social-agent-cli 1.0.0

package/knowledge/telegram.md

@@ -0,0 +1,824 @@
+# Telegram Platform Bilgi Dosyasi
+
+## Genel Bakis
+
+Telegram, bulut tabanli bir mesajlasma platformudur. Otomasyon icin birincil yontem **Bot API**'dir. Bot API ucretsizdir, HTTP tabanlidir ve JSON formatinda calisir. Tum bot istekleri `https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/<METHOD>` adresine yapilir.
+
+---
+
+## 1. Bot Olusturma ve Yonetim
+
+### @BotFather Komutlari
+
+Bot olusturma ve yonetim isleri Telegram icerisinde `@BotFather` botu uzerinden yapilir.
+
+| Komut | Aciklama |
+|---|---|
+| `/newbot` | Yeni bot olusturur. Once bot adi, sonra kullanici adi istenir. Kullanici adi `bot` ile bitmeli. |
+| `/token` | Mevcut bir botun token'ini gosterir. |
+| `/revoke` | Token'i iptal edip yenisini uretir. Eski token aninda gecersiz olur. |
+| `/setname` | Bot gorunen adini degistirir. |
+| `/setdescription` | Bot aciklamasini degistirir (profil sayfasinda gorunur). |
+| `/setabouttext` | Bot hakkinda kisa bilgi (sohbet listesinde gorunur). |
+| `/setuserpic` | Bot profil resmini degistirir. |
+| `/setcommands` | Bot komut listesini ayarlar (/ menusunde gorunur). |
+| `/setinline` | Inline modu etkinlestirir. |
+| `/setjoingroups` | Botun gruplara eklenip eklenemeyecegini ayarlar. |
+| `/setprivacy` | Gruptaki tum mesajlari mi yoksa sadece komutlari mi alacagini belirler. |
+| `/deletebot` | Botu kalici olarak siler. |
+| `/mybots` | Tum botlarinizi listeler ve yonetim panelini acar. |
+
+### Token Yonetimi
+
+- Token formati: `123456789:ABCDefGHIjklMNOpqrsTUVwxyz-0123456789`
+- Token, bot ID (numerik) ve gizli anahtardan olusur.
+- Token ifsa olursa `/revoke` ile hemen yenileyin.
+- Token'i kaynak kodda veya public repo'larda saklamayin. Ortam degiskeni (env var) kullanin.
+
+---
+
+## 2. Bot API - Temel Metodlar
+
+### Mesaj Gonderme
+
+#### `sendMessage`
+
+Metin mesaji gonderir.
+
+```
+POST https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/sendMessage
+```
+
+| Parametre | Tip | Zorunlu | Aciklama |
+|---|---|---|---|
+| `chat_id` | Integer/String | Evet | Hedef sohbet ID veya `@kanal_adi` |
+| `text` | String | Evet | Mesaj metni (1-4096 karakter) |
+| `parse_mode` | String | Hayir | `HTML`, `Markdown` veya `MarkdownV2` |
+| `entities` | Array | Hayir | Ozel metin varliklari (parse_mode yerine) |
+| `disable_web_page_preview` | Boolean | Hayir | Link onizlemesini kapatir |
+| `disable_notification` | Boolean | Hayir | Sessiz mesaj gonderir (bildirim calmaz) |
+| `protect_content` | Boolean | Hayir | Mesajin iletilmesini ve kaydedilmesini engeller |
+| `reply_to_message_id` | Integer | Hayir | Yanit verilecek mesaj ID |
+| `reply_markup` | Object | Hayir | InlineKeyboard, ReplyKeyboard, vs. |
+
+#### `sendPhoto`
+
+Fotograf gonderir.
+
+| Parametre | Tip | Zorunlu | Aciklama |
+|---|---|---|---|
+| `chat_id` | Integer/String | Evet | Hedef sohbet ID |
+| `photo` | InputFile/String | Evet | Dosya, file_id veya URL |
+| `caption` | String | Hayir | Aciklama (0-1024 karakter) |
+| `parse_mode` | String | Hayir | Aciklama formatlama modu |
+
+#### `sendVideo`
+
+Video gonderir.
