuğra kolları, iç ve dış beyze bitkisel kompozisyonlarla süslenmiştir. Bitkisel kompozisyonlar; hatayi kompozisyonlar ile Avrupa etkisiyle Osmanlı tezhibine giren barok çiçek desenleri olmak üzere iki farklı üsluptadır. Sağ üst köşede oval bir çerve içine yerleştirilmiş iki yuvarlak madalyonda Mekke (Kabe) ve Medine'nin resimleri yer almaktadır. Mekke ve Medine'nin resimleri, 11.-12. / 17.-18. yüzyıl süsleme sanatında el yazmalarında ve levhalarda olduğu gibi çinilerde de görülen bir kompozisyondur. Sol alt köşede ise dilimli bir madalyon içinde, tuğrayı çeken Karabağlı Kaptan-ı Derya Süleyman Paşa “Kıldı tuğrasını Sultan-ı cihanın imla bende-i hass-ı kapudan Süleyman Paşa” şeklinde adı ve H. 1270 tarihini yazdığı ketebe bulunmaktadır. Ancak H. 1270 yılında Kaptan-ı Derya Süleyman Paşa adına tarihi kaynaklarda raslanmamıştır. Süleyman Paşa 1754 yılında Sultan III. Osman tarafından Kaptan-ı Deryalığa getirilmiş ve bu görevi 1757 yılına kadar sürdürmüştür. 1757 yılında önce görevden alınmış, Sultan III. Mustafa (H.1171-1187/ M. 1757-1774) döneminde aynı yıl görevine iade edilmiş ve 1759 yılına kadar bu görevi sürdürmüştür. Levhanın çeşitli dönemlerde pek çok restorasyon geçirdiği de dikkate alındığında tarihin H. 1270 değil H. 1170 olması gerekmektedir. \n \nEllibeş yaşında tahta çıkan Sultan III. Osman, tahta çıkan en yaşlı Osmanlı şehzadesidir ve ancak üç yıl saltanat sürmüştür. Tuğrada “Osman Han bin Mustafa el-Muzaffer Daima” yazılıdır. Osmanlı sultanlarının bir tür imzası olan tuğralar, Divan-ı Hümayun üyesi olan nişancı tarafından veya onun talimatı üzerine çekilirdi. Eser, gerek boyutu ve gerekse tuğranın tüm ayrıntılarını gözler önüne serecek kadar ayrıntlı çalışılması nedeniyle Divan-ı Hümayun'da tuğra çekilirken hatasız olarak çekilmesini sağlamak amacıyla yapılmış olmalıdır.","short_description":"Osmanlı sanatı veya tarihinden söz edildiğinde akla ilk gelen unsurlardan biri de tuğralardır. Sultan III. Osman'a ait tuğra, gerek boyutları gerekse 12. / 18. yüzyıl sanatı'nın etkilerini yansıtması açısından ilginç bir örnektir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Sultan III. Osman (H.1168-1171 / M.1754-1757).","dates":"Sultan III. Osman Dönemi (H. 1168-1171 / M. 1754-1757).","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 125 cm. En: 190 cm.","method_for_datation":"Eser, ketebede adı tuğrayı çeken kişi olarak geçen, Kaptan-ı Derya Süleyman Paşa'nın III. Osman döneminde Kaptan-ı derya olduğu döneme göre tarihlenmiştir. (Tarihi kaynaklarda III. Osman dönemi dışında Kaptan-ı Derya olan başka Süleyman Paşa tespit edilememiştir.)","method_for_provenance":"Padişahın mührü olan tuğralar sadece Divan-ı Hümayun'da çekilirdi. Bu nedenle büyük ebatlı örnekler, resmi belgelere tuğra çekilirken doğru çekilmesini sağlamak amacıyla hazırlanırdı. Dolayısıyla İstanbul'da Topkapı Sarayı'nda ahzırlanmış olması gerekir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1916 yılında İstanbul Kılıç Ali Paşa Kütüphanesi'nden getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence,* İstanbul 1993, s.43, plate.22, s. 61","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["ahşap","Altın (yaldız)","boyama","mürekkep","suluboya"],"materials":["Ahşap","kağıt","suluboya ve altın yaldız kullanılmıştır."]},"3b9a8d6f-7ca1-5e34-9c8f-c212c393a3de":{"name":"Haseki Hürrem Sultan Vakfiyesi.","description":"Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Haseki Hürrem Sultan'a ait olan vakfiye ince aharlı kağıt üzerine 49 sayfa olarak, Arapça, H. 964 / M. 1557 tarihinde yazılmıştır. Vakfiyenin 1a sayfasında Kanuni Sultan Süleyman (H. 926-974 / M. 1520-1566)'ın tuğrası bulunmaktadır. Tek sayfa serlevha ile başlayan, metin altın yaldızla çekilmiş cetveller içine 9 satır halinde siyah mürekkeple yazılmıştır. 1b deki serlevha ve 2a'daki metin araları, etrafı siyah renkle konturlanmış altın yaldızla doldurulmuştur. \n \nEserin açık kahverengi deri cildi 16. yüzyıl cilt sanatının karekteristik özelliklerini yansıtan, salbekli gömme oval şemseli, köşebentlidir, kalıpla çalışılmıştır ve altın yaldızla boyanmıştır. İç kapaklar ise kaat'ı ile yapılmış dilimli oval madalyonlarla süslenmiştir. Şemse ve madalyonların içi Hatayi ve rumi üslubundaki bitkisel kompozisyonlarla süslenmiştir. \n \nVakfiyenin 9b-10a sayfalarında, Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan için Kudüs'te Camii-i Şerif (Kubbetü's-Sahra) yakınında yaptırdığı ve tarihi kaynaklarda Haseki Hürrem Sultan Camii, Medresesi ve İmareti olarak geçen yapılardan söz edilmektedir. 12a -14b sayfalarında ise bu yapıların bakımı, temizliği, çalışanların maaşları v.b. vakfın işleyişini sağlamak için harcamaların nasıl yapılacağı tüm detayları ile anlatılmıştır. 15b, 27a 'da ise bu vakfa gelir sağlamak için bağışlanan arazi, değirmen v.b. Hürrem Sultan'a ait gayrimenkullerden adet olarak söz edilmiştir. Ancak bu arazilerin nerede olduğuna ilişkin bilgi verilmemiştir. 49a sayfasında ise şahitlerin imzası ve Hürrem Sultan'ın mührü bulunmaktadır. \n \nEser, Osmanlı vakıf sistemini ve bu sistemin nasıl işlediğini anlatması açısından tarihi değer taşımasının yanısıra Klasik Osmanlı dönemi kitap ve cilt sanatının da seçkin örneklerinden biridir.","short_description":"Siyasi kişiliği, zarafeti, hayırseverliği ile Osmanlı tarihinin ünlü simalarından olan Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan'ın Kudüs'teki eserlerinin vakfiyesi, tarihi bir belge olmasının yanı sıra 16. yüzyıl kitap sanatlarının da güzel bir örneğidir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Haseki Hürrem Sultan (öl. 965 / 1558).","dates":"H. 964 / M. 1557.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 28 cm. En: 19 cm.","method_for_datation":"Ketebesine göre H. 964 / M. 1557 yazılmıştır.","method_for_provenance":"H. 964 / M. 1557 yazılmıştır. Ayrıca hattı, Kanuni Sultan Süleyman'ın tuğrası, cildi ve tezhibindeki kalite eserin 16. yüzyılda İstanbul'da Saray nakkaşhanesinde hazırlanmış olabileceğini göstermektedir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1919'da Evkaf Müdürlüğü'nden getirilmiştir.","bibliography":"*Soliman le Magnifique,* Paris 1990, cat.no. 17, s. 38-39.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","baskı","boyama","deri","Kağıt","mürekkep","suluboya","vakfiye","vakıf sistemi"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız","deri","deri ciltte baskı tekniği kullanılmıştır.","mürekkep","suluboya"]},"63d7eb6d-8326-5395-9279-d48a47c2abba":{"name":"Tunç Mihrap Şamdanları.","description":"Yuvarlak kaideli çan biçimli gövdelidir. Bilezikli silindirik boyunlu ve mumluğu geniş çanaklıdır. Şamdan gövdesinin alt ve üst kenarını çeviren içi palmetli yürek biçimli madalyonlardan oluşan bordür, boynun alt kenarında da tekrarlanmıştır. Boyun bileziği üzerinde kabartma iri yapraklar yer alır. Boyun zemini, içleri cepheden ve profilden hatayi motifli, dilimli baklava şekilleri ile süslenmiştir. Mumluğu, geçmeli kartuşlar içinde yer alan yazı kitabeleri çevirir. Farsça yazılı kitabede, şamdanın ışığı üzerine övücü bir şiir, Arapça kitabede “Sultan Bayezid beladan uzak olsun” denilmekte ve Osmanlıca kitabede Edirne Bayezid Camii için yapılmış olduğu belirtilmektedir. Gövde ortasını, zemini kıvrım dal ve hatayi bezemeli enli süslü yazı frizi dolanır. Motifler altın yaldızlıdır. üzerindeki kitabeye göre Sultan II. Bayezid'in Edirne'de yaptırdığı cami için hazırlanan şamdanlar Memluk şamdan formunun etkilerini taşımaktadır.","short_description":"Osmanlı sultanları, inşa ettirdikleri camilerin büyük ve loş mekânlarını aydınlatmak için mihrabın iki yanına yerleştirilen şamdanların da siparişlerini verirlerdi. II. Bayezid adına, Edirne'deki camisi için yaptırılan şamdanların üzerinde, sultana iyi dilek kitabeleri yer almaktadır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Sultan II. Bayezid (H 886-918 / M 1481-1512).","dates":"H. 894 / M. 1488 civarı.