@xdev-asia/xdev-knowledge-mcp 1.0.56 → 1.0.57

package/content/series/architecture/omop-cdm-5-4-cho-nguoi-moi-bat-dau/chapters/03-phan-3-su-kien-lam-sang-chinh/lessons/bai-10-measurement-xet-nghiem-do-luong.md

@@ -0,0 +1,409 @@
+---
+id: 019f1a00-a110-7b01-e001-omopcdm54010
+title: "Bài 10: MEASUREMENT — Xét nghiệm & Đo lường"
+slug: bai-10-measurement-xet-nghiem-do-luong
+description: >-
+  Ghi nhận kết quả xét nghiệm, sinh hiệu, đo lường lâm sàng.
+  value_as_number / value_as_concept_id, operator_concept_id,
+  unit_concept_id, range_low / range_high, LOINC vocabulary,
+  measurement_event_id mới CDM 5.4.
+duration_minutes: 65
+is_free: true
+video_url: null
+sort_order: 10
+section_title: "Phần 3: Sự kiện lâm sàng chính"
+course:
+  id: 019f1a00-a100-7b01-e001-omopcdm54001
+  title: "OMOP CDM 5.4 cho Người mới — Hiểu từ A đến Z"
+  slug: omop-cdm-5-4-cho-nguoi-moi-bat-dau
+---
+
+<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 1200 340" style="max-width: 100%; height: auto; border-radius: 12px; margin-bottom: 1.5rem;">
+  <defs>
+    <linearGradient id="bg-omop10" x1="0%" y1="0%" x2="100%" y2="100%">
+      <stop offset="0%" style="stop-color:#0c1222"/>
+      <stop offset="100%" style="stop-color:#1e293b"/>
+    </linearGradient>
+  </defs>
+  <rect width="1200" height="340" rx="12" fill="url(#bg-omop10)"/>
+  <g>
+    <circle cx="670" cy="85" r="20" fill="#818cf8" opacity="0.12"/>
+    <circle cx="750" cy="115" r="28" fill="#818cf8" opacity="0.09"/>
+    <circle cx="830" cy="95" r="35" fill="#818cf8" opacity="0.06"/>
+    <circle cx="920" cy="155" r="22" fill="#818cf8" opacity="0.10"/>
+    <line x1="610" y1="165" x2="1100" y2="245" stroke="#818cf8" stroke-width="0.5" opacity="0.1"/>
+  </g>
+  <rect x="60" y="50" width="4" height="60" rx="2" fill="#818cf8"/>
+  <rect x="80" y="50" width="130" height="28" rx="14" fill="#818cf8" opacity="0.15"/>
+  <text x="92" y="69" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="13" font-weight="600" fill="#818cf8">🏗️ Kiến trúc — Bài 10</text>
+  <text x="60" y="140" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="34" font-weight="700" fill="#f1f5f9">
+    <tspan x="60" dy="0">MEASUREMENT</tspan>
+    <tspan x="60" dy="42">Xét nghiệm &amp; Đo lường</tspan>
+  </text>
+  <text x="60" y="244" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="15" fill="#94a3b8" opacity="0.8">OMOP CDM 5.4 cho Người mới — Hiểu từ A đến Z</text>
+  <text x="60" y="268" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="13" fill="#64748b" opacity="0.6">Phần 3: Sự kiện lâm sàng chính</text>
+  <text x="1140" y="320" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="12" fill="#475569" text-anchor="end" opacity="0.4">xdev.asia</text>
+</svg>
+
+![Dashboard xét nghiệm và đo lường y tế](/storage/uploads/2026/04/omop-cdm-bai10-measurement-lab.png)
+
+## Giới thiệu
+
+**MEASUREMENT** là bảng ghi nhận mọi kết quả xét nghiệm, sinh hiệu, và đo lường lâm sàng — bất kỳ dữ liệu nào có **giá trị đo được** (số hoặc danh mục). Đây là bảng lớn nhất trong hầu hết database OMOP, thường chiếm >50% tổng record vì mỗi lần xét nghiệm tạo nhiều dòng (VD: bảng xét nghiệm máu 20 chỉ số = 20 records).