+
+| Parametre | Tip | Zorunlu | Aciklama |
+|---|---|---|---|
+| `chat_id` | Integer/String | Evet | Hedef sohbet ID |
+| `video` | InputFile/String | Evet | Dosya, file_id veya URL |
+| `caption` | String | Hayir | Aciklama (0-1024 karakter) |
+| `duration` | Integer | Hayir | Video suresi (saniye) |
+| `width` | Integer | Hayir | Video genisligi |
+| `height` | Integer | Hayir | Video yuksekligi |
+| `thumbnail` | InputFile | Hayir | Kucuk resim (thumbnail) |
+| `supports_streaming` | Boolean | Hayir | Streaming destegi |
+
+#### `sendDocument`
+
+Herhangi bir dosya gonderir.
+
+| Parametre | Tip | Zorunlu | Aciklama |
+|---|---|---|---|
+| `chat_id` | Integer/String | Evet | Hedef sohbet ID |
+| `document` | InputFile/String | Evet | Dosya, file_id veya URL |
+| `caption` | String | Hayir | Aciklama (0-1024 karakter) |
+| `thumbnail` | InputFile | Hayir | Kucuk resim |
+
+#### `sendMediaGroup`
+
+Birden fazla medya (album) gonderir.
+
+| Parametre | Tip | Zorunlu | Aciklama |
+|---|---|---|---|
+| `chat_id` | Integer/String | Evet | Hedef sohbet ID |
+| `media` | Array | Evet | InputMediaPhoto ve/veya InputMediaVideo dizisi (2-10 oge) |
+
+Onemli: `sendMediaGroup` icindeki her bir medya ogesi icin `caption` ayarlanabilir. Yalnizca ilk ogenin `caption` degeri gorunur sekilde gosterilir. Tum medya turleri karisik olabilir (foto + video).
+
+#### `sendAnimation`
+
+GIF veya MP4 animasyon gonderir (sessiz, otomatik oynatilan).
+
+#### `sendAudio`
+
+Ses dosyasi gonderir (muzik olarak, sarki bilgileriyle).
+
+#### `sendVoice`
+
+Sesli mesaj gonderir (.ogg formatinda).
+
+#### `sendSticker`
+
+Cikartma gonderir (.webp, .tgs veya .webm).
+
+### Mesaj Duzenleme ve Silme
+
+| Metod | Aciklama |
+|---|---|
+| `editMessageText` | Metin mesajini duzenler. |
+| `editMessageCaption` | Medya aciklamasini duzenler. |
+| `editMessageMedia` | Medyanin kendisini degistirir. |
+| `editMessageReplyMarkup` | Sadece reply markup'i degistirir. |
+| `deleteMessage` | Mesaji siler. Bot sadece kendi gonderdigi veya admin oldugu yerdeki mesajlari silebilir. 48 saat siniri vardir. |
+
+### Guncellemeleri Alma
+
+#### `getUpdates` (Polling)
+
+```
+GET https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/getUpdates?offset=<UPDATE_ID>&timeout=30
+```
+
+| Parametre | Tip | Aciklama |
+|---|---|---|
+| `offset` | Integer | Son islenen update_id + 1. Eski guncellemeleri onaylar. |
+| `limit` | Integer | Alinacak maks. guncelleme sayisi (1-100, varsayilan 100). |
+| `timeout` | Integer | Long polling suresi (saniye). 0 = short polling. Onerilen: 25-30. |
+| `allowed_updates` | Array | Alinacak guncelleme tipleri. Ornek: `["message", "callback_query"]` |
+
+Long polling kullanin: `timeout=30` ayarlayin. Bu, sunucunun yeni guncelleme gelene kadar baglantini acik tutmasini saglar. Short polling (timeout=0) gereksiz istek yuku olusturur.
+
+#### `setWebhook`
+
+```
+POST https://api.telegram.org/bot<TOKEN>/setWebhook
+```
+
+| Parametre | Tip | Aciklama |
+|---|---|---|
+| `url` | String | HTTPS URL (self-signed sertifika kabul edilir). Bos string webhook'u kaldirir. |
+| `certificate` | InputFile | Self-signed sertifika (opsiyonel). |
+| `max_connections` | Integer | Maks. esanli baglanti (1-100, varsayilan 40). |
+| `allowed_updates` | Array | Alinacak guncelleme tipleri. |
+| `secret_token` | String | Webhook isteklerini dogrulamak icin gizli token (1-256 karakter). `X-Telegram-Bot-Api-Secret-Token` header'inda gonderilir. |
+
+Onemli notlar:
+- Webhook ve getUpdates ayni anda kullanilamaz.
+- Webhook URL'si HTTPS olmalidir.