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 89 cm, alt çapı: 73 cm.","method_for_datation":"Eserin üzerinde adı geçen Edirne II. Bayezid Camii 894 / 1488 yılında tamamlanmıştır. Dolayısıyla eserin de bu sıralarda yapılmış olması gerekir.","obtention":"Edirne Selimiye Camii'nden 8 Aralık 1911 tarihinde getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* İstanbul, 2002, 247 \n \nRoxborough, J.D. *Turks, Journey of a Thousand Years, 600-1600*, London 2005, 441-442.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Alev Özay","keywords":["Mihrap","Şamdan"],"materials":["Tunç şamdanlar kazıma tekniği ve altın yaldızla süslenmiştir."]},"66dee6a2-095c-5e95-9ab7-3051179223bf":{"name":"Zübdetü’t-Tevarih","description":"Eser, ince aharlı kağıt üzerine iri nesih hat ve siyah mürekkeple, 90 yaprak halinde Türkçe yazılmıştır. İçinde konuyla ilgili olarak, bazı sayfalarda tek bazı sayfalarda ise çift minyatür olmak üzere 55 adet minyatür bulunmaktadır. Eserin 1b-2a sayfalarında yuvarlak iki madalyon içine eserin Sultan III. Murad'ın hazinesi için hazırlandığı ve eserin konusu yazılmıştır. 37 satır halinde yazılan metnin serlevhası ve bölüm başlıkları tezhiplidir. Serlevha ve bölüm başlıklarındaki tezhiplerde hatayi ve rumi üslubundaki bitkisel kompozisyonlar, ilk sayfadaki madalyonlar etrafında ise halkar bezeme görülür. \n \nEserin koyu yeşil renkli cildi lakedir (Edirnekari). Ağırlıklı olarak kullanılan altın ve gümüş yaldızla renklendirilen dış kapaklar halkâr bezeme ile, iç kapaklar ise salbek, köşebent ve şemselerden oluşan düzenlemelerle süslenmiştir. Orijinal değildir. \n \nSarayın Şehnamecisi Seyyid Lokman Aşuri tarafından yazılan eser iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm: evren ve burçlar kuşağı ile başlamakta, Tevrat, İncil ve Kur'an kaynak alınarak peygamber ve dine hizmet etmiş kişilerin hayat hikayelerinin resimlerle anlatılmasıyla devam etmektedir. Hz. Muhammed, Dört Halife Devri, Emeviler, Abbasiler, Erken İslam dönemi, Gazneli, İlhanlı, Selçuklu ve Timurlular gibi Müslüman devletlerin sultanlarının ve devlet adamlarının secereleriyle birinci bölüm sona ermektedir. İkinci bölümde Osmanlı Devleti'nin kurucusu Sultan Osman'dan başlayarak Sultan III. Murad'a kadar hüküm süren Osmanlı sultanlarının portreleri yer almaktadır. Bu sultanlar döneminde yaşanan siyasi olayların anlatılmasıyla ikinci bölüm son bulmaktadır. \n \nSultan III. Murad (H. 982-1003/ M. 1574-1595)'ın hazinesi için hazırlanan bu eser gerek minyatür üslubundaki kalite, gerekse cildi ve hattı ile Osmanlı sanatı içinde bir sultan hazinesi için hazırlanan başyapıtlardan biridir.","short_description":"Sultan III. Murad'ın emri ile ünlü tarihçi Seyyid Lokman tarafından yazılan, ünlü nakkaşlar Molla Kasım ve üstat Osman tarafından resimlenen, yaradılıştan itibaren Peygamberleri, İslamiyet'in doğuşunu ve devletlerin tarihini anlatan eser, Osmanlı resim sanatı'nın ünik eserlerinden biridir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Sultan III. Murad (H. 982-1003/ M. 1574-1595).","dates":"H. 993 / M. 1583.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 64.7 cm. En: 41.3 cm.","method_for_datation":"Eser üzerinde Sultan III. Murad (H. 982-1003/ M.1574-1595)'ın hazinesi için H. 993 / M. 1583 tarihinde hazırlandığı belirtilmektedir.","method_for_provenance":"Sultanın emriyle İstanbul'da yazılmış olmalıdır.","provenance":"İstanbul.","obtention":"Sultan I. Abdülaziz'in annesi Sultan II. Mahmud'un eşi Pertevniyal Valide Sultan Sultan (öl: H. 1300 / M. 1883 - Valide Sultanlığı: 1861-1876)'ın İstanbul-Aksaray'da yaptırdığı külliyenin kütüphanesinden 1915 yılında getirilmiştir.","bibliography":"Aksoy, Ş., Zübdetü't Tevarih Sultan III. Murad için Hazırlanan bir Şehname, *P. Art, Culture, Antique*, 3 (1996) s. 17-37. \n \n*In Pursuit 0f Excellence,* İstanbul 1993, s.42, Pl. 19A-E, s: 52-56 \n \nRenda, G., *“*New Light on the Painters of the Zubdat at Tawarikh in the Museum of Turkish and Islamic Arts in Istanbul”, *Fourth International Congress of Turkish Art, s.183-200.* \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, s. 272-75.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","boyama","burçlar","Edirnekari","Kağıt","lake","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız","ciltte lake tekniği kullanılmıştır.","mürekkep","suluboya"]},"68ecd47c-38f6-579b-9162-d8283100397d":{"name":"Siyer-i Nebi.","description":"Eser, ince aharlı kağıt üzerine iri nesih hat, 13 satır olarak Türkçe olarak yazılmıştır. Metin altın yaldızla çekilmiş cetveller içine siyah mürekkeple, metinde geçen özel isimler ise kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Satır araları altın yaldızla doldurulmuş ve doldurulan bölümlerin etrafı siyah renkle konturlanmıştır. Siyer-i Nebi, Hz. Muhammed'in hayatı ve ölümüne kadar İslam tarihini anlatan altı ciltlik bir eserdir. 545 varaktan oluşan TİEM nüshası ise bu eserin, dördüncü cildinin kopyasıdır. İçinde konuyla ilgili 193 adet minyatür yer alır. Eserin ilk sayfası tek sayfa serlevha şeklinde düzenlenmiş ve tezhiplerle süslenmiştir. Minyatürlü sayfalarda ise minyatür, altta ve üstte iki satırlık metin arasında yer almaktadır. Eserin kahverengi deri cildi, palmet salbekli oval şemse ve köşebentlerle süslüdür. \n \nHz. Muhammed'in kızı Fatma'nın doğumu ile başlayan eserde, Hz. Ali ile Fatma'nın evlenmesi, Hz. Muhammed'in mucizeleri, Talha ve Gamze'nin aşkları, kahraman müslüman kadınların öyküleri, Bedir savaşına hazırlık ve savaş, Uhud savaşı sırasında Hz. Muhammed'in yaralanması, Peygamber'in amcası Hz. Hamza'nın ölümü, savaş ganimetlerinin paylaşılması, Kaa'b ve kızının öyküsü ile Müslümanların düşmanı Süfyan bin Halid'in öldürülmesi konuları anlatılmaktadır. \n \nSiyer-i Nebi 16. yüzyılda Sultan III. Murad'ın isteği üzerine Saray nakkaşhanesinde altı cilt olarak hazırlanır. Bugün bir cildi kayıptır, diğerleri ise dünya kütüphanelerine dağılmıştır. İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde bulunan bu yazma, adı geçen eserin Dublin Chester Beatty Kütüphanesi'nde (T.419) bulunan dördüncü cildinin 17. yüzyılda yapılmış bir kopyasıdır. Eser minyatür üslubu açısından 17. yüzyıl özelliklerini taşımaktadır.","short_description":"Hz. Muhammed'in hayatını konu alan 'Siyer-i Nebi'nin 17. yüzyılda kopya edilen bu cildi, konusu, minyatürlerindeki figür üslubu, doğa ve mekân kompozisyonları ile Osmanlı Resim Sanatı içinde önemli bir yere sahiptir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Asıl sahibi bilinmiyor. Ancak, Sultan II. Mahmud’un eşi Pertevniyal Valide Sultan (Öl: H.1300 / M. 1883-Valide Sultanlığı: 1861-1876) ’ın 1862-63 tarihli vakıf mührü eserin 1a ve 545a sayfasında bulunmaktadır.","dates":"H. 11. / M. 17. yüzyıl ortaları.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 38 cm. En: 26 cm.","method_for_datation":"Eser minyatür üslubu açısından 17. yüzyıl özelliklerini taşımaktadır.","method_for_provenance":"Bu tür pahalı ve önemli yazmalar ancak saray nakkaşhanesinde yapılmış olabilir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"Sultan I. Abdülaziz'in annesi Sultan II. Mahmud'un eşi Pertevniyal Valide Sultan (öl: H.1300 / M. 1883 - Valide Sultanlığı: 1861-1876)'ın İstanbul-Aksaray'da yaptırdığı külliyenin kütüphanesinden 1916 yılında getirilmiştir.","bibliography":"çığ, K*., “*Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndeki Minyatürlü Kitapların Kataloğu”, *Şarkiyat Mecmuası,* III (1959), s. 51-90,bil.s.61-62 \n \nTanındı Z., *Siyer-i Nebi. İslam Resim Sanatında Hazreti Muhammed'in Hayatı,* İstanbul 1984, s.156-159. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* İstanbul, 2002, s. 292-95.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","boyama.","Kağıt","lake","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız kullanılmıştır.","siyah mürekkep","suluboya"]},"9beb3626-1910-5e59-a90a-ae27e1cb3c8d":{"name":"Kapı Kanatları ve Tokmağı.","description":"Cizre Ulu Cami'ye ait çift kanatlı kapının ahşap iskeleti, tunç plakalarla kaplanmış; pirinç çubuk ve levhalardan oluşan süsleme, demir çivilerle kapı iskeletine çakılmıştır. Kapının kenarını, yuvarlak başlı çivilerle tutturulmuş dörtlü yonca yaprağı motifli bir bordür dolanır. Kapı kanatları üzerinde her kanatta alt alta sıralanmış ve merkezinde on iki kollu bir yıldızın yer aldığı üç madalyon yer almaktadır. Bunların aralarına gelecek şekilde ise kanatlar kapanınca tamamlanan iki tüm ve iki yarım madalyon yerleştirilmiştir. On iki köşeli yıldızlardan oluşan madalyon ve geometrik motiflerin arasında kalan boşluklar, ajur (delik işi) tekniğinde rumi-palmet motifli plakalarla doldurulmuştur. Bu motiflerin zemininde eskiden kırmızı ve mavi renklerin kullanılmış olduğu ve böylece motiflerin daha belirginleşmesinin sağlandığı, kalan izlerden anlaşılmaktadır. Kapının iki dış kenarında görülen yarım ve çeyrek madalyonlar, bu geometrik düzenin adeta sonsuz bir biçimde uzayıp gittiğini göstermektedir. Kapı kanatlarının ortasına yakın bölümünde, tokmak takılacak iki bölüm vardır. Birbirlerine ortada yer alan bir aslan kafasıyla bağlanmış iki ejderin oluşturduğu tunç kapı tokmakları, kapı kanatlarına bu deliklerden geçerek sabitlenmiştir. Tokmak dökümle yapılmış olup üzeri kazıma tekniği ile süslenmiştir. Tokmağın ejderleri sivri kulaklı, badem gözlü ve kanatlıdır. Yılan pullarıyla kaplı gövdeleri helezon şeklinde düğümlenip, birbirleriyle bağlanan kuyruklarının uçları da kartal başlarıyla betimlenir. \n \nKapının üstünde yer alan bronz döküm kabartma yazılmış sülüs hatlı kitabenin harflerinin bir kısmı eksik olduğundan tam olarak okunamamaktadır. çözümlenebilen bölümünde “Bizim büyüğümüz Ebul Kasım Mahmud Sencer Şah'a Allah kuvvet versin” yazmaktadır. \n \nAdı geçen Atabek, Cizre Atabeki olup, 1208-1241 yılları arasında hüküm süren Mahmud Sencer Şah olmalıdır.","short_description":"Anıtsal camilerin görkemli kapıları, aynı zamanda cennetin kapılarını da simgelerler. Kapı üzerinde hükümdar adına yer verilmesi, sonsuzluğu simgeleyen geometrik bezemeler ve kapı tokmaklarındaki ejder ve aslan figürleri, Tanrı'nın ilahi kudreti yanında hükümdarın gücünün de ifadesidir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"7. / 13. yüzyıl başı Artuklu Hanedanı, Cizre Atabeki Mahmud Sencer Şah (H 605-639 / M. 1208-1241).","dates":"H. 7. / M. 13. yüzyıl başı.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Kanatlar: Yük: 300 cm. Gen: 112 cm. Tüm gen: 224 cm; Tokmak: Yük: 27,5 cm. Gen: 24cm. Kal: 3 cm.","method_for_datation":"Kapının üst kısmında yer alan kitabesinden anlaşılacağı üzere, adı geçen Cizre Atabek'i olup, 1208-1241 tarihleri arasında hüküm süren Mahmud Sencer Şah dönemi olmalıdır. Tokmak M.S. 1155 tarihinde inşa edilen Cizre Ulu Camii için kapı kanatları ile birlikte yapılmış olmalıdır.","method_for_provenance":"Eserler, Cizre Ulu Camii için özel olarak üretildiklerinden Cizre'de veya güneydoğu Anadolu'da üretilmiş olması kuvvetle muhtemeldir.","provenance":"Güneydoğu Anadolu.","obtention":"Mardin Müzesi'nden 1976 yılında kapı kanatları ve tokmak birlikte getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. *et al*, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, 97-99. \n \nRoxborough, D.J. (ed.) *Turks, A Journey of a Thousand Years, 600-1600*, London 2005, 399-400.","author":"Alev Özay","keywords":["ajur","Bitkisel bezeme","figürlü bezeme","Geometrik bezeme","tunç"],"materials":["ajur (delik işi) tekniği.","Kanatlar: ahşap (ceviz ve kavak)","maden (tunç ve pirinç)"]},"c71d590c-4617-5140-bfe0-2cb0925bedda":{"name":"Yazı Çekmecesi.","description":"Ahşap üzerine Edirnekari tekniğinde boyanarak hazırlanmıştır. çekmecenin tüm dış yüzeyi kırmızı zemin üzerine yapılan çiçek buketleri ile bezenmiştir. Bombeli olan kapağın ortasındaki çelengin içinde, köşelerinde ve çekmecenin yan yüzlerinde yer alan çiçeklerin oluşturduğu bu desen şeması, Türk Barok-Rokoko üslubunu yansıtmaktadır. çekmece kapağındaki bezemenin altında küçük bir madalyon içinde çekmeceyi yapan usta adını, “es-Seyyid ömer er-Recai” olarak yazmıştır. Mavi renge boyanmış olan çekmece kapağının iç yüzünde Sultan Abdülmecid'in (1255-1278 / 1839-1861) tuğrası, alt kısımda ise kamış kalem, mürekkep ve rıhdanlığın konulacağı özel yerler ile kağıtların muhafaza edileceği bölüm bulunmaktadır. \n \nYazı çekmeceleri, Hattatların, kağıt, kamış kalem, mürekkep hokkası, makta, kalemtraş ve yazı makaslarını muhafaza etmek ve bir arada bulundurmak istekleri sonucu üretilmişlerdir. \n \nYazı çekmeceleri kullanım amacı dolayısıyla üretilmiş, dönem beğenisi doğrultusunda bezenmiş, genellikle ahşap üzerine sedef, fildişi, bağa kakmalı olarak, bazen de bu eserde olduğu gibi 19. yüzyılda sıkça görülen Edirnekari tekniğinde yapılmışlardır. \n \nİslam sanatının kendini ifade ettiği en büyük alanlardan biri hat sanatıdır. özellikle bazı Osmanlı sultanları da hat sanatında ders almış ve çalışmalar yapmıştır. Hat sanatında güzel eserler vermiş sultanlar arasında III. Ahmed, II. Mustafa, II. Mahmud ve I. Abdülmecid sayılabilir. Bu yazı çekmecesi, Sultan I. Abdülmecid tarafından bizzat kullanılmıştır.","short_description":"Yazı çekmeceleri, hattatların araç gereçlerini toplu halde taşıma ve koruma kolaylığını sağlamak üzere yapılmışlardır. üretildikleri dönemin beğenisi doğrultusunda bezenen bu çekmeceler, her dönemde hattatların üstün zevk değerlerini de yansıtmışlardır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Sultan I. Abdülmecid (1255-1278 / 1839-1861).","dates":"I. Abdülmecid (1255-1278 / 1839-1861) dönemi.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük:8.5 cm. Gen: 21 cm. Boy: 40 cm.","method_for_datation":"çekmece'nin iç kapağında bulunan Sultan Abdülmecid tuğrası, eserin, onun hükümdarlığı döneminde (1255-1278 / 1839-1861) ve kendisi de bir hattat olan sultanın kendisi için yapıldığını göstermektedir.","method_for_provenance":"Eserin yüksek kalitesi, sultan için yapılmış olması ve hat sanatının en büyük destekleyicisinin Osmanlı Sarayı olmasından İstanbul'da yapıldığı düşünülmektedir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"İstanbul çinili Köşk'te korunmakta iken 1941 yılında Müzeye getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence*, İstanbul, 1993, 70. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* İstanbul, 2002, 318.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Şule Aksoy","keywords":["Edirnekari","hat","I. Abdülmecid","lake","tuğra","Yazı"],"materials":["Ahşap üzerine lake (Edirnekari) tekniği."]},"cce3a0c8-0096-5ec4-8323-9daea09d8912":{"name":"Ahşap Sütunlar.","description":"Kare prizma gövdeli ahşap sütunlardır. Sütunların her ikisinin de ikişer yüzeyi derin oyma tekniği kullanılarak işlenmiştir. Yüzeyler üst üste gelecek şekilde dikdörtgen panolara bölünmüştür. Dikdörtgen panoların içine çiçekli kufi hatla yazılmış her yüzeyde sekiz satır olmak üzere onaltı satırlık metin yer alır. \n \n145 envanter numaralı sütunun üzerindeki metinde Kur'an-ı Kerim XIX Meryem Suresi: 96-98 ayetleri yer alır. Ayetler sütunun bir yüzünde başlayarak alt alta gelen sıralarda devam eder ve sonra diğer yüzüne geçer. \n \n146 envanter numaralı sütunun üzerinde ise Kur'an-ı Kerim II Bakara Suresi: 285 ayeti yer alır. Ayet, her iki yüzeydeki ilk satırlar tamamlandıktan sonra tekrar birinci yüzdeki panonun ikinci satırından alt panolara doğru devam eder. \n \nAhşap sütunun hangi yapıda ve ne amaçla kullanıldığı bilinmemekle birlikte üzerinde Kur'an ayetlerine yer verilmesinden dolayı dini bir yapıda mimari bir aksam olarak kullanılmış olduğu düşünülmektedir.","short_description":"6.