+
+---
+
+## 1. Cấu trúc bảng
+
+| Cột | Kiểu | Bắt buộc | Mô tả |
+|-----|------|----------|-------|
+| `measurement_id` | INTEGER | ✅ PK | ID duy nhất |
+| `person_id` | INTEGER | ✅ FK | Bệnh nhân |
+| `measurement_concept_id` | INTEGER | ✅ | Standard Concept (LOINC) |
+| `measurement_date` | DATE | ✅ | Ngày xét nghiệm |
+| `measurement_datetime` | DATETIME | | Ngày giờ |
+| `measurement_time` | VARCHAR(10) | | Giờ (legacy) |
+| `measurement_type_concept_id` | INTEGER | ✅ | Nguồn dữ liệu |
+| `operator_concept_id` | INTEGER | | Toán tử (<, >, =, <=, >=) |
+| `value_as_number` | FLOAT | | Giá trị số |
+| `value_as_concept_id` | INTEGER | | Giá trị danh mục |
+| `unit_concept_id` | INTEGER | | Đơn vị (UCUM) |
+| `range_low` | FLOAT | | Giới hạn dưới bình thường |
+| `range_high` | FLOAT | | Giới hạn trên bình thường |
+| `provider_id` | INTEGER | FK | Bác sĩ yêu cầu |
+| `visit_occurrence_id` | INTEGER | FK | Visit liên quan |
+| `visit_detail_id` | INTEGER | FK | Visit detail |
+| `measurement_source_value` | VARCHAR(50) | | Mã xét nghiệm gốc |
+| `measurement_source_concept_id` | INTEGER | | Concept gốc |
+| `unit_source_value` | VARCHAR(50) | | Đơn vị gốc |
+| `unit_source_concept_id` | INTEGER | | Concept đơn vị gốc |
+| `value_source_value` | VARCHAR(50) | | Giá trị gốc |
+| `measurement_event_id` | BIGINT | | ⭐ CDM 5.4 mới |
+| `meas_event_field_concept_id` | INTEGER | | ⭐ CDM 5.4 mới |
+
+---
+
+## 2. value_as_number vs value_as_concept_id
+
+### 2.1. Kết quả SỐ → value_as_number
+
+```sql
+-- Glucose máu: 6.5 mmol/L
+INSERT INTO measurement VALUES (
+    110001, 100001, 3004501,         -- LOINC: Glucose [Mass/volume] in Blood
+    '2024-06-15', NULL, NULL,
+    32817,                            -- EHR
+    4172703,                          -- = (equals)
+    6.5,                              -- value_as_number
+    NULL,                             -- no concept value
+    8753,                             -- UCUM: mmol/L
+    3.9, 6.1,                         -- range: 3.9-6.1
+    5001, 50001, NULL,
+    'GLU', 0, 'mmol/L', 0,
+    '6.5', NULL, NULL
+);
+```
+
+### 2.2. Kết quả DANH MỤC → value_as_concept_id
+
+```sql
+-- Xét nghiệm nhóm máu: O
+INSERT INTO measurement VALUES (
+    110002, 100001, 3003694,         -- LOINC: ABO group [Type] in Blood
+    '2024-06-15', NULL, NULL,
+    32817,                            -- EHR
+    NULL,                             -- no operator
+    NULL,                             -- no numeric value
+    36308332,                         -- Concept: Blood group O
+    NULL,                             -- no unit
+    NULL, NULL,                       -- no range
+    5001, 50001, NULL,
+    'BLOOD_TYPE', 0, NULL, 0,
+    'O', NULL, NULL
+);
+```
+
+### 2.3. Quy tắc chọn
+
+| Kết quả | value_as_number | value_as_concept_id |
+|---------|----------------|-------------------|
+| "6.5 mmol/L" | 6.5 | NULL |
+| "Dương tính" | NULL | 4181412 (Positive) |
+| "Âm tính" | NULL | 4132135 (Negative) |
+| "Nhóm máu O" | NULL | 36308332 |
+| "> 100" | 100 | NULL + operator = > |
+| "Bình thường" | NULL | 4069590 (Normal) |
+
+---
+
+## 3. operator_concept_id — Toán tử so sánh
+
+Dùng khi kết quả không chính xác (VD: "< 0.5", "> 100").