+- Port secenekleri: 443, 80, 88, 8443.
+- Webhook ayarlandiktan sonra Telegram, her yeni guncellemeyi JSON POST olarak URL'nize gonderir.
+- `deleteWebhook` ile webhook'u kaldirabilirsiniz.
+
+---
+
+## 3. Kanal Yonetimi ve Bot ile Gonderim
+
+### Kanal Turleri
+
+| Ozellik | Kanal | Grup | Supergrup |
+|---|---|---|---|
+| Uyeler | Sinirsiz | 200'e kadar | 200.000'e kadar |
+| Mesaj gonderme | Sadece adminler | Tum uyeler | Tum uyeler (ayarlanabilir) |
+| Mesaj gecmisi | Yeni uyeler gorebilir | Yeni uyeler goremez | Ayarlanabilir |
+| Chat ID formati | Negatif sayi (genelde -100 ile baslar) | Negatif sayi | Negatif sayi (-100 ile baslar) |
+| Kullanici adi | `@kanal_adi` olabilir | Opsiyonel | Opsiyonel |
+| Mesaj imzasi | Admin adi veya kanal adi | Gonderenin adi | Gonderenin adi |
+
+### Bot ile Kanala Gonderim
+
+1. Botu kanala admin olarak ekleyin.
+2. Bot'a "Mesaj Gonderme" izni verin.
+3. `chat_id` olarak `@kanal_kullanici_adi` veya kanalin numerik ID'sini kullanin.
+
+```
+POST /sendMessage
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "text": "Merhaba kanal!"
+}
+```
+
+### Admin Izinleri
+
+Bot'un kanaldaki islevleri admin izinlerine baglidir:
+
+| Izin | Aciklama |
+|---|---|
+| Mesaj gonderme | Metin, medya, dosya gonderme |
+| Mesaj duzenleme | Kendi mesajlarini ve baskalarinin mesajlarini duzenleme |
+| Mesaj silme | Herhangi bir mesaji silme |
+| Davet linki yonetimi | Ozel davet linkleri olusturma |
+| Sohbet bilgisini duzenleme | Kanal adi, aciklama, foto degistirme |
+| Mesaj sabitleme | Mesajlari sabitleme/kaldirma |
+
+---
+
+## 4. URL Yapisi
+
+| URL Formati | Aciklama | Ornek |
+|---|---|---|
+| `t.me/USERNAME` | Kullanici veya bot profili | `t.me/mybot` |
+| `t.me/CHANNEL` | Kanal veya genel grup | `t.me/mychannel` |
+| `t.me/CHANNEL/MESSAGE_ID` | Belirli bir mesaja link | `t.me/mychannel/42` |
+| `t.me/+INVITE_HASH` | Ozel davet linki | `t.me/+aBcDeFgHiJk` |
+| `t.me/BOT_USERNAME?start=PAYLOAD` | Bot'u payload ile baslatma | `t.me/mybot?start=ref123` |
+| `t.me/BOT_USERNAME?startgroup=PAYLOAD` | Bot'u gruba ekleme | `t.me/mybot?startgroup=setup` |
+| `tg://resolve?domain=USERNAME` | Deep link (uygulama icinden acar) | `tg://resolve?domain=mybot` |
+
+---
+
+## 5. Dosya ve Medya Sinirlari
+
+### Genel Bot API Sinirlari
+
+| Medya Tipi | Maks. Boyut (Bot API) | Maks. Boyut (Yerel Bot API) | Notlar |
+|---|---|---|---|
+| Fotograf yukleme | 10 MB | 2 GB | Sunucu tarafinda sikistirilir |
+| Video yukleme | 50 MB | 2 GB | |
+| Dokuuman yukleme | 50 MB | 2 GB | |
+| Ses dosyasi | 50 MB | 2 GB | |
+| Sesli mesaj | 50 MB | 2 GB | |
+| Sticker (statik) | 512 KB | 512 KB | .webp, 512x512 px |
+| Sticker (animasyonlu) | 64 KB | 64 KB | .tgs (Lottie) |
+| Sticker (video) | 256 KB | 256 KB | .webm |
+| Genel dosya indirme | 20 MB | 2 GB | `getFile` metodu ile |
+
+### Fotograf Ozellikleri
+
+- Telegram, yuklenlen fotograflari otomatik olarak sikistirir.
+- En uzun kenar 1280 piksel olacak sekilde yeniden boyutlandirilir.
