fapony 0.1.1 → 0.1.2

package/src/price/resolve.ts

@@ -1,7 +1,7 @@
-// src/price/resolve.ts — normalize model id + คิด list-price equivalent
+// src/price/resolve.ts — normalize model id + compute list-price equivalent
 //
-// กฎเหล็ก: map ไม่ได้ต้องเป็น unpriced ห้ามตีเป็น 0 เงียบ ๆ (failure mode หลัก
-// ของฟีเจอร์นี้) · free มีแต่ของที่ราคา 0 จริง (local / แถว :free ในตาราง)
+// Hard rule: an unmappable model must be unpriced, never silently counted as 0 (the main failure mode
+// of this feature) · free only applies to things that truly cost 0 (local / :free rows in the table)
 
 import type { ModelBreakdown, PassiveUsageResult } from "../session/types.js";
 import type { ModelRates, PriceTable } from "./fetch.js";
@@ -13,10 +13,10 @@ export interface PriceResolution {
   rates: ModelRates | null;
 }
 
-/** prefix ของ client ที่แปะหน้าทุก model id — ตัดทิ้งแล้ว lookup ใหม่ */
+/** client prefix prepended to every model id — strip it, then look up again */
 const CLIENT_PREFIXES = ["openrouter/", "opencode-go/", "opencode/"];
 
-/** tier ต่อท้ายของ OpenRouter — :free คือ endpoint ฟรีจริง :batch คือส่วนลด */
+/** OpenRouter's trailing tier — :free is a genuinely free endpoint, :batch is a discount */
 function stripTier(id: string): string {
   return id.endsWith(":free") || id.endsWith(":batch")
     ? id.slice(0, id.lastIndexOf(":"))
@@ -24,8 +24,8 @@ function stripTier(id: string): string {
 }
 
 /**
- * รายชื่อ candidate id ตามลำดับความเฉพาะ: ตรงตัวก่อน กว้างทีหลัง
- * (ตรงตัวชนก่อนเสมอ — bare slug แมตช์กว้างสุดอยู่ท้าย)
+ * Candidate ids ordered by specificity: exact first, broad later
+ * (an exact match always wins — the bare slug is the broadest match and goes last)
  */
 export function candidateIds(provider: string, model: string): string[] {
   const full = provider ? `${provider}/${model}` : model;
@@ -38,14 +38,14 @@ export function candidateIds(provider: string, model: string): string[] {
       break;
     }
   }
-  // opencode ต่อ -free ท้าย slug ของรุ่นฟรี (deepseek-v4-flash-free)
+  // opencode appends -free to the slug of a free model (deepseek-v4-flash-free)
   if (rest.endsWith("-free")) out.push(rest.slice(0, -"-free".length));
   return out;
 }
 
 /**
- * หาเรตให้ model หนึ่งตัว — คืน null เฉพาะของ local เท่านั้นที่ข้ามตาราง
- * (local ไม่เคยมีราคาตั้งแต่แรก ไม่ใช่ "หาไม่เจอ")
+ * Find rates for one model — null only for local, which skips the table
+ * (local never had a price to begin with, it is not "not found")
  */
 function isLocalProvider(provider: string): boolean {
   return provider === "lmstudio_local";
@@ -59,14 +59,14 @@ export function resolvePrice(
   if (!model || model === "(no model id)" || model === "(unknown)")
     return { status: "unpriced", rates: null };
   if (isLocalProvider(provider)) return { status: "free", rates: null };
-  // ลงท้าย :free หรือ -free = เรียกผ่าน free endpoint / รุ่นฟรีของ client มา
-  // ราคาจริงคือ 0 (ไม่ใช่ list price) ไม่ว่าจะ map OpenRouter ได้หรือไม่
+  // ends with :free or -free = used a free endpoint / the client's free model
+  // the real price is 0 (not list price), whether or not OpenRouter maps it
   if (model.endsWith(":free") || model.endsWith("-free"))
     return { status: "free", rates: null };
   for (const id of candidateIds(provider, model)) {
     const rates = table.models[id] ?? table.models[stripTier(id)];
     if (rates) {
-      // แถวราคา 0 ทั้งแถว (:free / รุ่นฟรี) = free จริง ไม่ใช่ unpriced
+      // an all-zero rate row (:free / free model) = genuinely free, not unpriced
       if (
         rates.input === 0 &&
         rates.output === 0 &&
@@ -77,10 +77,10 @@ export function resolvePrice(
       return { status: "priced", rates };
     }
   }
-  // zcode เก็บแค่ slug ไม่มี vendor (GLM-5.3-Flash) — เทียบส่วนหลัง / ตรงตัว
-  // แบบ case-insensitive (exact ไม่ใช่ fuzzy: ยาวเท่ากันทั้งสตริง)
-  // ฝั่งตารางตัด tier (:free/:batch) ก่อนเทียบ — slug เปลือยจะได้ชนแถว :free
-  // ที่ราคา 0 จริง (เช่น ling-3.0-flash-fin) กลายเป็น free ไม่ใช่ unpriced
+  // zcode stores only the slug with no vendor (GLM-5.3-Flash) — compare the suffix / exact
+  // case-insensitive match (exact, not fuzzy: the whole string must be equal in length)
+  // the table side strips the tier (:free/:batch) before comparing — so a bare slug hits the :free
+  // row that is truly 0 (e.g. ling-3.0-flash-fin) and becomes free, not unpriced
   const slug = stripTier(
     candidateIds(provider, model).at(-1) ?? "",
   ).toLowerCase();
@@ -114,11 +114,11 @@ export interface TokenCounts {
 }
 