+
+| Concept ID | Toán tử | Ý nghĩa |
+|-----------|---------|---------|
+| 4171756 | < | Thấp hơn |
+| 4171754 | <= | Thấp hơn hoặc bằng |
+| 4172703 | = | Bằng (mặc định) |
+| 4172704 | >= | Cao hơn hoặc bằng |
+| 4172702 | > | Cao hơn |
+
+```sql
+-- Kết quả HBsAg: < 0.05 (dưới ngưỡng phát hiện)
+INSERT INTO measurement (
+    measurement_id, person_id, measurement_concept_id,
+    measurement_date, measurement_type_concept_id,
+    operator_concept_id, value_as_number,
+    unit_concept_id, measurement_source_value
+) VALUES (
+    110003, 100001, 3013721,         -- LOINC: HBsAg
+    '2024-06-15', 32817,
+    4171756,                          -- operator: <
+    0.05,                             -- value
+    8647,                             -- IU/mL
+    'HBSAG'
+);
+```
+
+---
+
+## 4. LOINC — Vocabulary xét nghiệm
+
+### 4.1. LOINC structure
+
+```
+LOINC Code = Component : Property : Time : System : Scale : Method
+VD: 2345-7 = Glucose : MCnc : Pt : Ser/Plas : Qn
+
+  Component  = Glucose         (đo gì)
+  Property   = MCnc            (mass concentration)
+  Time       = Pt              (point in time)
+  System     = Ser/Plas        (huyết thanh/huyết tương)
+  Scale      = Qn              (quantitative - số)
+```
+
+### 4.2. LOINC phổ biến
+
+| LOINC Code | Concept ID | Tên | VN |
+|-----------|-----------|-----|-----|
+| 2345-7 | 3004501 | Glucose [Mass/volume] in Serum | Đường huyết |
+| 4548-4 | 3034639 | HbA1c | HbA1c |
+| 2160-0 | 3016723 | Creatinine in Serum | Creatinine máu |
+| 6768-6 | 3006923 | ALT in Serum | SGPT |
+| 33914-3 | 3027018 | GFR estimated | eGFR |
+| 718-7 | 3000963 | Hemoglobin | Hemoglobin |
+| 26515-7 | 3010813 | Platelets | Tiểu cầu |
+| 2093-3 | 3027114 | Total Cholesterol | Cholesterol toàn phần |
+
+---
+
+## 5. unit_concept_id — Đơn vị UCUM
+
+| Concept ID | UCUM Code | Đơn vị |
+|-----------|----------|--------|
+| 8840 | mg/dL | Milligrams per deciliter |
+| 8753 | mmol/L | Millimoles per liter |
+| 8647 | IU/mL | International units per milliliter |
+| 8554 | % | Percent |
+| 9529 | kg/m2 | BMI |
+| 8876 | mm[Hg] | Millimeters mercury |
+| 8582 | /uL | Per microliter (blood cells) |
+| 8845 | mg/L | Milligrams per liter |
+
+> **Quan trọng:** Cùng một xét nghiệm nhưng đơn vị khác → giá trị khác. VD: Glucose 100 mg/dL = 5.6 mmol/L. ETL phải chuẩn hóa đơn vị!
+
+---
+
+## 6. measurement_event_id — Mới CDM 5.4
+
+Cho phép liên kết measurement với bất kỳ event nào khác.
+
+```
+  ┌──────────────────────────────┐
+  │     MEASUREMENT              │
+  │  "Lab: BUN = 35 mg/dL"      │
+  │  measurement_event_id = 70001│
+  │  meas_event_field_concept_id │
+  │  = 1147127                   │──→ condition_occurrence
+  │     (condition_occurrence_id)│     .condition_occurrence_id
+  └──────────────────────────────┘     = 70001
+```
+
+Ứng dụng: Liên kết xét nghiệm với chẩn đoán hoặc procedure cụ thể đã yêu cầu xét nghiệm đó.