-7. / 12.-13. yüzyıllarda Suriye ve Mısır'da hüküm süren Eyyubiler dönemine ait bu ahşap sütunların, üzerindeki oyma tekniği kullanılarak çiçekli kufi ile yazılan Kur'an ayetlerinden, dini bir yapıya ait oldukları anlaşılmaktadır. Dönemin ahşap sanatında görülen teknik ve üslup özellikleri, Fatımi sanatı etkisindedir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","dates":"H. 7. / M. 13. yüzyıl.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 85 cm, Gen: 19 x 19 cm.","method_for_datation":"Eserin üzerinde tarih bulunmamaktadır. üzerindeki yazının üslup özelliklerine dayanılarak 13. yüzyıla tarihlenmekte ve o dönemde Şam ve Suriye'de hüküm süren ve ahşap işçilikleriyle tanınan Eyyubiler'e atfedilmektedir.","method_for_provenance":"Envanter kayıtlarına göre Şam'dan getirilen eserin Şam'da üretilmiş olması muhtemeldir.","provenance":"Suriye.","obtention":"Müze'ye 1914 yılında Şam'dan getirilen eserler arasındadır.","bibliography":"ölçer, N. vd,*Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, Akbank, İstanbul, 2002, s.76-77.","author":"Gönül Tekeli","keywords":["ahşap","hat sanatı","oyma tekniği"],"materials":["Ahşap","oyma tekniği."]},"d433bf50-3272-569f-a940-5a05965ceb20":{"name":"Mermer Lahitler.","description":"Env. No 2536: Dikdörtgen prizma formunda, kapaklı lahittir. Mermer üzerine oyma tekniğinde yapılmıştır. Lahit, yan taşları, kapak, baş ve ayak şahideleri olmak üzere parçalar halinde hazırlanmış, açılan yivlere geçirilmek suretiyle monte edilmişlerdir. \n \nLahdin iri bir palmet yaprağı formunda taçlanan baş ve ayak şahide taşları iki yanda sütunlarla tamamlanır. Sütunların gövdeleri mukarnas kavsaralı mihrap nişleri ile bezelidir. Tepeleri yivli topuzlarla son bulur. Palmet yapraklarının ön ve arka yüzeyleri ise, fazla derin olmayan düz satıhlı oyma, rumi yapraklı bitkisel bezemeyle dolguludur. Palmetin sap kısmı ile şahidenin alt bölümünde son satırı yine palmet yaprağı ile biten sülüs hatla istiflenmiş dört satır kitabe yer alır. Şahidelerin alt kenarları zigzag motifli, yivli sütuncelerle biçimlenmiştir. Lahdin yan yüzlerinde lotus-palmet birleşimi zarif bir bordürün çerçevelediği dikdörtgen kartuşlar içinde sülüs hatlı Arapça kitabe yer alır. Kapağın eğimli kesilmiş yan kenarlarında palmet dizilerinden oluşan friz yer alır. Kapağın üzerinde, gövdesi altı dilimli madalyon biçiminde zincirle asılmış izlenimi veren kandil motifi işlenmiştir. Anadolu'da pek çok mezartaşında da kullanılan bu motif, ölümden sonra, kişinin Tanrıya ulaşmasında yolunu aydınlatıcı bir sembol olarak kullanılmıştır. \n \nKitabesinden Halep Valisi özdemir'in Sefer 893 / Ocak-Şubat 1488 yılında ölen eşine ait olduğu anlaşılmaktadır. \n \nEnv. 2537: Malzeme, form ve bezeme özellikleri bakımından yüzeylerdeki çok küçük bezeme farklılıkları dışında 2536 envanter numaralı lahdin benzeridir. \n \nBu lahdin kapak taşı üzerinde rumi ve palmet dolgulu geometrik geçmelerden oluşan bezeme ile dilimli rozet biçiminde su haznesi bulunur. Su haznesi, kuşların toplanan yağmur sularını içmeleri için yapılmıştır. üzerindeki kitabeden de lahdin Sefer 899 / Kasım-Aralık 1493 yılında ölen Halep Valisi özdemir'e ait olduğu anlaşılmaktadır.","short_description":"Yazıtlarından Halep Valisi özdemir ve eşine ait oldukları anlaşılan ve özdemir'in Halep yakınlarındaki Ansariyye'de bulunan türbesinden getirilen iki mermer lahit, zengin bitkisel ve geometrik süslemeleriyle dikkat çeken, göz alıcı eserlerdir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"2536: Halep valisi Özdemir’in eşi; 2537: Halep Valisi Özdemir.","dates":"2536: Sefer 893 / Ocak-Şubat 1488 ve 2537: Sefer 899 / Kasım-Aralık 1493 tarihli.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy :123 cm. Yük :92 cm. Gen :36 cm.","method_for_datation":"üzerlerindeki kitabelerde adı geçen şahısların ölüm tarihi verilmiştir. Ayrıca Herzfeld özdemir'in türbesinin kitabesine göre Rebiyülevvel 893 / Şubat-Mart 1488'de el-Kemal oğlu Yusuf adlı mimar tarafından tamamlandığını belirtmektedir.","method_for_provenance":"Envanter kayıtlarına göreHalep yakınındaki Ansariyye'deki özdemir'in türbesinden getirilmişlerdir. Dolayısıyla Halep veya civarında üretilmiş olmaları muhtemeldir.","provenance":"Halep, Suriye.","obtention":"19. yy. sonunda yurt genelinde başlatılan eser toplama çalışmaları kapsamında 1907 yılında İstanbul çinili Köşk'e getirilen eserler 1941 yılında da Müze'ye getirilmiştir.","bibliography":"Ogan, A.- Kühnel, E. *İstanbul Arkeoloji Müzelerindeki Şaheserler*, *C: III çinili Köşk'teki Türk ve İslam Eserleri,* Berlin-Leipzig, 1938, s.10. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul 2002, s.172-175. \n \nHerzfeld, E. *Materiaux pour un corpus inscriptionum arabicarum, Deuxieme partie, Syrie du Nord, Incriptions et monuments d'Alep.* Tome 1 Vol. 2, Le Caire 1956, s.387-391 (özdemir'in Türbesi ve aynı tipte ve özdemir'in yine Sefer 893 / Ocak-Şubat 1488'de ölen bir başka eşine ait diğer bir lahde ait kitabeler incelenmektedir.)","linkcatalogs":"IAM_EG_EN_001","author":"Gönül Tekeli","keywords":["Halep","lahit","Özdemir"],"materials":["Mermer","oyma tekniği."]},"d8d5a5cd-689f-5f68-bcf7-940b003039aa":{"name":"Kur'an-ı Kerim.","alternate_name":"Şeyh Hamdullah Kur'an'ı.","description":"Döneminin tüm üslup özelliklerini en olgun biçimi ile yansıtan eser, ince aharlı kağıt üzerine ondört satırlık nesih hat ve siyah mürekkeple 265 yaprak olarak yazılmıştır. Eserin giriş zahriyesi, çift sayfa halinde düzenlenmiş, serlevha sure başlıklarının yer aldığı çerçeveler, hizip gülleri ve ketebe sayfası tezhiplerle süslenmiştir. Tezhiplerde; geneksel hatayi çiçekleri, rumi, palmet ve kıvrıkdallardan oluşan kompozisyonların yanısıra serbest fırça darbeleriyle çalışılmış bulut kompozisyonları da dikkati çekmektedir. Kompozisyon kuruluşlarındaki geleneksel kalıpların dışına taşan arayış; bezemelerin harf aralarına yerleştirilmesi, harflerin veya çerçevelerin kenarlarından çıkan çiçek ve yaprak kompozisyonları da devam ettirilmiştir. \n \nEserin deri cildinin; dış kapakları bordo iç kapakları yağ yeşilidir. Dış ve iç kapaklardaki simetrik düzenleme; dıştan geniş bir bordürle kuşatılan palmet salbekli dilimli oval şemse ve yarım salbek biçimindeki köşebentlerden meydana gelir. Etrafına altın yaldızla tığ çekilmiş köşebentler, şemse ve bordürün yüzeyi çiçek, yaprak ve kıvrıkdallardan meydana gelen hatayi üslubunda bitkisel kompozisyonlarla bezenmiştir. Baskı tekniği ile çalışılan tüm bezemeler dış kapaklarda 2mm, iç kapaklarda ise 1mm yüzeyden aşağıdadır. Cilt kapaklarında dolu (bezemeli) ve boş (bezemesiz) alanalar arasındaki denge ve bezemelerdeki yüzey farklılığı yüzeyde inalımaz bir derinlik meydana getirimiştir. Cildin diğer bölümlerinden farklı olarak sertabında Kur'an'ın LVI: 77-79 ayeti yazılıdır. \n \nOsmanlı hat sanatında bir ekol oluşturan ve aynı zamanda Sultan II. Bayezid (H.886-918 / M.1481-1512)'ın da meşk hocası olan Şeyh Hamdullah tarafından H. Recep 899 / M. Nisan 1494 yazılan eserin, geleneksel kalıpların dışına taşan tezhipleri, özellikle baskı tekniğinin kullanılmasındaki ustalık, titizlik ve incelik nedeniyle cildi de hattı kadar dikkat çekicidir. Bu özellikleriyle Osmanlı kitap sanatlarının şekillenmeye başladığı II. Bayezid döneminin en önemli örneklerinden biridir.","short_description":"Osmanlı hat sanatında bir ekol oluşturan Şeyh Hamdullah tarafından yazılan bu Kur'an, yazısı, tezhipleri ve büyük bir özenle hazırlanan cildi ile erken dönem Osmanlı kitap sanatının tüm özeliklerini yansıtan dikkat çekici bir eserdir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Asıl sahibi bilinmiyor. Eser üzerinde Sultan I. Mahmud (1143-1168 / 1730-1754) ve Evkaf (Vakıf) müfettişi Derviş Mustafa’nın (12. / 18. yüzyılın birinci çeyreğinde bu görevde) vakıf mühürleri vardır. Bu mühürlerden Kur’an’ın hangi yapıya vakfedildiği olduğu tespit edilememekle birlikte, bir cami veya türbeye okunmak üzere vakfedildiği anlaşılmaktadır.","dates":"H. Recep 899 / M. Nisan 1494.