 /**
- * คิดเงิน pure: แยกเรต input / cache-read / cache-write — ห้ามใช้เรตเดียวรวบ
+ * Pure costing: separate rates for input / cache-read / cache-write — never one rate for all
  *
- * reasoning ไม่คูณแยก: ของ Anthropic-family thinking รวมอยู่ใน output อยู่แล้ว
- * (reader แยกเก็บไว้ดูเฉย ๆ) คูณแยก = double count · cache_write ไม่มีในตาราง
- * → fallback เรต input (เขียน cache แพงกว่า/เท่าอ่านสด ไม่มีทางถูกกว่า)
+ * reasoning is not multiplied separately: Anthropic-family thinking is already included in output
+ * (the reader keeps it separately just for visibility); multiplying separately = double counting · cache_write absent from the table
+ * → fall back to the input rate (writing cache costs more than or equal to a fresh read, never less)
  */
 export function calcCost(t: TokenCounts, rates: ModelRates): number {
   return (
@@ -138,7 +138,7 @@ export interface ImputedModel {
   tokens_cache_read: number;
   tokens_cache_write: number;
   status: PriceStatus;
-  /** ดอลลาร์ list-price — 0 เมื่อ free/unpriced (ดู status อย่าอ่านเลขอย่างเดียว) */
+  /** dollars at list-price — 0 when free/unpriced (check status, do not read the number alone) */
   imputed_cost: number;
 }
 
@@ -152,8 +152,8 @@ export interface ImputeSummary {
 }
 
 /**
- * ตีราคาทั้ง PassiveUsageResult — ใช้กับผลสด (stats/usage) หรือแถว cache
- * (usage-web) ก็ได้เพราะรับแค่ token ต่อ model
+ * Price an entire PassiveUsageResult — works on live results (stats/usage) or cache rows
+ * (usage-web) alike, because it only takes tokens per model
  */
 export function imputeResult(
   result: PassiveUsageResult,

package/src/review-seed.ts

@@ -544,7 +544,7 @@ function hasDynamicDispatch(absFile: string): boolean {
 
 // --- --body: declaration slice (indent-out, no parser) ---
 // extractBody lives in map.ts beside extractExports — the conventions seeder
-// reuses the same slice for wrapper detection (one implementation, กฎ 1).
+// reuses the same slice for wrapper detection (one implementation, rule 1).
 