+
+```sql
+-- Xét nghiệm BUN liên quan đến chẩn đoán suy thận
+INSERT INTO measurement (
+    measurement_id, person_id, measurement_concept_id,
+    measurement_date, measurement_type_concept_id,
+    value_as_number, unit_concept_id,
+    measurement_event_id,
+    meas_event_field_concept_id
+) VALUES (
+    110010, 100001, 3013682,         -- LOINC: BUN
+    '2024-06-15', 32817,
+    35, 8840,                         -- 35 mg/dL
+    70001,                            -- Liên kết condition_occurrence_id = 70001
+    1147127                           -- Field = condition_occurrence.condition_occurrence_id
+);
+```
+
+---
+
+## 7. ETL xét nghiệm VN
+
+### 7.1. Vấn đề phổ biến
+
+| Vấn đề | Giải pháp |
+|--------|-----------|
+| Mã XN nội bộ BV | Map qua SOURCE_TO_CONCEPT_MAP → LOINC |
+| Kết quả text "Dương tính" | Map sang value_as_concept_id |
+| Kết quả "< 0.5" | Tách operator + value_as_number |
+| Đơn vị không chuẩn | Map về UCUM |
+| Range khác nhau theo lab | Lấy range từ máy/lab, nhập range_low/range_high |
+| Bảng XN 20 chỉ số = 1 dòng | Tách thành 20 measurement records |
+
+### 7.2. SQL ETL
+
+```sql
+-- Mỗi chỉ số xét nghiệm = 1 record MEASUREMENT
+SELECT
+    ROW_NUMBER() OVER() AS measurement_id,
+    pm.person_id,
+    COALESCE(stcm.target_concept_id, 0) AS measurement_concept_id,
+    xn.ngay_xetnghiem AS measurement_date,
+    32817 AS measurement_type_concept_id,
+    -- Parse operator từ giá trị gốc
+    CASE
+        WHEN xn.gia_tri LIKE '<%' THEN 4171756    -- <
+        WHEN xn.gia_tri LIKE '>%' THEN 4172702    -- >
+        ELSE 4172703                                -- =
+    END AS operator_concept_id,
+    -- Parse số từ giá trị
+    CASE
+        WHEN xn.gia_tri ~ '^[<>]?[0-9.]+'
+        THEN REGEXP_REPLACE(xn.gia_tri, '[^0-9.]', '', 'g')::FLOAT
+        ELSE NULL
+    END AS value_as_number,
+    -- Kết quả danh mục
+    CASE xn.gia_tri
+        WHEN 'Dương tính' THEN 4181412    -- Positive
+        WHEN 'Âm tính' THEN 4132135       -- Negative
+        WHEN 'Bình thường' THEN 4069590   -- Normal
+        ELSE NULL
+    END AS value_as_concept_id,
+    COALESCE(u.target_concept_id, 0) AS unit_concept_id,
+    xn.gioi_han_duoi AS range_low,
+    xn.gioi_han_tren AS range_high,
+    xn.ma_xetnghiem AS measurement_source_value,
+    xn.don_vi_goc AS unit_source_value,
+    xn.gia_tri AS value_source_value
+FROM xetnghiem_his xn
+JOIN person_mapping pm ON xn.ma_bn = pm.source_id
+LEFT JOIN source_to_concept_map stcm
+    ON xn.ma_xetnghiem = stcm.source_code
+    AND stcm.source_vocabulary_id = 'VN_LAB'
+LEFT JOIN source_to_concept_map u
+    ON xn.don_vi_goc = u.source_code
+    AND u.source_vocabulary_id = 'VN_UNIT';
+```
+
+---
+
+## 8. Sinh hiệu (Vital Signs) trong MEASUREMENT
+
+| Sinh hiệu | LOINC | Concept ID | Đơn vị |
+|-----------|-------|-----------|--------|
+| Huyết áp tâm thu | 8480-6 | 3004249 | mmHg |
+| Huyết áp tâm trương | 8462-4 | 3012888 | mmHg |
+| Nhịp tim | 8867-4 | 3027018 | /min |
+| Nhiệt độ | 8310-5 | 3020891 | °C |
+| SpO2 | 59408-5 | 40762499 | % |
+| Cân nặng | 29463-7 | 3025315 | kg |
+| Chiều cao | 8302-2 | 3036277 | cm |
+| BMI | 39156-5 | 3038553 | kg/m² |
+
+```sql
+-- Ghi sinh hiệu: HA 130/85, NT 80, Nhiệt 37.2, SpO2 97%
+INSERT INTO measurement (measurement_id, person_id, measurement_concept_id,