+- Orijinal kalitede gondermek icin `sendDocument` kullanin (fotograf olarak degil, dosya olarak gonderilir).
+- JPEG, PNG, BMP, GIF (tek kare), WebP desteklenir.
+- Toplam fotograf boyutu 10 MB'i asmamalidir.
+
+### Video Ozellikleri
+
+- MP4 formati desteklenir (H.264 codec, AAC ses).
+- Diger formatlar da gonderilebilir ama uygulamada oynatma garanti degildir.
+- Thumbnail (kucuk resim): JPEG, maks. 320x320 piksel, 200 KB'den kucuk olmali.
+- `sendVideo` ile gonderilen videolar uygulamada inline oynatilir.
+- `sendDocument` ile gonderilen videolar dosya olarak gosterilir, inline oynatilmaz.
+
+### Yerel Bot API (Local Bot API Server)
+
+Buyuk dosyalar icin Telegram, acik kaynakli yerel Bot API sunucusu saglar:
+- 2 GB'a kadar dosya yukleme ve indirme.
+- Yerel dosya sistemi uzerinden dosya gonderme (sunucu ayni makinedeyse).
+- Webhook icin HTTP destegi (HTTPS zorunlulugu yok).
+- Kurulum: `https://github.com/tdlib/telegram-bot-api` reposundan derlenebilir.
+
+---
+
+## 6. Hiz Sinirlari (Rate Limiting)
+
+### Genel Sinirlar
+
+| Sinir | Deger | Aciklama |
+|---|---|---|
+| Farkli sohbetlere mesaj | 30 mesaj/saniye | Toplu gonderimde bu sinira uyun |
+| Ayni gruba mesaj | 20 mesaj/dakika | Grup icerisindeki islemler icin |
+| Ayni kanala mesaj | 20 mesaj/dakika | Kanal gonderimlerinde gecerli |
+| Toplu mesaj (broadcast) | ~30 mesaj/saniye | 30 farkli kullaniciya saniyede 1'er mesaj |
+| API istegi genel | Belirtilmemis | Asiri istek 429 hatasi dondurur |
+
+### 429 Too Many Requests Hatasi
+
+Rate limit asiminida API su yaniti dondurur:
+
+```json
+{
+  "ok": false,
+  "error_code": 429,
+  "description": "Too Many Requests: retry after 35",
+  "parameters": {
+    "retry_after": 35
+  }
+}
+```
+
+- `retry_after` degerini (saniye) bekleyin, sonra tekrar deneyin.
+- Exponential backoff stratejisi uygulayin.
+- Toplu gonderim yaparken mesajlar arasinda en az 33ms (1/30 saniye) bekleyin.
+
+### Toplu Mesaj Gonderim Stratejisi
+
+```
+1. Kuyruk olusturun (message queue).
+2. Her mesaj gonderdikten sonra en az 35ms bekleyin.
+3. Ayni sohbete ardisik mesaj gonderiyorsaniz 3 saniye bekleyin.
+4. 429 hatasi alindiginda retry_after suresi kadar bekleyin.
+5. Basarisiz mesajlari kuyruga geri ekleyip yeniden deneyin.
+```
+
+---
+
+## 7. Mesaj Formatlama
+
+### Parse Mode Secenekleri
+
+#### HTML
+
+```html
+<b>kalin</b>
+<i>italik</i>
+<u>alti cizili</u>
+<s>ustu cizili</s>
+<tg-spoiler>spoiler</tg-spoiler>
+<a href="https://ornek.com">link</a>
+<a href="tg://user?id=123456789">kullanici mention</a>
+<code>tek satirlik kod</code>
+<pre>cok satirlik kod blogu</pre>
+<pre><code class="language-python">sozdizimi vurgulu kod</code></pre>
+<blockquote>alinti</blockquote>
+<blockquote expandable>genisletilebilir alinti</blockquote>
+```
+
+#### MarkdownV2
+
+```
+*kalin*
+_italik_
+__alti cizili__
+~ustu cizili~
+||spoiler||
+[link metni](https://ornek.com)
+[kullanici mention](tg://user?id=123456789)
+`tek satirlik kod`
+```pre
+cok satirlik kod
+```pre
+```python
+sozdizimi vurgulu kod
+```pre
+>alinti (her satirin basinda > olmali)
+```
+
+**MarkdownV2 Ozel Karakter Kacirma (Escape):**
+
+Su karakterlerin onune `\` konulmalidir:
+```
+_ * [ ] ( ) ~ ` > # + - = | { } . !