 // --- --callers: symbol→symbol over importer files (identifier scan) ---
 

package/src/stats/data.ts

@@ -622,15 +622,16 @@ function addSessionTokens(
 }
 
 /**
- * tokens/pass — retry tax ที่มองเห็นได้ (SPEC-cost-per-pass).
+ * tokens/pass — the visible retry tax (SPEC-cost-per-pass).
  *
- * ตัวหารคือ pass-family gate ไม่ใช่ run: bucket เป็น gate อยู่แล้ว และงานที่
- * "จบ" คือ gate ที่ผ่าน · token เป็นยอดต่อ session (dedupe แล้ว) ไม่ใช่ต่อ gate —
- * session เดียวออกหลาย gate ได้ ถ้า sum ต่อ gate จะคูณเกินไม่เท่ากันทุกโมเดล
+ * The divisor is a pass-family gate, not a run: bucket is already a gate, and
+ * work "finished" is a gate that passed · token is a per-session total (deduped),
+ * not per gate — one session can emit several gates, so summing per gate would
+ * multiply unevenly across models.
  *
- * `passes=0` หรือ token รวม 0 → null (ไม่ใช่ Infinity/NaN/0): "วัดไม่ได้" ต้อง
- * แยกจาก "ฟรี" และห้ามหารศูนย์ · cost/pass ยังไม่มีใน v1 — ไม่มี cache split
- * (tokensInput คือ fresh+cache_read+cache_write รวมกัน) จึงคิดราคาไม่ได้โดยไม่เดา
+ * `passes=0` or total token 0 → null (not Infinity/NaN/0): "unmeasurable" is not
+ * "free" and never divide by zero · no cost/pass in v1 — no cache split
+ * (tokensInput is fresh+cache_read+cache_write), so price needs a guess.
  */
 function tokensPerPass(
   passes: number,

package/src/stats/format.ts

@@ -51,9 +51,10 @@ function modelLine(
 }
 
 /**
- * บรรทัด list-price equivalent ต่อท้ายแต่ละ usage section — หน่วยเดียวที่
- * เทียบข้าม client ได้ (client ที่ไม่บันทึก cost มีราคาติดตรงนี้)
- * ราคา list ไม่ใช่เงินที่จ่ายจริง · unpriced แยกออกมาให้เห็น ไม่รวมใน 0
+ * list-price equivalent line appended to each usage section — the one unit
+ * that compares across clients (clients that do not record cost get a price
+ * attached here). List price is not money paid · unpriced is broken out
+ * separately, never folded into 0.
  */
 function imputedLines(
   result: PassiveUsageResult,
@@ -103,8 +104,8 @@ export function formatStatsText(data: StatsData): string {
   if (data.runs.total === 0) return "no runs yet";
 
   const lines: string[] = [];
-  // ราคา list จาก cache อย่างเดียว — query ไม่ fetch เอง (offline ได้, ไม่มี
-  // ไฟล์ = แสดง — + hint ไม่ throw)
+  // list price from cache only — the query never fetches itself (works
+  // offline, missing file = shows — + hint, never throws)
   const prices = loadPrices();
 
   if (data.scope) {

package/src/usage/render.ts

@@ -304,8 +304,9 @@ function shareSection(
 }
 
 /**
- * เติมราคาตั้งให้แถวที่ client ไม่บันทึก cost (0) — ของที่มีราคาจริงอยู่แล้ว
- * ไม่แตะ · คืน view ไว้ render + note ไว้ใต้ตาราง (ป้าย list-price ทุกจุด)
+ * Imputes list prices for rows where the client records no cost (0) — rows
+ * that already have a real price are left alone · returns a view to render
+ * plus a note for below the table (list-price label everywhere)
  */
 function withImputed(
   data: PassiveUsageResult | null,
@@ -332,7 +333,7 @@ function withImputed(
       tokens_reasoning: real?.tokens_reasoning ?? 0,
       tokens_cache_read: m.tokens_cache_read,
       tokens_cache_write: m.tokens_cache_write,
-      // รวมกับ cost จริงรายรุ่น (opencode บันทึกเอง) — ข้างไหนมีค่ากว่ากันเอาข้างนั้น
+      // combine with the real per-model cost (OpenCode records its own) — whichever has a value wins
       cost: real && real.cost > 0 ? real.cost : m.imputed_cost,
     };
   });
@@ -363,7 +364,7 @@ export function renderUsageHtml(
     .filter((k) => k !== "__global__")
     .sort();
 
-  // ราคา list จาก cache อย่างเดียว — serve ไม่ fetch เอง (offline ได้)
+  // list price from cache only — serving never fetches itself (works offline)
   const table = prices === undefined ? loadPrices() : prices;
 
   const owner = ownerName?.trim() ? esc(ownerName.trim()) : "";
@@ -395,7 +396,7 @@ export function renderUsageHtml(
 
     const heading = isGlobal ? "All projects" : shortWt(label);
 