+    measurement_date, measurement_type_concept_id,
+    value_as_number, unit_concept_id, measurement_source_value)
+VALUES
+    (120001, 100001, 3004249, '2024-06-15', 32817, 130, 8876, 'SBP'),
+    (120002, 100001, 3012888, '2024-06-15', 32817, 85, 8876, 'DBP'),
+    (120003, 100001, 3027018, '2024-06-15', 32817, 80, 8541, 'HR'),
+    (120004, 100001, 3020891, '2024-06-15', 32817, 37.2, 586323, 'TEMP'),
+    (120005, 100001, 40762499, '2024-06-15', 32817, 97, 8554, 'SPO2');
+```
+
+---
+
+## 9. SQL phân tích
+
+```sql
+-- Phân bố HbA1c trong dân số
+SELECT
+    CASE
+        WHEN m.value_as_number < 5.7 THEN 'Bình thường (<5.7%)'
+        WHEN m.value_as_number BETWEEN 5.7 AND 6.4 THEN 'Tiền ĐTĐ (5.7-6.4%)'
+        WHEN m.value_as_number >= 6.5 THEN 'ĐTĐ (>=6.5%)'
+    END AS hba1c_group,
+    COUNT(DISTINCT m.person_id) AS patients,
+    ROUND(AVG(m.value_as_number), 2) AS avg_hba1c
+FROM measurement m
+WHERE m.measurement_concept_id = 3034639  -- HbA1c
+  AND m.value_as_number IS NOT NULL
+  AND m.value_as_number BETWEEN 2 AND 20  -- loại outliers
+GROUP BY hba1c_group
+ORDER BY hba1c_group;
+
+-- Xu hướng HbA1c theo thời gian (1 BN)
+SELECT
+    m.measurement_date,
+    m.value_as_number AS hba1c,
+    CASE
+        WHEN m.value_as_number < 7.0 THEN '✅ Kiểm soát tốt'
+        ELSE '⚠️ Cần cải thiện'
+    END AS status
+FROM measurement m
+WHERE m.person_id = 100001
+  AND m.measurement_concept_id = 3034639
+ORDER BY m.measurement_date;
+
+-- Xét nghiệm bất thường (ngoài range)
+SELECT
+    c.concept_name AS test_name,
+    COUNT(*) AS abnormal_count,
+    COUNT(DISTINCT m.person_id) AS patients
+FROM measurement m
+JOIN concept c ON m.measurement_concept_id = c.concept_id
+WHERE m.value_as_number IS NOT NULL
+  AND (m.value_as_number < m.range_low
+       OR m.value_as_number > m.range_high)
+  AND m.range_low IS NOT NULL
+  AND m.range_high IS NOT NULL
+GROUP BY c.concept_name
+ORDER BY abnormal_count DESC
+LIMIT 10;
+```
+
+---
+
+## Tổng kết
+
+1. **MEASUREMENT** = xét nghiệm + sinh hiệu + mọi giá trị đo được
+2. Hai loại kết quả: **value_as_number** (số) hoặc **value_as_concept_id** (danh mục)
+3. **operator_concept_id** cho kết quả "<" hoặc ">"
+4. **unit_concept_id** dùng UCUM, **measurement_concept_id** dùng LOINC
+5. **range_low / range_high** cho giá trị tham chiếu bình thường
+6. CDM 5.4: **measurement_event_id** liên kết xét nghiệm với event khác
+
+**Bài tiếp theo:** OBSERVATION — sự kiện lâm sàng không thuộc các bảng chuyên biệt.
+
+---
+
+## Tài liệu tham khảo
+
+- [OMOP CDM 5.4 — MEASUREMENT](https://ohdsi.github.io/CommonDataModel/cdm54.html#MEASUREMENT)
+- [LOINC.org](https://loinc.org/)
+- [UCUM — Unified Code for Units of Measure](https://ucum.org/)

package/content/series/architecture/omop-cdm-5-4-cho-nguoi-moi-bat-dau/chapters/03-phan-3-su-kien-lam-sang-chinh/lessons/bai-7-condition-occurrence-chan-doan-benh-ly.md

@@ -0,0 +1,285 @@
+---
+id: 019f1a00-a107-7b01-e001-omopcdm54007
+title: "Bài 7: CONDITION_OCCURRENCE — Chẩn đoán & Bệnh lý"
+slug: bai-7-condition-occurrence-chan-doan-benh-ly
+description: >-
+  Ghi nhận chẩn đoán, triệu chứng, dấu hiệu bệnh lý,
+  condition_concept_id vs source_value, condition_status
+  (admitting/primary/secondary), liên kết với Visit và Provider,
+  phân biệt với OBSERVATION table.