+```
+
+Ornek: `Fiyat 10\\.99 TL` (nokta kaciriliyor)
+
+#### Markdown (Eski - Onerilen MarkdownV2)
+
+```
+*kalin*
+_italik_
+[link](https://ornek.com)
+`tek satirlik kod`
+```pre
+cok satirlik kod
+```pre
+```
+
+Eski Markdown sinirlidir. MarkdownV2 veya HTML kullanin.
+
+### Entity Tipleri
+
+Mesaj varliklari (entities) `parse_mode` kullanmadan formatlama yapmanizi saglar:
+
+| Entity Tipi | Aciklama |
+|---|---|
+| `bold` | Kalin yazi |
+| `italic` | Italik yazi |
+| `underline` | Alti cizili |
+| `strikethrough` | Ustu cizili |
+| `spoiler` | Spoiler (tiklaninca gorunur) |
+| `code` | Tek satirlik kod |
+| `pre` | Kod blogu |
+| `text_link` | Tiklanabilir URL |
+| `text_mention` | Kullanici mention (kullanici adi olmayanlar icin) |
+| `url` | Otomatik algilanan URL |
+| `email` | Otomatik algilanan e-posta |
+| `phone_number` | Otomatik algilanan telefon numarasi |
+| `hashtag` | Hashtag |
+| `cashtag` | Cashtag ($USD gibi) |
+| `bot_command` | Bot komutu (/start gibi) |
+| `mention` | @kullaniciadi mention |
+| `blockquote` | Alinti blogu |
+| `expandable_blockquote` | Genisletilebilir alinti |
+| `custom_emoji` | Ozel emoji |
+
+---
+
+## 8. Klavye ve Butonlar
+
+### Inline Keyboard (Mesaj Icinde Butonlar)
+
+Mesajin altinda gorunen butonlardir. Kullanici tiklayinca `callback_query` olusur.
+
+```json
+{
+  "reply_markup": {
+    "inline_keyboard": [
+      [
+        {"text": "Buton 1", "callback_data": "btn1"},
+        {"text": "Buton 2", "callback_data": "btn2"}
+      ],
+      [
+        {"text": "Web Sayfasi", "url": "https://ornek.com"}
+      ],
+      [
+        {"text": "Paylas", "switch_inline_query": "arama sorgusu"}
+      ]
+    ]
+  }
+}
+```
+
+Inline buton tipleri:
+
+| Parametre | Aciklama |
+|---|---|
+| `callback_data` | Tiklaninca bot'a callback_query gonderir (1-64 byte) |
+| `url` | Tiklaninca URL acar |
+| `switch_inline_query` | Baska sohbette inline sorgu baslatir |
+| `switch_inline_query_current_chat` | Ayni sohbette inline sorgu baslatir |
+| `login_url` | Telegram Login ile web sitesine giris |
+| `web_app` | Web App acar |
+| `pay` | Odeme butonu (sadece ilk buton olabilir) |
+
+Callback query'ye yanit vermek icin `answerCallbackQuery` kullanin. Bu, butondaki yukleniyor animasyonunu durdurur.
+
+### Reply Keyboard (Ozel Klavye)
+
+Kullanicinin klavyesini degistirir. Normal mesaj olarak gonderilir.
+
+```json
+{
+  "reply_markup": {
+    "keyboard": [
+      [
+        {"text": "Secenek A"},
+        {"text": "Secenek B"}
+      ],
+      [
+        {"text": "Konum Gonder", "request_location": true},
+        {"text": "Telefon Gonder", "request_contact": true}
+      ]
+    ],
+    "resize_keyboard": true,
+    "one_time_keyboard": true,
+    "input_field_placeholder": "Bir secenek secin..."
+  }
+}
+```
+
+| Parametre | Aciklama |
+|---|---|
+| `resize_keyboard` | Klavyeyi buton boyutuna gore kuculturu (varsayilan false) |
+| `one_time_keyboard` | Bir kez kullanildiktan sonra gizlenir |
+| `is_persistent` | Klavye kalici olarak gorunur |
+| `selective` | Sadece belirli kullanicilara gosterir |
+| `input_field_placeholder` | Giris alaninda yer tutucu metin |
+
+### Reply Keyboard Kaldirma
+
+```json
+{
+  "reply_markup": {
+    "remove_keyboard": true
+  }
+}
+```
+
+### Force Reply
+
+Kullaniciyi yanit vermeye zorlar (mesaj yanitlama arayuzu acar).