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 33.5 cm. En: 23.5 cm.","method_for_datation":"Ketebesine göre H. Recep 899 / M. Nisan 1494 yazılmıştır.","method_for_provenance":"Hattı, cildi ve tezhibindeki kalite eserin İstanbul'da Saray nakkaşhanesinde hazırlanmış olabileceğini düşündürmektedir. çünkü Sultan II. Bayezid (H.886-918 / M.1481-1512) yazı sanatına düşkün Osmanlı sultanlarındandır. Şehzade iken Amasya'da Şeyh Hamdullah'tan hat dersleri almış ve H. 886/ M.1481'de tahta çıktıktan sonra hocası Şeyh Hamdullah'ı Sarayı Humayun'da hat dersleri vermek üzere davet etmiştir. Bu nedenle Kur'an'ın Sultan II. Bayezid için İstanbul'da hazırlanmış olması muhtemeldir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1914 yılında Ayasofya Kütüphanesi'nden getirilmiştir.","bibliography":"çığ K., *Türk Kitap Kapları*, İstanbul, 1971, res. IV \n \nLevenson, J. A. (ed.), *Circa 1492. Art in the Age of Exploration*, Washington D.C., 1991, no. 81. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, 251-252. \n \nRaby J.-Tanındı Z., *Turkish Bookbinding in the 15th. Century*, London 1993, 196-199. \n \nRoxburgh, D.J. (ed.), *Turks, Journey of a Thousand Years, 600-1600*, London, 2005, 441.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","baskı","boyama","deri","Kağıt","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız","deri","deri ciltte baskı tekniği kullanılmıştır.","mürekkep","suluboya"]},"e499d19d-1cd3-574e-b40c-b7a8dc83a218":{"name":"Kur’an-ı Kerim.","description":"Beyaz, az aharlı kağıt üzerine siyahla tahrirli altın yaldız ve Memluk nesih hattı ile yazılmıştır. Sayfalar cetvelsizdir. Cildi deriden ve *miklep*lidir. Kur'an levha olarak tezhiplenmiş karşılıklı iki takdim sayfası ile başlar. Geometrik şemada tezhipli bu iki sayfanın ortasındaki sekiz kollu yıldız madalyonun içine Kur'an'dan XLI: 42 ayet yazılmıştır. Geometrik bezemenin oluşturduğu tüm çokgenlerin içi rumili arabesk motifleri ile doldurulmuştur. Geometrik bezemeyi çevreleyen bordürün zemini siyah ile taranmıştır. Bu taranmış zemin üzerinde tonlaşarak açılan pembe, yeşil ve mavi renklerle yapılmış rumi ve palmetlerin içinde gonca benzeri motifler vardır. Bu boyama şekli Memluk tezhip sanatında “Sandal üslubu” olarak tanınmaktadır. Kur'an'ın sure başları küfi hat ile yazılmıştır. Ayet sonları altın yaldız ve mavi renkli geçmeli rozetlerle ayrılmış, beş ve on ayet sonu sayfa kenarına yapılan tezhipli madalyonların içine kufi hat ile yazılarak belirtilmiştir. \n \nKur'an, değişik tarihlerde üç kez Memluk tahtına çıkan Nasır ed-Din Muhammed'in hazinesi için hazırlanmıştır. \n \nKur'an'ı Eyyubi Devleti kurucusu Selahattin Eyyubi'nin soyundan gelen Hattat Şadi ibn Muhammed ibn Şadi ibn Davud ibn İsa ibn Ebubekr ibn Eyyub tarafından H. Ramazan 713 / M. Aralık 1313 tarihinde yazılmıştır. Tezhiplerini ise Aydoğdu ibn Abdullah el-Bedri ve Ali ibn Muhammed el-Ressam yapmıştır. \n \nKur'an-ı Kerim, Mısır'da İslam sanatının Rönesansı olarak nitelendirebileceğimiz tüm sanat dallarında en seçkin ve rafine eserlerin verildiği dönemde, sultana takdim edilmek üzere yazılmış üstün kalite ve nitelikteki eserlerden biridir.","short_description":"Bir Kur'an'ın sanat değerini vurgulayan üç özellik, yazan hattatı, tezhiplerini yapan müzehhibi ve takdim edildiği kişinin adını içermesidir. Memluk kitap sanatının şaheserlerinden olan bu Kur'an, altınla yazılmış metni, bir ekol olan tezhibi ve takdim edildiği Sultanın adını taşımaktadır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Nasır ed-Din Muhammed, Memluk Sultanı (üç kez tahta çıkmıştır: 692-694, 698-708, 709-742 / 1293-1294, 1299-1309, 1310-1341).","dates":"Ramazan 713 / Aralık 1313.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 35 cm. Gen: 26.5 cm.","method_for_datation":"Kur'an'ın sonunda yazıldığı tarih vardır. Hicri Ramazan 713 / M. Aralık 1313.","method_for_provenance":"Memluk sanatının özelliklerini taşıyan eser, Memluk saray sanatçıları tarafından yapıldığı için Mısır'da, özellikle Kahire'de üretilmiş olması kuvvetle muhtemeldir.","provenance":"Kahire, Mısır.","obtention":"1914 yılında Sultan II. Selim Türbesinden getirilmiştir.","bibliography":"Aksoy, Ş. “Der Prachtkoran”, *Die Koranbestände des Museums für Türkische Kunst in İstanbul*, Berlin 1999, pp.111-123. \n \nJames, D. “Some Observation on the Calligrapher and Illuminators of the Koran of Rukn al-Din Baybars al-Jashangir”, *Muqarnas*, II, 1984, pp.147-157 \n \nJames, D. *Qur'ans of the Mamluks,* London 1988, pp. 58-63. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul 2002, s.176-179.","linkcatalogs":"IAM_EG_EN_001","author":"Şule Aksoy","keywords":["Dini objeler","Geometrik bezeme","hat"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız","deri.","mürekkep"]},"e722241c-4515-59f7-bedf-15c25aea04a3":{"name":"Kur’an-ı Kerim.","description":"İnce, aharlı kağıt üzerine siyah mürekkep ve nesih hat ile yazılmıştır. Sayfalar kalın altın yaldız cetvelli ve 13 satırdır. 346 sayfadır. Kur'an'ın I. Fatiha ve II. Bakara suresi, 1-4. ayetleri altın yaldız ile yapılmış *beyne's südûr* tezhip üzerine yazılmıştır. Bu ayetlerin yazılı olduğu karşılıklı iki sayfadaki sure başları ve cetvel dışında kalan bölümler altın yaldız varak kaplanmış ve üzerine çok renkli olarak Türk Barok-Rokoko üslubunda tezhip yapılmıştır. Tüm sure başları altın yaldız üzerine beyaz ve *tevki'i* hatla yazılmış ve tezhiplenmiştir. Ayetler hepsi birbirinden farklı altın rozetlerle ayrılmış, beş ve on ayet sonu sayfa kenarına yapılan farklı formdaki gül motifleri ile belirtilmiştir. Deri olan cildin, dış yüzü kahverengi, iç yüzü ise yeşil renklidir. Cildin dış yüzü, yeşil ve sarı altın yaldız kullanılarak yapılmış serbest natüralist bitkisel desenlidir. \n \nKur'an'ın hattatı Kazasker Mustafa İzzet Efendi (1801-1876), Tosya'da doğmuş, daha sonra İstanbul'a gelerek eğitim görmüştür. Hattı, Mustafa Vasıf ve Yesarizade Mustafa İzzet Efendi'den öğrenmiştir. Ona en büyük şöhreti sağlayan eserleri hilye ve istifli yazı levhalarıdır. Ayasofya'nın kubbe kasnağında sergilenen İslam dünyasının en büyük levhaları ona aittir. \n \nKur'an'ın tezhipleri üzerinde iki ayrı müzehhip çalışmıştır. Bunlar, Sultan Abdülmecid döneminde Sarayda Başmücellid olan Mehmet Salih ve onun çırağı olan Raşit Efendi'dir. \n \nH. 12. / M. 18. yüzyıldan itibaren Türk sanatında Avrupa etkisi ile bir değişim yaşanmıştır. Türk Barok- Rokoko üslubu olarak adlandırılan bu üslup, kitap sanatlarına da yansımıştır. Kur'an, bu üslubun kitap süslemelerinde uygulanmış en güzel örneğidir.","short_description":"Tezhip sanatı, Kur'an'ların ayrılmaz bir parçasıdır. Müzehhipler, 12.-13. / 18.