+duration_minutes: 60
+is_free: true
+video_url: null
+sort_order: 7
+section_title: "Phần 3: Sự kiện lâm sàng chính"
+course:
+  id: 019f1a00-a100-7b01-e001-omopcdm54001
+  title: "OMOP CDM 5.4 cho Người mới — Hiểu từ A đến Z"
+  slug: omop-cdm-5-4-cho-nguoi-moi-bat-dau
+---
+
+<svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" viewBox="0 0 1200 340" style="max-width: 100%; height: auto; border-radius: 12px; margin-bottom: 1.5rem;">
+  <defs>
+    <linearGradient id="bg-omop07" x1="0%" y1="0%" x2="100%" y2="100%">
+      <stop offset="0%" style="stop-color:#0c1222"/>
+      <stop offset="100%" style="stop-color:#1e293b"/>
+    </linearGradient>
+  </defs>
+  <rect width="1200" height="340" rx="12" fill="url(#bg-omop07)"/>
+  <g>
+    <circle cx="659" cy="87" r="22" fill="#818cf8" opacity="0.12"/>
+    <circle cx="718" cy="106" r="29" fill="#818cf8" opacity="0.09"/>
+    <circle cx="777" cy="125" r="36" fill="#818cf8" opacity="0.06"/>
+    <circle cx="895" cy="163" r="20" fill="#818cf8" opacity="0.1"/>
+    <line x1="600" y1="157" x2="1100" y2="237" stroke="#818cf8" stroke-width="0.5" opacity="0.1"/>
+  </g>
+  <rect x="60" y="50" width="4" height="60" rx="2" fill="#818cf8"/>
+  <rect x="80" y="50" width="121" height="28" rx="14" fill="#818cf8" opacity="0.15"/>
+  <text x="92" y="69" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="13" font-weight="600" fill="#818cf8">🏗️ Kiến trúc — Bài 7</text>
+  <text x="60" y="140" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="34" font-weight="700" fill="#f1f5f9">
+    <tspan x="60" dy="0">CONDITION_OCCURRENCE</tspan>
+    <tspan x="60" dy="42">Chẩn đoán &amp; Bệnh lý</tspan>
+  </text>
+  <text x="60" y="244" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="15" fill="#94a3b8" opacity="0.8">OMOP CDM 5.4 cho Người mới — Hiểu từ A đến Z</text>
+  <text x="60" y="268" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="13" fill="#64748b" opacity="0.6">Phần 3: Sự kiện lâm sàng chính</text>
+  <text x="1140" y="320" font-family="system-ui,-apple-system,sans-serif" font-size="12" fill="#475569" text-anchor="end" opacity="0.4">xdev.asia</text>
+</svg>
+
+![Quy trình mapping ICD-10 → SNOMED trong CONDITION_OCCURRENCE](/storage/uploads/2026/04/omop-cdm-bai7-condition-mapping.png)
+
+## Giới thiệu
+
+**CONDITION_OCCURRENCE** ghi nhận mọi chẩn đoán, triệu chứng, và dấu hiệu bệnh lý mà bác sĩ ghi nhận cho bệnh nhân. Đây thường là bảng được phân tích nhiều nhất trong OMOP CDM — vì nghiên cứu y tế thường bắt đầu từ câu hỏi: "Ai bị bệnh gì?"
+
+---
+
+## 1. Cấu trúc bảng
+
+| Cột | Kiểu | Bắt buộc | Mô tả |
+|-----|------|----------|-------|
+| `condition_occurrence_id` | INTEGER | ✅ PK | ID duy nhất |
+| `person_id` | INTEGER | ✅ FK | Bệnh nhân |
+| `condition_concept_id` | INTEGER | ✅ | Standard Concept (SNOMED) |
+| `condition_start_date` | DATE | ✅ | Ngày bắt đầu chẩn đoán |
+| `condition_start_datetime` | DATETIME | | Ngày giờ |
+| `condition_end_date` | DATE | | Ngày hết chẩn đoán |
+| `condition_end_datetime` | DATETIME | | Ngày giờ kết thúc |
+| `condition_type_concept_id` | INTEGER | ✅ | Nguồn dữ liệu |
+| `condition_status_concept_id` | INTEGER | | Trạng thái (Primary, Admitting...) |
+| `stop_reason` | VARCHAR(20) | | Lý do ngưng chẩn đoán |
+| `provider_id` | INTEGER | FK | Bác sĩ chẩn đoán |
+| `visit_occurrence_id` | INTEGER | FK | Visit liên quan |
+| `visit_detail_id` | INTEGER | FK | Visit detail (khoa nào) |
+| `condition_source_value` | VARCHAR(50) | | Mã gốc (VD: "E11") |
+| `condition_source_concept_id` | INTEGER | | Concept gốc |
+| `condition_status_source_value` | VARCHAR(50) | | Status gốc |
+
+---
+
+## 2. Lưu gì vào CONDITION_OCCURRENCE?