-    // การ์ดที่ไม่มี session เลยไม่มีอะไรให้ดู — ซ่อนแทนที่จะโชว์ "no sessions"
+    // a card with no sessions has nothing to show — hide it instead of showing "no sessions"
     const cards = [
       ["OpenCode", "var(--green)", pOc],
       ["ZCode", "var(--accent)", pZc],

package/templates/PLAN.md

@@ -24,7 +24,7 @@ spec: SPEC-<feature>.md           # if any
 - **Done when:** one line, testable
 - **Order:** what this waits on / what it unblocks (mirrors the frontmatter)
 - **Progress:**
-  - [x] chunk 1 — <what landed>  `<short sha>` <YYYY-MM-DD>
+  - [x] chunk 1 — <what landed>  `<short sha>` <YYYY-MM-DD> · verdict: <grade>
   - [ ] chunk 2 — <what is next>
 
 ---

package/templates/mem/commands/plan.ts

@@ -1,9 +1,9 @@
-// commands/plan.ts — plan-sweep: หา PLAN-*.md ที่ header บอก shipped แล้วแต่ยังไม่ย้ายเข้า done/
-// เหตุผล: ย้ายมือ = ต้องไล่แก้ relative link เอง (ในไฟล์ + ไฟล์อื่นที่ลิงก์มา) → ข้ามขั้นตอนบ่อย
-// ไม่มี arg = report เฉยๆ (ปลอดภัย โชว์ทุก kickoff/stale run ได้)
-// <file.md> = เช็คไฟล์เดียวว่าพร้อมย้ายไหม
-// <file.md> --apply = git mv + แก้ markdown link ในไฟล์เอง + แก้ inbound link จากไฟล์อื่นใน plan/
-//                      + แจ้ง warning plain-text mention (detect-only, ไม่ auto-fix)
+// commands/plan.ts — plan-sweep: find PLAN-*.md whose header says shipped but not yet moved into done/
+// rationale: moving by hand = chasing relative links yourself (in the file + files that link to it) → the step gets skipped often
+// no arg = report only (safe, shows every kickoff/stale run)
+// <file.md> = check a single file, is it ready to move
+// <file.md> --apply = git mv + fix markdown links inside the file + fix inbound links from other files in plan/
+//                      + warn about plain-text mentions (detect-only, no auto-fix)
 
 import {
   existsSync,
@@ -21,13 +21,13 @@ const SHIPPED = /^>\s*✅/m;
 const FRONT = /^---\r?\n([\s\S]*?)\r?\n---/;
 const HELD = /^status:\s*(blocked|superseded)\b/m;
 
-// header ✅ shipped ไม่ได้อยู่บรรทัดแรกอีกแล้ว — plan format ปัจจุบันขึ้นต้นด้วย frontmatter
-// แล้วตามด้วย `# title` (ดู templates/PLAN.md) เช็กหัวไฟล์แทนที่จะเช็กบรรทัดแรกบรรทัดเดียว
+// the ✅ shipped header is no longer on the first line — the current plan format starts with frontmatter
+// then `# title` (see templates/PLAN.md); check the file's head rather than a single first line
 //
-// frontmatter ชนะ header ✅ เสมอ: plan ที่ ship ไปบาง chunk แล้วติดรอของข้างนอก (VPS, คนใช้,
-// การตัดสินใจ) เขียน `status: blocked` ไว้ = ตั้งใจให้อยู่ใน plan/ ต่อ ไม่ใช่ของที่ลืมย้าย
-// ถ้าไม่ดูตรงนี้ plan แบบนั้นจะขึ้น "shipped but never archived" ทุกครั้งไปตลอด แล้วคนก็เลิกอ่าน
-// รายการนี้ทั้งรายการ — ซึ่งเป็นอาการเดียวกับที่ทำให้ done/ ไม่เคยขยับตั้งแต่แรก
+// frontmatter always beats the ✅ header: a plan that shipped some chunks and is waiting on externals (VPS, users,
+// a decision) writes `status: blocked` = it is meant to stay in plan/, not forgotten to move
+// if this is not checked, such plans show "shipped but never archived" forever, and people stop reading
+// the whole list — the same symptom that kept done/ from ever moving in the first place
 export const hasShippedHeader = (file: string): boolean => {
   const head = readFileSync(file, "utf8").slice(0, 2048);
   if (!SHIPPED.test(head)) return false;
@@ -49,10 +49,10 @@ const mdFiles = (dir: string): string[] =>
 
 const escapeRe = (s: string) => s.replace(/[.*+?^${}()|[\]\\]/g, "\\$&");
 