+
+```json
+{
+  "reply_markup": {
+    "force_reply": true,
+    "input_field_placeholder": "Yanitinizi yazin..."
+  }
+}
+```
+
+---
+
+## 9. Faydali Ozellikler
+
+### Sessiz Mesaj (Silent Message)
+
+`disable_notification: true` parametresiyle gonderilen mesajlar bildirim olusturmaz. Gece gonderimlerinde veya dusuk oncelikli bilgilendirmelerde faydalidir.
+
+### Zamanlanmis Mesaj (Scheduled Messages)
+
+Bot API uzerinden dogrudan zamanlanmis mesaj gonderme destegi yoktur. Zamanlama islemini kendi sunucunuzda (cron job, task scheduler vb.) yapin ve belirlenen zamanda API cagrisini gerceklestirin.
+
+### Mesaj Iletme (Forward)
+
+```
+POST /forwardMessage
+{
+  "chat_id": hedef_chat_id,
+  "from_chat_id": kaynak_chat_id,
+  "message_id": mesaj_id
+}
+```
+
+### Mesaj Kopyalama (Copy)
+
+Iletilmis olarak degil, yeni mesaj olarak kopyalar (gondereni gostermez).
+
+```
+POST /copyMessage
+{
+  "chat_id": hedef_chat_id,
+  "from_chat_id": kaynak_chat_id,
+  "message_id": mesaj_id
+}
+```
+
+### Anketler (Polls)
+
+```json
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "question": "En sevdiginiz programlama dili?",
+  "options": ["Python", "JavaScript", "TypeScript", "Go"],
+  "is_anonymous": false,
+  "allows_multiple_answers": true
+}
+```
+
+### Bilgi Yarismasi (Quiz)
+
+```json
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "question": "Turkiye'nin baskenti neresidir?",
+  "options": ["Istanbul", "Ankara", "Izmir", "Bursa"],
+  "type": "quiz",
+  "correct_option_id": 1,
+  "explanation": "Ankara, 1923'ten beri Turkiye'nin baskentidir."
+}
+```
+
+### Inline Mode
+
+Kullanicilarin herhangi bir sohbette `@bot_adi sorgu` yazarak bot'u cagirmasini saglar. Bot, sonuc listesi dondurur ve kullanici birini secer.
+
+1. @BotFather'da `/setinline` ile etkinlestirin.
+2. `answerInlineQuery` metodu ile sonuclari dondurun.
+3. Sonuc tipleri: Article, Photo, GIF, Video, Audio, Document, Location, Venue, Contact, Sticker ve daha fazlasi.
+
+### Odemeler (Payments)
+
+Telegram Bot API uzerinden odeme kabul edebilirsiniz:
+
+1. @BotFather'da `/mybots` > Payments ile odeme saglayicisi baglayiniz (Stripe, YooKassa, vs.).
+2. `sendInvoice` ile fatura gonderin.
+3. `pre_checkout_query` ile odemeyi onaylayin.
+4. Basarili odemede `successful_payment` mesaji alinir.
+
+Telegram kendisi komisyon almaz; odeme saglayicisinin ucretleri gecerlidir.
+
+### Web Apps
+
+Bot mesaji icerisinde mini web uygulamalari calistirabilirsiniz:
+
+```json
+{
+  "reply_markup": {
+    "inline_keyboard": [[
+      {"text": "Uygulamayi Ac", "web_app": {"url": "https://ornek.com/app"}}
+    ]]
+  }
+}
+```
+
+### Icerigi Koruma (Protect Content)
+
+`protect_content: true` parametresi ile gonderilen mesajlar:
+- Iletilemez (forward edilemez).
+- Kaydedilemez.
+- Ekran goruntusu uyarisi verir (mobilde).
+
+### Mesaj Konulari (Topics / Forum)
+
+Supergruplarda "konular" (topics/forum) ozelligi etkinlestirilebilir. Her konu ayri bir sohbet alani gibi davranir.
+
+- `message_thread_id` parametresi ile belirli bir konuya mesaj gonderilebilir.
+- `createForumTopic`, `editForumTopic`, `closeForumTopic`, `deleteForumTopic` metodlari ile yonetilir.