-19. yüzyıllarda Kur'an süslemelerinde, klasik bezeme öğelerinin yanında, Avrupa sanatı etkili natüralist çiçeklerden oluşan desenleri de severek kullanmışlardır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Pertevniyal Valide Sultan (Sultan I. Abdülaziz’in annesi, Sultan II. Mahmud’un eşi; Öl: H. 1300 / M. 1883 - Valide Sultanlığı: 1277–92 / 1861-1876).","dates":"H. Sefer 1259 / M. Mart 1843","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 28 cm. Gen: 19 cm.","method_for_datation":"Kur'an'ın üzerinde bulunan tarihine göre Sefer 1259 / Mart 1843'te yazılmıştır.","method_for_provenance":"Pertevniyal Valide Sultan Türbesinde bulunan Kur'an, türbeye külliyenin banisi Pertevniyal Valide Sultan tarafından okunmak üzere 1868 yılında vakfedilmiştir. Eserin hattat ve müzehhipleri sarayın sanatçılarıdır. Dolayısıyla eser, İstanbul'da üretilmiş olmalıdır.","provenance":"İstanbul.","obtention":"Kur'an Pertevniyal Valide Sultan Türbesinden, 9 Aralık 1926 tarihinde getirilmiştir.","bibliography":"Aksoy, Ş. “Kitap Sanatlarında Türk Barok-Rokoko üslubu,” *Sanat*, Sayı 6, Haziran 1977, s. 126-136 \n \nölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence*, İstanbul 1993, s. 62-65 \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* İstanbul 2002. s. 326-327","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Şule Aksoy","keywords":["Bitkisel bezeme","Dinsel Objeler","Kur’an","Türk Rokokosu","Vakıf"],"materials":["altın yaldız ve çeşitli renklerle tezhiplenmiştir.","Kağıt üzerine siyah mürekkeple yazılmış"]},"ea8bbe97-c193-5f18-8fc1-bff27b21d5c0":{"name":"Kur’an-ı Kerim Cildi.","description":"Bordo renkli deri cildinin dış ve iç kapaklarındaki bezemeler kalıp tekniği ile çalışılmıştır. Dış ve iç kapaklarda, geniş bir bordürle çerçevelenen palmet salbekli dilimli gömme oval şemse ve dilimli köşebentler yer almaktadır. Şemse, salbek ve köşebentlerin etrafına altın yaldızla tığ çekilmiştir. Dış ve iç kapaklar arasında iki fark bulunmaktadır: birincisi; iç kapaklarda şemsenin orta zemini dışında tüm bezemeler siyah, şemsenin ortası ise altın yaldız zemin üzerine yapılmış olmasıdır. İkincisi ise; dış kapaktaki bordürlerde bitkisel kompozisyon yer alırken iç kapakta ayet bulunmaktadır. Saz üslubundaki bitkisel kompozisyonların tümü altın yaldızla boyanmıştır. İç kapaklarda bitkisel kompozisyonlarla doldurulmuş oval madalyonlar arasına altın yaldız kullanılarak sülüs hatla “Ayet el-Kürsi” yazılmıştır. Sertabda ise LVI: 77-79 ayeti yer almaktadır. Cilt kapaklarında dolu (bezemeli) ve boş (bezemesiz) alanlar arasındaki denge ve bezemelerdeki yüzey farklılığı, yüzeyde derinlik meydana getirmiştir. \n \nEser, içleri saz üslubunda bitkisel bezemeli, gömme şemse ve köşebentleriyle 16. yüzyılın ünlü mücelliti Mehmed çelebi'nin Türk cilt sanatında bir ekol haline gelen özelliklerinin Osmanlı saray nakkaşhanesinde 17. yüzyıl ortalarında da devam ettiğini gösteren güzel bir örnektir.","short_description":"Osmanlı Saray Nakkaşhanesi'nde hazırlanmış olan eser, geleneksel Türk cilt sanatının tüm özelliklerinin büyük bir ustalıkla gözler önüne serildiği önemli bir 11. / 17. yüzyıl örneğidir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Asıl sahibi bilinmiyor. Ancak Kur’an’nın Sultan Ahmed Türbesi’nden 1911 yılında müzeye gelmiş olması, okunmak üzere bu türbeye vakf edildiğini göstermektedir.","dates":"H. 1054 / M. 1644.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Boy: 66 cm. En: 47 cm.","method_for_datation":"Ketebesine göre H.1054 / M. 1644 yazılmıştır. Cilt ustasının adı bulunmamakla birlikte bitkisel kompozisyonların üslup özellikleri eserin hattı ile cildinin aynı dönemde hazırlandığını göstermektedir.","method_for_provenance":"Hattı, cildi ve tezhibindeki kalite eserin İstanbul'da saray nakkaşhanesinde hazırlanmış olabileceğini düşündürmektedir.","provenance":"İstanbul.","obtention":"1911 yılında Sultan Ahmed Türbesinden getirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002, s. 296.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Sevgi Kutluay","keywords":["Altın (yaldız)","baskı","boyama.","deri","Kağıt","mürekkep","suluboya"],"materials":["Aharlı kağıt","altın yaldız","deri","deri ciltte baskı tekniği kullanılmıştır.","mürekkep","suluboya"]},"efc1e427-4c81-58f3-a2ae-e846616be1e3":{"name":"Kur’an Mahfazası.","description":"Gövdesi dikdörtgen prizma formunda olup kısa ayaklıdır. Kapağı kubbe formundadır. Ahşap üzerine abanoz ve fildişi kullanılarak kakma tekniği uygulanmıştır. \n \nMahfazanın gövdesinin yan yüzleri dikdörtgen panolar halinde düzenlenmiştir. Panoların içleri klasik Osmanlı Dönemi kitap cilt kompozisyonlarında görülen formda düzenlenmiştir. Dikdörtgen panoların köşelerine fildişi köşebentler yerleştirilmiştir. Rumi ve palmet motifleriyle şekillenen dilimli kartuşlar abanozla kaplanmıştır. Panoların ortasında, fildişi kakma iri birer kabara bulunan ve uçları rozet ve palmet motifleriyle biten salbekli şemseler yer alır. Şemselerin iki ucunda çin bulutları, alt ve üst bölümlerinde ise dört adet altıgen rozet bulunmaktadır. Altıgen rozetlerin içleri beyaz ve renkli boyalı fildişi ve gümüş tel kullanılarak mozaik kakma tekniğinde işlenmiştir. Dikdörtgen kartuşların etrafında abanoz üzerine fildişi kakma ile rumi ve palmet kıvrımlarından meydana gelen serpme desenler yer alır. \n \nKapak pervazı üzerinde yer alan ve birbirinden dilimli kartuşlarla ayrılan fildişi kartuşların içinde oyma tekniğinde, sülüs hatla Kur'an'dan Sure II: 255 yazılıdır. \n \nKubbe yüzeyi yan yana V motifleriyle oluşturulan zig zag desenli geniş, abanoz ve fildişi plakalarla kaplanmıştır. Sivrilerek son bulan kubbenin üst bölümünde, ters yüz yerleştirilmiş fildişi, abanoz palmet dizisi ve mozaik dolgulu altıgen rozetler yer alır. Tepeliği kopmuştur. \n \nKur'an cüzlerini saklamak amacıyla hazırlanmış olan mahfazanın içi beş bölmelidir. Kubbenin içi krem rengi boyalı zemin üzerine kalemişi tekniği ile rumi ve palmet kompozisyonlarından oluşan şemselerle bezenmiştir. Kapağın iç pervazı kırmızı zemin üzerine siyah renkle rumi-palmet kompozisyonu ile bezelidir.","short_description":"Kur'an ve cüzlerini saklamak amacıyla Osmanlı saray atölyelerinde yapılmıştır. Ahşap üzerine abanoz, fildişi ve gümüş tel ile kakma tekniği kullanılarak klasik Osmanlı süsleme üslubundaki motiflerle bezenmiştir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","dates":"H. 10. / M. 16. yy. ilk yarısı.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 86.5cm. Gen: 50.7 cm.","method_for_datation":"Yüzeylerin değerlendirilmesi, form, teknik ve malzemenin dengeli kullanımı ile Osmanlı Dönemi 10. / 16. yy ilk yarısı ahşap işçiliğinin özelliklerini yansıtmaktadır.","method_for_provenance":"Mahfaza Osmanlı Saray atölyelerinin yönlendirdiği ve klasik Osmanlı Döneminin bütün süsleme motif ve kompozisyon özelliklerini taşımaktadır. Eser büyük olasılıkla, 10. / 16. yüzyılın ilk yarısında İstanbul'da Saray'ın yönlendirdiği atölyelerden birinde üretilmiş olmalıdır.","provenance":"İstanbul.","obtention":"Eser, Sultan I. Mahmud'un (1142-1168 / 1730-1754) yaptırdığı Ayasofya Kütüphanesi'nden 1914 yılında Müze'ye getirilmiştir**.**","bibliography":"Atasoy, N. and Artam, T., *The Splendors of the Ottoman Sultans*, Memphis, 1992, pp.162–3. \n \nKunt, M., and Woodhead, C. (ed.), *Suleyman the Magnificent and His Age*: The Ottoman Empire in the Early Modern World**, Addison-Wesley, 1995, cat. no. 86. \n \nölçer, N.vd*, Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, Istanbul, 2002, pp.254–5.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Gönül Tekeli","keywords":["abanoz","ahşap","fildişi","kakma","kakma mozaik","Kur’an mahfazası"],"materials":["Abanoz","Ahşap","Fildişi","gümüş tel ile kakma tekniği","Kalemişi tekniği."]