-// ไฟล์ย้าย dir แล้ว (เนื้อหาเดิม) — markdown link เดิมหมายถึง path เดิมเมื่ออิง oldDir, ต้อง re-relativize ผ่าน newDir
-// resolve จาก newDir (ที่ไฟล์อยู่ตอนนี้) — ถ้า target ก็ย้ายมา same dir → ได้ชื่อไฟล์ล้วน,
-// ถ้า target ยังอยู่ oldDir → ได้ ../target (ถูกทั้งสองทาง)
-// pass 1 only — แก้เฉพาะ [text](target) markdown links, ไม่แตะ plain text
+// the file moved dir (same content) — an old markdown link meant the old path relative to oldDir, must re-relativize via newDir
+// resolve from newDir (where the file is now) — if the target also moved to the same dir → plain filename,
+// if the target stayed in oldDir → ../target (both correct)
+// pass 1 only — fix only [text](target) markdown links, do not touch plain text
 export const rewriteMovedFileLinks = (
   file: string,
   oldDir: string,
@@ -76,8 +76,8 @@ export const rewriteMovedFileLinks = (
   return n;
 };
 
-// ไฟล์อื่นที่ลิงก์ชี้มาที่ path เดิม (oldAbs) → แก้ให้ชี้ path ใหม่ (newAbs) แทน
-// pass 1 only — แก้เฉพาะ [text](target) markdown links, ไม่แตะ plain text
+// other files whose links point at the old path (oldAbs) → repoint them at the new path (newAbs)
+// pass 1 only — fix only [text](target) markdown links, do not touch plain text
 export const rewriteMarkdownLinks = (
   file: string,
   oldAbs: string,
@@ -99,18 +99,18 @@ export const rewriteMarkdownLinks = (
   return n;
 };
 
-// นับ plain-text mention ของ target filename ในไฟล์ (detect-only, ไม่เขียนไฟล์)
-// regex: ไม่ใช่ markdown link [text](url) — จับทั้งแบบมี/ไม่มี .md extension
-// ครอบคลุม: prose, backtick code span, code fence — ทุก context ที่ไม่ใช่ markdown link
+// count plain-text mentions of the target filename in a file (detect-only, writes nothing)
+// regex: not a markdown link [text](url) — catches both with/without the .md extension
+// covers: prose, backtick code span, code fence — every context that is not a markdown link
 //
-// Fix (2026-09-02): ตัด markdown link ทั้งก้อน [text](target) ออกก่อน (ทั้ง display text และ
-// target — ไม่ใช่แค่ target) แล้วค่อยรัน plain-text regex บน string ที่เหลือ โดยไม่ต้องพึ่ง
-// lookbehind แล้ว — lookbehind เดิม `(?<![/\[(])` ตั้งใจกัน false-positive จาก markdown link
-// แต่ผลข้างเคียงคือ exclude ทุก mention ที่มี `/` นำหน้าไปด้วย (เช่น `done/PLAN-x.md` หรือ
-// `apps/vela/plan/PLAN-x.md`) — false-negative ตัวจริงที่พลาดใน 6e411042
-// Fix รอบแรก (ตัดแค่ `](target)`) พลาด — เหลือ `[display-text]` ไว้ไม่ได้ตัด ทำให้ link ที่ถูกต้อง
-// อยู่แล้วอย่าง `[PLAN-x.md](../done/PLAN-x.md)` (pattern จริงในไฟล์นี้ทั้งหมด) โดน count ซ้ำเป็น
-// plain-text mention — ต้องตัดทั้งก้อน [..](..)  ไม่ใช่แค่ส่วน (..)
+// Fix (2026-09-02): strip the whole markdown link [text](target) first (both display text and
+// target — not just target), then run the plain-text regex on the remainder, no longer needing
+// lookbehind — the old lookbehind `(?<![/\[(])` was meant to stop markdown-link false-positives
+// but its side effect was excluding every mention with a leading `/` too (e.g. `done/PLAN-x.md` or
+// `apps/vela/plan/PLAN-x.md`) — the real false-negative that slipped through in 6e411042
+// The first fix (stripping only `](target)`) missed — it left `[display-text]` unwrapped, making an already
+// valid link like `[PLAN-x.md](../done/PLAN-x.md)` (the actual pattern throughout this file) get double-counted as a
+// plain-text mention — strip the whole [..](..) block, not just the (..) part
 export const countPlainTextMentions = (
   file: string,
   target: string,
@@ -128,7 +128,7 @@ export const countPlainTextMentions = (
   return count;
 };
 