+
+---
+
+## 10. Guncelleme Tipleri (Update Types)
+
+Bot'un alabilecegi guncelleme tipleri:
+
+| Tip | Aciklama |
+|---|---|
+| `message` | Yeni mesaj (metin, medya, servis mesajlari dahil) |
+| `edited_message` | Duzenlenmis mesaj |
+| `channel_post` | Kanal gonderdisi |
+| `edited_channel_post` | Duzenlenmis kanal gonderisi |
+| `callback_query` | Inline buton tiklamasi |
+| `inline_query` | Inline mod sorgusu |
+| `chosen_inline_result` | Secilen inline sonuc |
+| `poll` | Anket durumu degisikligi |
+| `poll_answer` | Anonim olmayan ankette yanit |
+| `my_chat_member` | Bot'un uyelik durumu degisikligi |
+| `chat_member` | Sohbet uyesinin durumu degisikligi |
+| `chat_join_request` | Gruba/kanala katilma istegi |
+| `pre_checkout_query` | Odeme oncesi onay |
+| `shipping_query` | Gonderim bilgisi sorgusu |
+
+---
+
+## 11. Hata Yonetimi
+
+### Yaygin Hata Kodlari
+
+| Kod | Aciklama | Cozum |
+|---|---|---|
+| 400 | Bad Request | Parametre hatasi. Yanit mesajindaki `description` alanini kontrol edin. |
+| 401 | Unauthorized | Token gecersiz. Token'i kontrol edin veya `/revoke` ile yenileyin. |
+| 403 | Forbidden | Bot engellenmis veya izni yok. Kullanici bot'u engelledi, bot kanaldan/gruptan cikarildi. |
+| 404 | Not Found | Metod adi yanlis veya chat_id bulunamadi. |
+| 409 | Conflict | Birden fazla getUpdates veya webhook catismasi. Ayni anda iki polling yapmaktan kacinin. |
+| 429 | Too Many Requests | Rate limit asildi. `retry_after` degeri kadar bekleyin. |
+
+### Yaygin `description` Mesajlari
+
+| Mesaj | Anlami |
+|---|---|
+| `chat not found` | chat_id gecersiz veya bot o sohbetin uyesi degil |
+| `bot was blocked by the user` | Kullanici botu engelledi |
+| `bot was kicked from the group chat` | Bot gruptan atildi |
+| `not enough rights to send ...` | Yeterli admin izni yok |
+| `message to edit not found` | Duzenlenmek istenen mesaj bulunamadi |
+| `message can't be edited` | Mesaj duzenlenemez (baskasinin mesaji vs.) |
+| `BUTTON_DATA_INVALID` | callback_data 64 byte'i asiyor |
+| `query is too old` | Callback query zaman asimina ugradi (yanit gecikmis) |
+
+---
+
+## 12. Otomasyon Icin En Iyi Uygulamalar
+
+### Kanal Gonderim Otomasyonu
+
+```
+1. Bot olusturun (@BotFather).
+2. Bot'u kanala admin olarak ekleyin (mesaj gonderme izni ile).
+3. chat_id olarak @kanal_adi veya numerik ID kullanin.
+4. Icerigi hazirlayin (metin + medya + butonlar).
+5. Uygun API metodunu secin (sendMessage, sendPhoto, sendMediaGroup vs.).
+6. Rate limit'lere uyun.
+7. Hatalari loglayin ve retry mekanizmasi kurun.
+```
+
+### Coklu Kanal Yonetimi
+
+- Tek bir bot birden fazla kanala gonderim yapabilir (her kanalda admin olmasi yeterli).
+- Her kanal icin ayri zamanlama ve icerik kurallari belirleyin.
+- Rate limit'e dikkat: Farkli kanallara saniyede 30 mesaj siniri gecerlidir.
+
+### Medya Gonderimleri Icin Ipuclari
+
+- Fotograflari orijinal kalitede gondermek icin `sendDocument` kullanin.
+- Video icin MP4 (H.264) formati en iyi uyumlulugu saglar.
+- Albumler icin `sendMediaGroup` kullanin (2-10 oge).
+- Buyuk dosyalar icin (50MB+) yerel Bot API sunucusu kurun.
+- Daha once gonderilmis bir dosyayi tekrar gondermek icin `file_id` kullanin (yeniden yuklemeye gerek yok, aninda gonderilir).
+
+### Guvenlik Onerileri
+
+- Token'i ortam degiskeninde saklayin, kodda hard-code yapmayin.