},"f396e33d-9645-55ac-affd-ff0c3b5c089a":{"name":"Kur’an-ı Kerim Sayfası.","description":"Ceylan derisi üzerine kahverengi (*sepia*) ile tahrirli altın yaldız ve kufi hat ile yazılmıştır. Yine altın yaldız ve kahverengi mürekkep ile yapılmış çok zengin bir tezhibin çerçevelediği sayfada Kur'an'dan CXII: 3- CXIII: 1 ayetleri yazılmıştır. Harf noktaları yoktur. Harekeler kırmızı ve siyah noktalar şeklinde kullanılmıştır. Yeni bir surenin başlaması sadece besmele ile belirtilmiştir. Ayet sonuna diyagonal üç çizgi konmuştur. \n \nKur'an sayfasını, dört ince banttan oluşan geniş bir bordür çevreler. Bordürdeki bantlar, oluşturdukları dikdörtgenin kenar ortalarında geçmeler yapar. Bantların oluşturduğu çerçevenin geniş boşluğunda kıvrım dallar ve bu dallara bağlı yaprak ve çiçeklerden oluşan süsleme vardır. \n \n9.-10. yüzyıllarda Irak veya Suriye'de yazılmış olan Kur'an'ın bugün elimizde sadece beş sayfası bulunmaktadır: ŞE 43/1-5. Altın yaldız ve kufi hat ile yazılmış, çok zengin bir süslemeye sahip olan bu Kur'an, mutlaka önemli bir cami veya sultan için yazılmış olmalıdır. \n \nEmevi ve Abbasi dönemleri, İslamiyet'in genişleyip yayıldığı, İslam sanatının ise yavaş yavaş karakterini bulmaya çalıştığı bir dönemdir. Bu nedenle de Abbasi dönemi sanatçıları yaratıcı olmaktan çok derleyici izlenimlerle ürünler vermişlerdir. Roma ve Bizans dönemi ürünlerinde kullanılan motif ve desenleri, kitap sanatlarına uyacak ve yakışacak bir sentezden geçirerek uygulamışlardır. Sonuç olarak da tüm kitap süslemelerinde günümüze dek kullanılacak, ancak zaman ve yöresel etkilerle gelişip zenginleşecek olan ana temaları saptamışlardır.","short_description":"Hat sanatı, Kur'an'ların doğru ve eksiksiz olarak kitlelere ulaşabilmesi için özenle yazılmaları sonucunda gelişmiştir. Kufe şehrindeki yazım merkezlerinden dolayı bu şehrin adını alan Kur'an sayfasındaki Kufi hat, sade, sert ancak çok çarpıcı bir karaktere sahiptir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi","dates":"H. 3.-4. / M. 9.-10. yüzyıl","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 27 cm., gen: 39 cm.","method_for_datation":"Yazı karakteri, harf noktalamasının görülmemesi, tezhipte kullanılan desenlerden yola çıkılarak tarihlendirme yapılmıştır.","method_for_provenance":"Irak merkezli Abbasi İmparatorluğu'nun en yoğun etki alanlarından biri de Suriye'dir. Dolayısıyla eserin Irak veya Suriye'de üretildiği düşünülmektedir.","provenance":"Irak veya Suriye.","obtention":"İstanbul Şehremini (Belediye Başkanı) ve Evkaf-ı İslamiye Müzesi idare meclisi üyesi olan İsmet Bey bir gezi dolayısıyla gittiği Şam'da Emeviye Camii'ni gezerken, “Kubbetü'l-Hazine” adlı odasında gördüğü Kur'anların İstanbul'a getirilerek incelenmesini istemiştir. 1914 yılından önce İstanbul'a getirilen ve tasnif edilen bu Kur'anlar arasında bulanarak Müze kayıtlarına geçirilmiştir.","bibliography":"ölçer, N. vd, *In Pursuit of Excellence*, İstanbul 1993, s.15 \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* İstanbul 2002, s.44-45.","author":"Şule Aksoy","keywords":["Altın (yaldız)","Bitkisel bezeme","Deri (parşömen)","Dini objeler"],"materials":["Ceylan derisi üzerine altın yaldız","kahverengi (sepia) mürekkep kullanılarak yazılmıştır."]},"f542a798-8c47-5278-ad25-50059baf16a0":{"name":"Mesafe taşı (Miltaşı).","description":"5\\. Emevi Halifesi Abdülmelik ibn Mervan (66-86 / 685-705) zamanına ait mesafe taşıdır. Genellikle Hac ve ticaret yolları üzerine iki merkez arasındaki uzaklığı belirlemek için dikilen mesafe taşlarındandır. Kitabe, kareye yakın miltaşı üzerine oyma tekniğinde işlenmiştir. Taş üzerindeki sekiz satırlık kitabe kufi hatla yazılmıştır. Üst bölümü kırık ve eksik olan mesafe taşının kitabe metni tam olarak okunamamaktadır. Okunabilen satırlarda, “Allah'ın kulu, müminlerin emiri Abdülmelik, Allah'ın rahmeti üzerine olsun, bu taşı diktirdi. Şam ile burası arası 109 mildir,” yazılıdır. \n \nEmeviler döneminden günümüze çok az sayıda kitabe ulaşmıştır. Bununla birlikte günümüze gelebilmiş bu kitabeler, Erken İslam Döneminde kullanılan kufi yazının taş üzerindeki gelişimini göstermesi bakımından büyük önem taşır.","short_description":"Mesafe taşları, İslamiyet'in ilk yıllarında, önemli ticaret ve hac yolları üzerinde yer alan merkezler arasındaki uzaklığı belirtmek amacıyla dikilirlerdi. Bu taşlar, tarih, kimin adına diktirildiği ve bölgenin adı hakkında bilgi veren yazıtlar içerdiğinden, birer belge niteliği de taşımaktadırlar.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi","dates":"H. 66-86 / M. 685-705.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"En: 30 cm, Boy: 40 cm, Kalınlık: 9 cm.","method_for_datation":"Kitabede adı geçen Abdülmelik ibn Mervan 66-86 / 685-705 yılları arasında halifelik yaptığı için bu zaman dilimine tarihlendirilmektedir.","method_for_provenance":"Envanter kayıtlarında 1884 yılında Eriha'daki Han el-Hatrura harabelerinden getirildiği belirtilmektedir. Ancak Han el-Hatrura ile Şam arası daha fazla olduğundan taşın daha kuzeyde bir noktadan oraya taşındığı düşünülmüştür.","provenance":"Eriha, Kudüs yakınları.","obtention":"Osmanlı hakimiyeti altındaki bölgelerde başlatılan kazı ve eser toplama çalışmaları ile 1884 yılında çinili Köşk'e gelen eser 1941 yılında Müze'ye getirilmiştir.","bibliography":"Clermont-Ganneau, C. “Notes d'épigraphie et l'histoire arabes,” Journal Asiatique (e serie IX avril-mai-juin) 1887, s.472-297. \n \nKerametli, C. “Türk ve İslam Eserleri Müzesi'nde Erken İslam Devrine Ait Kitabeler,” Şarkiyat Mecmuası VI (1965) İstanbul 1966, s.20. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi,* Akbank, İstanbul 2002, s.32 \n \nVan Berchem, M. Materiaux pour un corpus inscriptionum arabicarum, deuxieme partie, Syrie du Sud, Tome Premier, Jerusalem “la ville”, le Caire 1922, s.17-18, no.1.","linkcatalogs":"IAM_JO_EN_001","author":"Gönül Tekeli","keywords":["mermer","mesafe taşı","miltaşı"],"materials":["Mermer","oyma tekniği."]},"f7759c4e-3d0e-535a-b438-1292b547ebc5":{"name":"Kur'an Mahfazası.","description":"Kemerli kısa ayaklar üzerine oturan altıgen prizma gövdelidir. Oniki köşeli kasnak üzerinde yükselen sivri piramidal çatılı kapağı vardır. \n \nCeviz kaplama üzerine fildişi kakma (gömme) tekniğinde işlenmiştir. Yer yer abanoz kullanılmıştır. Kapakta yukarıdan aşağı doğru iki sıra halinde dikey fildişi paftalar ile salbekli şemseye benzer madalyonlar yerleştirilmiştir. Paftalar oyma rumi yaprakları, hatayi motifleri ve kıvrım dallardan oluşan girift bezemeye sahiptir. Kubbe eteği ile kasnağı üzerinde ise yatay olarak yerleştirilmiş fildişi oyma yazı paftaları yer alır. Kazıma tekniğinde, zemin oyularak Sülüs hatlı yazılarda Kur'an ayetlerinden (II: 255 ve LIX: 22-24 ) bölümler yazılıdır. Kapak üzerinde ve kenarındaki paftalarda yine Kur'an ayetlerinden (XLVIII: 28-29, III: 18-19, XXVII: 30) parçalar vardır. \n \nGövde yan yüzeylerinde etrafı fildişi şeritlerle konturlanmış yatay dikdörtgen panolar vardır Bunların köşelerinde içleri rumi ve palmet motifli fildişi köşebentler yer alır. Bu paftaların ortalarında fildişi oyma sülüs hatla yazılmış Türkçe yazılarda, mahfazanın Sultan II. Bayezid adına yaptırılmış olduğunu ifade eden metin ve H. 911 / M. 1505 tarihi yer almaktadır. Yazıların son satırı altındaki paftada mahfazayı yapan sanatçının imzası Amel-i Ahmed bin Hasan Kalıb-i Fani şeklinde fildişi üzerine oyularak yazılmıştır. \n \nKaidenin kemer dolgularında yeşil boyalı fildişi (kemik) üzerine mozaik kakma tekniğinde yapılmış süslemeler vardır. Kapak üzerinde üç boğumlu kubbe alemi abanoz ve fildişindendir. Kur'an ve Cüzlerini saklamak amacıyla yapılmış olan mahfazanın içi üç gözlüdür.","short_description":"Sultan II. Bayezid adına, Ahmed bin Hasan adlı sanatçı tarafından H. 911 / M. 1505 yılında yapılmıştır. Ahşap üzerine fildişi kakma tekniğindeki mahfazanın yüzeylerinin işlenişi ve malzemenin dengeli kullanımı, Osmanlı ahşap sanatının 10. / 16. yüzyıl ilk yarısında görülen üslup özelliklerini yansıtmaktadır.