-// ใช้ร่วมกับ dashboard (now/kickoff) — ไฟล์ plan/ ที่มี header shipped แต่ยังไม่ย้ายเข้า done/
+// shared with the dashboard (now/kickoff) — plan/ files with a shipped header but not yet moved into done/
 export const shippedNotMoved = (): string[] => {
   const dir = planDir;
   if (!existsSync(dir)) return [];
@@ -187,8 +187,8 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     return;
   }
 
-  // ponytail: --apply เดิม (ก่อนหน้านี้) ไม่บังคับ 2 เงื่อนไขนี้เลย — ผ่าน dry-run message ได้ก็จริง
-  // แต่รัน --apply ตรง ๆ ข้ามได้หมด → เสี่ยงเวลา agent ship เองอัตโนมัติไม่มีคนเช็ค แก้เป็น hard block
+  // ponytail: the old --apply enforced neither of these two conditions — you could pass the dry-run message
+  // but then run --apply directly and skip everything → risky when an agent ships automatically with no human check, so hard block
   if (!shipped && !process.env.MEM_FORCE) {
     console.error(
       `${target}: no ✅ shipped header at the top — refusing to move (MEM_FORCE=1 to override)`,
@@ -211,8 +211,8 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     process.exit(1);
   }
 
-  // ponytail: ไฟล์ที่เพิ่งเขียนในรอบนี้อาจยังไม่ git add — `git mv` fail แบบเงียบ (exit 128, ไม่ throw)
-  // แล้วโค้ดต่อไปพัง ENOENT ตอนอ่าน dst ที่ไม่มีจริง — stage ก่อนเสมอ (no-op ถ้า track อยู่แล้ว)
+  // ponytail: a file just written this round may not be git add'ed yet — `git mv` fails silently (exit 128, no throw)
+  // then the next code hits ENOENT reading a dst that does not exist — always stage first (no-op if already tracked)
   mkdirSync(doneDir, { recursive: true });
   Bun.spawnSync(["git", "add", src]);
   const mv = Bun.spawnSync(["git", "mv", src, dst]);
@@ -221,8 +221,8 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     process.exit(1);
   }
 
-  // done/ เป็นพี่น้องกับ plan/ = ลึกเท่าเดิม ลิงก์ในไฟล์ยังชี้ถูกทุกเส้น ไม่ต้องแตะ
-  // layout เก่า (plan/done/) ลึกขึ้น 1 ชั้น ถึงจะต้อง re-relativize
+  // done/ is a sibling of plan/ = same depth, links in the file still resolve, no need to touch
+  // the old layout (plan/done/) is one level deeper, so it does need re-relativizing
   const nested = dirname(doneDir) !== dirname(dir);
   const ownLinks = nested ? rewriteMovedFileLinks(dst, dir, doneDir) : 0;
 
@@ -247,7 +247,7 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     `inbound links rewritten: ${inbound} in ${inboundFiles} file(s) (scanned ${rel(dir)}/** only)`,
   );
 
-  // log decision — record ship event (reuse existing kind, ไม่ต้อง schema ใหม่)
+  // log decision — record ship event (reuse existing kind, no new schema)
   const doneSpec = `${rel(dst)}`;
   put({
     id: nextId(rows()),
@@ -255,11 +255,11 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     text: `${target} shipped → ${rel(dst)}`,
     spec: doneSpec,
   });
-  // ponytail: decision นี้ *คือ* การย้ายเอง ไม่มีอะไรต้องเขียนกลับเข้า spec อีก — ไม่ mark synced
-  // ทันที staleReport จะขึ้น "decision ยังไม่เข้า spec" ทุกครั้งที่ ship (เห็นจริงใน kickoff 2026-09-02)
+  // ponytail: this decision *is* the move itself, nothing to write back into the spec — do not mark synced
+  // immediately or staleReport shows "decision never made it into the spec" on every ship (seen in kickoff 2026-09-02)
   put({ kind: "synced", spec: doneSpec });
 
-  // plain-text mention detection (detect-only, ไม่ auto-fix)
+  // plain-text mention detection (detect-only, no auto-fix)
   let plainTextTotal = 0;
   const plainTextFiles: string[] = [];
   for (const f of mdFiles(dir)) {
@@ -275,14 +275,14 @@ export const cmdPlanSweep = (a: string[]) => {
     );
   }
 