+
+### 2.1. NÊN lưu
+
+| Loại | Ví dụ | Vocabulary |
+|------|-------|------------|
+| Chẩn đoán bệnh | Tiểu đường type 2, Viêm phổi | SNOMED CT |
+| Triệu chứng | Sốt, Đau bụng, Ho | SNOMED CT |
+| Dấu hiệu lâm sàng | Phù chân, Vàng da | SNOMED CT |
+| Chẩn đoán phân biệt | Nghi ngờ lao phổi | SNOMED CT |
+
+### 2.2. KHÔNG NÊN lưu (lưu ở bảng khác)
+
+| Loại | Bảng đích | Lý do |
+|------|-----------|-------|
+| "Tiền sử tiểu đường" | OBSERVATION | Domain = Observation |
+| "Không bị dị ứng" | OBSERVATION | Absence → Observation |
+| "BMI = 28" | MEASUREMENT | Domain = Measurement |
+| Tác dụng phụ thuốc | CONDITION + DRUG_EXPOSURE | Condition cho ADR, Drug cho thuốc gây ra |
+
+---
+
+## 3. condition_status_concept_id — Trạng thái chẩn đoán
+
+| Concept ID | Status | Ý nghĩa |
+|-----------|--------|---------|
+| 32902 | Primary diagnosis | Chẩn đoán chính |
+| 32908 | Secondary diagnosis | Chẩn đoán phụ |
+| 32903 | Admitting diagnosis | Chẩn đoán lúc nhập viện |
+| 32904 | Discharge diagnosis | Chẩn đoán lúc xuất viện |
+| 32906 | Provisional diagnosis | Chẩn đoán tạm thời |
+| 32907 | Confirmed diagnosis | Chẩn đoán xác nhận |
+
+```sql
+-- Ví dụ: BN nhập viện
+-- Chẩn đoán nhập viện: Nghi lao phổi (provisional)
+INSERT INTO condition_occurrence VALUES (
+    70001, 100001, 255848,       -- SNOMED: Pneumonia
+    '2024-06-10', NULL,
+    '2024-06-20', NULL,
+    32817,                        -- EHR
+    32903,                        -- Admitting diagnosis
+    NULL, 5001, 50001, NULL,
+    'J18.9', 0,                   -- ICD-10: Pneumonia, unspecified
+    'admitting'
+);
+
+-- Chẩn đoán xuất viện: Viêm phổi do phế cầu (confirmed)
+INSERT INTO condition_occurrence VALUES (
+    70002, 100001, 257315,       -- SNOMED: Pneumococcal pneumonia
+    '2024-06-10', NULL,
+    '2024-06-20', NULL,
+    32817,                        -- EHR
+    32904,                        -- Discharge diagnosis
+    NULL, 5001, 50001, NULL,
+    'J13', 0,                     -- ICD-10
+    'discharge'
+);
+```
+
+---
+
+## 4. ETL cho dữ liệu ICD-10 Việt Nam
+
+### 4.1. Quy trình mapping
+
+```
+  HIS: ma_benh = 'E11.65'  (ICD-10-CM)
+       ten_benh = 'ĐTĐ type 2 có biến chứng mạch máu ngoại vi'
+       │
+       │ Bước 1: Tìm source concept
+       ↓
+  SOURCE CONCEPT: concept_id = 45591837
+       vocabulary_id = ICD10CM
+       concept_code = 'E11.65'
+       │
+       │ Bước 2: Tìm Standard Concept (Maps to)
+       ↓
+  STANDARD CONCEPT: concept_id = 201826
+       vocabulary_id = SNOMED
+       concept_name = 'Type 2 diabetes mellitus'
+       domain_id = 'Condition'
+```
+
+```sql
+-- SQL ETL
+SELECT
+    ROW_NUMBER() OVER() AS condition_occurrence_id,
+    pm.person_id,
+    COALESCE(cr.concept_id_2, 0) AS condition_concept_id,
+    cd.ngay_chandoan AS condition_start_date,
+    NULL AS condition_end_date,
+    32817 AS condition_type_concept_id,
+    CASE cd.loai_chandoan
+        WHEN 'CHINH' THEN 32902   -- Primary
+        WHEN 'PHU'   THEN 32908   -- Secondary
+        ELSE 0
+    END AS condition_status_concept_id,
+    cd.ma_icd10 AS condition_source_value,
+    COALESCE(c_source.concept_id, 0) AS condition_source_concept_id
+FROM chandoan_his cd
+JOIN person_mapping pm ON cd.ma_bn = pm.source_id
+LEFT JOIN concept c_source
+    ON cd.ma_icd10 = c_source.concept_code
+    AND c_source.vocabulary_id = 'ICD10CM'
+LEFT JOIN concept_relationship cr
+    ON c_source.concept_id = cr.concept_id_1
+    AND cr.relationship_id = 'Maps to'
+LEFT JOIN concept c_std
+    ON cr.concept_id_2 = c_std.concept_id
+    AND c_std.standard_concept = 'S';
+```
+
+### 4.2. Xử lý dữ liệu đặc thù VN
+
+| Vấn đề | Giải pháp |
+|--------|-----------|
+| ICD-10-VN khác ICD-10-CM | Mapping qua SOURCE_TO_CONCEPT_MAP |
+| Mã nội bộ BV | Usagi mapping tool |
+| Thiếu ngày kết thúc | condition_end_date = NULL (hợp lệ) |
+| 1 ICD map nhiều SNOMED | Chọn concept phù hợp nhất |
+
+---
+
+## 5. Phân biệt CONDITION vs OBSERVATION
+
+| Tiêu chí | CONDITION_OCCURRENCE | OBSERVATION |
+|-----------|---------------------|-------------|
+| **Nội dung** | Bệnh hiện tại / đang điều trị | Tiền sử, lối sống, ghi nhận |
+| **Ví dụ** | "Tiểu đường type 2" | "Tiền sử tiểu đường gia đình" |
+| **Domain** | Condition | Observation |
+| **Standard Vocab** | SNOMED CT | SNOMED CT |
+| **Khi nào?** | Bệnh đang hoạt động | Ghi nhận thông tin |
+
+> **Quy tắc:** Luôn kiểm tra **domain_id** của Standard Concept trên Athena. Nếu domain = "Observation", lưu vào OBSERVATION dù nguồn là ICD-10.