+- Webhook kullaniyorsaniz `secret_token` parametresini ayarlayin.
+- Webhook URL'sini tahmin edilmesi zor yapin (token'i URL'ye ekleyin).
+- `getMe` cagrisinin basarili oldugunu dogrulayin (token gecerlilik kontrolu).
+- Gelen guncellemelerde `chat_id` kontrolu yapin (yetkisiz kullanim onleme).
+
+### Performans Ipuclari
+
+- `file_id` kullanimini oncelikli tutun: ayni dosya birden fazla kez gonderilecekse ilk gonderimden alinan `file_id` ile gonderin.
+- `sendMediaGroup` ile tekil `sendPhoto` cagrilarindan kacinarak daha az API cagrisi yapin.
+- Long polling kullaniyorsaniz `allowed_updates` ile sadece ilgilendiginiz guncelleme tiplerini alin.
+- Webhook kullaniyorsaniz yanitinizi hizli dondurun (5 saniyeden kisa). Uzun islemleri arka plana alin.
+- `getUpdates` yaniti bos geliyorsa bu normaldir; long polling bekleme suresi doldugunda bos dizi doner.
+
+---
+
+## 13. Ornek API Cagrilari
+
+### Formatli Mesaj ile Inline Buton Gonderme
+
+```json
+POST /sendMessage
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "text": "<b>Yeni Urun!</b>\n\nDetaylar icin asagidaki butona tiklayin.",
+  "parse_mode": "HTML",
+  "reply_markup": {
+    "inline_keyboard": [
+      [
+        {"text": "Detaylari Gor", "url": "https://ornek.com/urun"},
+        {"text": "Satin Al", "callback_data": "buy_product_123"}
+      ]
+    ]
+  }
+}
+```
+
+### Album (Medya Grubu) Gonderme
+
+```json
+POST /sendMediaGroup
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "media": [
+    {
+      "type": "photo",
+      "media": "https://ornek.com/foto1.jpg",
+      "caption": "<b>Urun Galerisi</b>\n\n3 farkli renk secenegi",
+      "parse_mode": "HTML"
+    },
+    {
+      "type": "photo",
+      "media": "https://ornek.com/foto2.jpg"
+    },
+    {
+      "type": "photo",
+      "media": "https://ornek.com/foto3.jpg"
+    }
+  ]
+}
+```
+
+### Sessiz Anket Gonderme
+
+```json
+POST /sendPoll
+{
+  "chat_id": "@kanal_adi",
+  "question": "Bu hafta hangi konuyu isleyelim?",
+  "options": ["API Tasarimi", "Veritabani Optimizasyonu", "CI/CD", "Test Stratejileri"],
+  "is_anonymous": true,
+  "allows_multiple_answers": false,
+  "disable_notification": true
+}
+```
+
+---
+
+## 14. Chat ID Bulma Yontemleri
+
+Bot API ile calismak icin hedef sohbetin `chat_id` degerini bilmeniz gerekir.
+
+| Yontem | Aciklama |
+|---|---|
+| `getUpdates` | Bot'a mesaj gonderin, yanittaki `message.chat.id` degerini alin. |
+| `@kanal_adi` | Genel kanallarda kullanici adi direkt kullanilabilir. |
+| Iletilen mesaj | Bot'a bir mesaj iletin, `forward_from_chat.id` degerini alin. |
+| `getChat` | Bilinen bir chat_id veya @username icin detaylari getirir. |
+
+Ozel kanallarin numerik ID'si negatiftir ve genellikle `-100` ile baslar. Ornegin: `-1001234567890`.
+
+---
+
+## 15. API Yanit Formati
+
+Tum Bot API yanitlari su formattadir:
+
+```json
+{
+  "ok": true,
+  "result": { ... }
+}
+```
+
+Hata durumunda:
+
+```json
+{
+  "ok": false,
+  "error_code": 400,
+  "description": "Bad Request: chat not found"
+}
+```
+
+Bazi yanitlarda ek `parameters` alani bulunur:
+
+```json
+{
+  "ok": false,
+  "error_code": 429,
+  "description": "Too Many Requests: retry after 35",
+  "parameters": {
+    "retry_after": 35,
+    "migrate_to_chat_id": -1001234567890
+  }
+}
+```
+
+`migrate_to_chat_id`: Grup supergrup'a donusturulduyse yeni chat_id'yi icerir. Bu durumda eski chat_id'yi yenisiyle guncelleyin.