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","initial_owner":"Sultan II. Bayezid (H. 886–918 / M. 1481–1512).","dates":"H. 911 / M. 1505.","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 82 cm. Gen: 56 cm.","method_for_datation":"üzerindeki kitabeye göre H. 911 / M. 1505 yılında yapılmıştır.","obtention":"Eser, Ayasofya camii haziresinde bulunan Sultan II. Selim (1566-1574) Türbesinden 1926 yılında Müze'ye getirilmiştir.","bibliography":"*Anadolu Medeniyetleri Sergisi, III Selçuklu-Osmanlı*, İstanbul, 1983, E.19. \n \nçığ, K. “İmzalı Eski çekmece, Cüz ve Hilye-i Saadet Mahfazaları ve Sanatkarları,” *Milletlerarası Birinci Türk Sanatları Kongresi*, Ankara 1962, s.101-119 \n \nLevenson, J.A. *Circa 1492. Art in the Age of Exploration*, Washington DC, 1991, s.194 \n \nölçer, N. vd*, Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, İstanbul, 2002. s. 252-253. \n \nRogers, J. – R.M. Warth, *Suleiman the Magnificent*, London, 1990.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Gönül Tekeli","keywords":["abanoz","fildişi","Kur’an mahfazası"],"materials":["Abanoz","Ceviz","Fildişi","gömme","Kemik-kakma","mozaik kakma."]},"fc5a6282-b7d6-579a-959e-2cc86ab7b704":{"name":"Kandil.","description":"Yukarıya doğru daralan altıgen gövdenin üzerinde oniki dilimli kubbe ve boğumlu askı alemi vardır. Tabanında aşağıya doğru sarkan yedi kandillidir. Kapağı tek kanatlıdır. Gövdeyi alttan ve üstten yazı bordürü çevirir. Farsça Sultan Bayezid'in adı, onu yüceltici sözler ve kısa bir dua yazılıdır. Kitabe kuşaklarının arasında kalan kısımlar delikişi (ajur), rumili salbekli şemse ve yarım şemselerle süslenmiştir. Ana zemin kazıma dal, hatayi ve yaprak bezemelidir. Kubbe rumi ve palmetli delik işidir. Bezeme motifleri 9. / 15. yüzyıl Osmanlı kitap ve çini sanatındaki pek çok örnekle yakın benzerlikler gösterir. Delik işi, kabartma ve kazıma teknikleriyle işlenmiş, rumi ve hatayilerle bezenmiş, üstünde kabartma dilimli kubbeler bulunan kandillerin günümüze kalan örneklerinin sayıca çokluğu, bunların 9. / 15. yüzyılın ikinci yarısında bolca yapıldığını gösterir. Osmanlı veya Memluk ustalar tarafından, Memluk veya Osmanlı ülkesinde mi yapıldığı sorusunu ise açık bırakır. “Bayezid Han bin Mehmed” kitabesini taşıyan 170 envanter numaralı kandil bu grubun en tanınmış örneklerinden biridir.","short_description":"Bezemeleriyle, 9. / 15. yüzyıl Osmanlı kitap ve çini sanatındaki pek çok örnekle yakın benzerlikler gösteren kandil, bakır üzerine altın yaldızlı, kabartma ve ajur teknikleri kullanılarak süslenmiş güzel örneklerden biridir.","holder":"Türk ve İslam Eserleri Müzesi.","dates":"II. Bayezid dönemi (H. 886-918 / M. 1481-1512).","location":"Sultanahmet, İstanbul","dimensions":"Yük: 70 cm.","method_for_datation":"Kandil gövdesinin alt ve üst kenarlarını dolanan Farsça kitabe kuşaklarında, okunabildiği kadarıyla, Sultan Bayezid'in adı ve onu yüceltici sözler ile kısa bir dua yazılıdır.","obtention":"İstanbul Sultan II. Bayezid Türbesinden 29 Eylül 1930 tarihinde getirilmiştir.","bibliography":"*Anadolu Medeniyetleri III, Selçuklu-Osmanlı*, İstanbul 1983, 118. \n \nölçer, N. vd, *Türk ve İslam Eserleri Müzesi*, Akbank Yayınları, İstanbul, 2002, 246.","linkcatalogs":"IAM_TR_TR_001","author":"Alev Özay","keywords":["II. Bayezid","Kandil"],"materials":["Bakır üzerine altın yaldız üzerine kabartma ve delik işi tekniği ile süslenmiştir."]},"febb9b50-5023-54dc-aba9-74d232d247aa":{"name":"Damsaköy Taşkınpaşa Camii’nin Mihrabı.","description":"Ceviz ağacından yapılmış mihrapta yer alan geometrik ve bitkisel motifler ile yazılardan oluşan süslemeler, yuvarlak yüzeyli derin oyma, çift katlı oyma ve eğrikesim teknikleri kullanılarak meydana getirilmiştir. Mükemmel bir işçiliğin sergilendiği mihrapta, iki geniş bordür, mihrap nişini çevrelemektedir. En dıştaki bordür, zeminden 68 cm yüksekliğe kadar, palmet ve rumilerden oluşan bitkisel bir kompozisyonla bezenmiştir. İkinci bordür ise yaklaşık 100 cm yüksekliğe kadar geometrik bir ağ ile kaplanmıştır. İki bordürün süslemesi, bu yüksekliklerden itibaren Kur'an ayetleri (X: 255, LIX: 20-23, XLVI: 31) içeren yazı şeritleri ile devam ettirilmiştir. \n \nDilimli mihrap nişini çeşitli genişliklerde, palmet ve rumi motiflerinin kullanılmasıyla oluşturulan bitkisel bezemeli ince bordürler çevrelemektedir. Kavsara kemerinin şekli ve iç kısmının boş olması, bu kesimde bir onarım olduğunu düşündürmektedir. Yarım daire profilli mihrap nişinin içi de girift bitkisel bir kompozisyonla bezenmiştir. \n \nMihrap nişinin kemer köşeliklerinde yuvarlak madalyonlar yer almaktadır. İçlerinde yazı şeritleri bulunan bu madalyonların çevrelerinde, ajur tekniği kullanılmış gibi bir etki bırakan, derin oymalı bitkisel motifler bulunmaktadır. Bu madalyonlardan sağdakinin ortasında “Allah” kelimesinin etrafında, Kur'an'dan LIX: 22; sol levhada ise, ortada “Muhammed” kelimesinin etrafında LIX: 23. ayetten alıntı yer almaktadır. \n \nMihrap nişinin üst kesiminde yer alan büyük dikdörtgen panonun içerisi, 12 kollu yıldızlardan gelişen geometrik bir ağ ile kaplanmıştır. Mihrabın tepeliği yoktur. \n \nAnadolu dışında yer alan ve çeşitli dönemlere tarihlenen, Kahire'deki El-Ezher Camii (360-362 / 970-972) ile Seyide Nefise Camii (532-33 / 1138-1145), Batı Türkistan'daki İskodar Camii (5.-6. / 11-12. yy) ve Halep'deki Halaviye Medresesi (6. / 12. yy sonu, 7. / 13. yy başı) gibi bazı yapıların ahşap mihrapları bulunmakla birlikte; Damsaköy Taşkınpaşa Camii'nin mihrabı, Anadolu'da ahşap malzemeyle yapılmış tek örnek olarak ayrıcalıklı bir yere sahiptir.","short_description":"Anadolu'da ahşap malzemeyle yapılmış tek örnek olarak ayrıcalıklı bir yere sahip olan Damsaköy Taşkınpaşa Camii'nin mihrabı, süslemelerinde kullanılan geometrik, bitkisel ve yazı karakterli desenleriyle, mükemmel bir işçiliğin özgün bir örneğini sergilemektedir.","holder":"Ankara Etnografya Müzesi.","dates":"H. 654-842 / M. 1256-1438.","location":"Ulus, Ankara","dimensions":"Yük: 350 cm. En: 203 cm.","method_for_datation":"Damsaköy Taşkınpaşa Camii'nin inşa kitabesi yoktur. Ancak caminin avlusunda yer alan türbelerin, 8. / 14. yüzyıla ait kitabelerinden yola çıkarak Damsaköy Taşkınpaşa Camii'nin de 14. yüzyılın ortalarında yapılmış olabileceği kabul edilir. \n \nAyrıca 14. yüzyılda, özellikle çini mozayik ve alçı mihraplarda, genel olarak geometrik ve bitkisel kompozisyonlar yazı ile birlikte kullanılmıştır. Bu süsleme programı, ahşaptan yapılmış Damsaköy Taşkınpaşa Camii'nin mihrabında da uygulanmıştır.","method_for_provenance":"Mihrabın yapıldığı yer tam olarak bilinmemekle birlikte; gerek üslup özellikleri, gerekse kullanılan motiflerin karakteri yerli (Anadolu) üretim olduğunu göstermektedir.","provenance":"Anadolu.","obtention":"Ahşap mihrap, Kayseri Müzesi'nin 14 Eylül 1938 tarih ve 113 sayılı kararı ile 23 Eylül 1940 yılında Ankara Etnografya Müzesi'ne getirilmiştir.","bibliography":"Bakırer, ö. *Onüç ve Ondördüncü Yüzyıllarda Anadolu Mihrapları,* Ankara, 1976. \n \nBakırer, ö. “ürgüp'ün Damsa Köyü'ndeki Taşkın Paşa Camii'nin Ahşap Mihrabı”, *Türk Tarih Kurumu Belleteni*, S.139 (1971), s.367-382. \n \nöney G. “Anadolu Selçuklu ve Beylikler Devri Ahşap Teknikleri”, *Sanat Tarihi Yıllığı*, S.III, İstanbul, 1969-1970, s.135-171.","author":"Sevinç Gök Gürhan","keywords":["ahşap","Ahşap mihrap","Bitkisel bezeme","Eğrikesim tekniği","Geometrik bezeme","Karamanoğulları","Mihrap","Yazı"],"materials":["Ahşap mihrap","ceviz ağacı kullanılarak yapılmıştır. Ceviz levhalar yan yana getirilerek mihrap oluşturulmuştur. Mihrabın tamamı","çift katlı oyma ve eğrikesim teknikleri kullanılarak süslenmiştir.","yuvarlak yüzeyli derin"]}}
|