+
+---
+
+## 6. SQL phân tích phổ biến
+
+```sql
+-- Top 10 chẩn đoán phổ biến nhất
+SELECT
+    c.concept_name AS condition_name,
+    COUNT(DISTINCT co.person_id) AS patient_count,
+    COUNT(*) AS record_count
+FROM condition_occurrence co
+JOIN concept c ON co.condition_concept_id = c.concept_id
+WHERE co.condition_concept_id != 0
+GROUP BY c.concept_name
+ORDER BY patient_count DESC
+LIMIT 10;
+
+-- Tỉ lệ mắc bệnh theo giới tính
+SELECT
+    g.concept_name AS gender,
+    c.concept_name AS condition_name,
+    COUNT(DISTINCT co.person_id) AS patients
+FROM condition_occurrence co
+JOIN person p ON co.person_id = p.person_id
+JOIN concept g ON p.gender_concept_id = g.concept_id
+JOIN concept c ON co.condition_concept_id = c.concept_id
+WHERE co.condition_concept_id = 201826  -- Type 2 DM
+GROUP BY g.concept_name, c.concept_name;
+
+-- Comorbidity: BN tiểu đường có tăng huyết áp?
+SELECT
+    COUNT(DISTINCT co_dm.person_id) AS dm_patients,
+    COUNT(DISTINCT co_ht.person_id) AS dm_with_hypertension,
+    ROUND(
+        COUNT(DISTINCT co_ht.person_id) * 100.0 /
+        NULLIF(COUNT(DISTINCT co_dm.person_id), 0), 1
+    ) AS comorbidity_pct
+FROM condition_occurrence co_dm
+LEFT JOIN condition_occurrence co_ht
+    ON co_dm.person_id = co_ht.person_id
+    AND co_ht.condition_concept_id IN (
+        SELECT descendant_concept_id
+        FROM concept_ancestor
+        WHERE ancestor_concept_id = 320128  -- Essential hypertension
+    )
+WHERE co_dm.condition_concept_id IN (
+    SELECT descendant_concept_id
+    FROM concept_ancestor
+    WHERE ancestor_concept_id = 201826  -- Type 2 DM
+);
+```
+
+---
+
+## Tổng kết
+
+1. **CONDITION_OCCURRENCE** = chẩn đoán, triệu chứng, dấu hiệu bệnh lý
+2. **condition_concept_id** dùng Standard Concept (SNOMED CT)
+3. **condition_status**: Primary, Secondary, Admitting, Discharge
+4. **Bộ ba cột**: concept_id / source_value / source_concept_id
+5. **Phân biệt** CONDITION (bệnh hiện tại) vs OBSERVATION (tiền sử, ghi nhận)
+6. **ETL VN**: ICD-10-VN → Source Concept → Maps to → Standard SNOMED
+
+**Bài tiếp theo:** DRUG_EXPOSURE — cách OMOP CDM ghi nhận thuốc, kê đơn, và vaccine.
+
+---
+
+## Tài liệu tham khảo
+
+- [OMOP CDM 5.4 — CONDITION_OCCURRENCE](https://ohdsi.github.io/CommonDataModel/cdm54.html#CONDITION_OCCURRENCE)
+- [Athena — Condition Domain](https://athena.ohdsi.org/)