-  // ไฟล์นอก plan/ ที่ mention target — detect-only
+  // files outside plan/ that mention the target — detect-only
   const grep = Bun.spawnSync([
     "git",
     "grep",
     "-l",
     target,
     "--",
-    // ขอบเขต "ไฟล์นอก plan/" = โฟลเดอร์ที่ plan/ อยู่ใต้มัน (apps/vela, .fapony, …)
+    // the "files outside plan/" scope = the folder plan/ lives under (apps/vela, .fapony, …)
     rel(dirname(planDir)),
     `:!${rel(dir)}`,
   ])
@@ -324,8 +324,8 @@ export const cmdPlanCheck = (a: string[]) => {
   //    only check active files (not done/) — done/ files are historical snapshots with external refs
   const linkRe = /\]\(([^)]+)\)/g;
   for (const f of active) {
-    // ตัด fenced block + inline code ทิ้งก่อน (แทนที่ด้วย spaces เพื่อคง line offset) —
-    // ตัวอย่าง link ใน code (เช่น spec ของเครื่องมือนี้เอง) ต้องไม่ถูกนับเป็น link จริง
+    // strip fenced blocks + inline code first (replace with spaces to preserve line offset) —
+    // example links in code (e.g. this tool's own spec) must not be counted as real links
     const src = readFileSync(f, "utf8")
       .replace(/```[\s\S]*?```/g, (b) => b.replace(/[^\n]/g, " "))
       .replace(/`[^`\n]*`/g, (b) => " ".repeat(b.length));

package/templates/mem/commands/read.ts

@@ -22,7 +22,7 @@ const planSweepLine = () => {
 };
 
 export const cmdNow = () => {
-  // mem now (default) — next+bug+hold. decision/note ไม่ใช่งานค้าง → ค้นด้วย find แทน
+  // mem now (default) — next+bug+hold. decision/note is not pending work → search with find instead
   const all = rows();
   console.log(`# ${app} — ${all.length} entries`);
   printOpenRows(all, { showHold: true });
@@ -53,7 +53,7 @@ export const cmdStale = () => {
 };
 
 export const cmdFind = (a: string[]) => {
-  // mem find <คำ> — grep text/spec ไม่สนตัวพิมพ์เล็กใหญ่, ล่าสุดก่อน, จำกัด 20 แถว
+  // mem find <word> — grep text/spec case-insensitively, newest first, capped at 20 rows
   const q = a.join(" ").toLowerCase();
   if (!q) {
     console.error(`usage: ${memCmd} find <word>`);
@@ -86,7 +86,7 @@ export const cmdKickoff = (a: string[]) => {
   const arg = a[0] ?? "";
 
   if (!arg) {
-    // ไม่มี args = now + section "ล่าสุด" = closes 10 รายการล่าสุด
+    // no args = now + a "recent" section = the last 10 closes
     console.log(`# ${app} — ${all.length} entries`);
     printOpenRows(all, { showHold: true });
     console.log(`\n## recent\n${doneLines(all, 10).join("\n")}`);
@@ -101,7 +101,7 @@ export const cmdKickoff = (a: string[]) => {
     const rotate = rotateLine(all.length);
     if (rotate) console.log(rotate);
   } else if (arg.endsWith(".md")) {
-    // spec.md = brief ของ spec นั้น
+    // spec.md = a brief for that spec
     const workAll = all.filter((r): r is WorkRow => "id" in r);
     const byId = new Map(workAll.map((r) => [r.id, r] as const));
     const open = openRows(all);
@@ -135,7 +135,7 @@ export const cmdKickoff = (a: string[]) => {
       console.log("(no entries for this spec)");
     }
   } else {
-    // id = brief ของงานนั้น
+    // id = a brief for that task
     const workAll = all.filter((r): r is WorkRow => "id" in r);
     const byId = new Map(workAll.map((r) => [r.id, r] as const));
     const target = byId.get(arg);

package/templates/mem/commands/rotate.ts

@@ -1,15 +1,15 @@
 // commands/rotate.ts — compact log.jsonl once it grows past a row-count threshold
-// เก็บ open work rows + active claim ไว้ ที่เหลือ (close/release/synced ของ ref ที่ปิดแล้ว)
-// git mv ไปไฟล์ archive แยก (ไม่ลบ) — ประวัติเก่ายังอยู่ ค้นย้อนหลังได้ผ่าน git log/git show
+// keep open work rows + active claims; the rest (close/release/synced of already-closed refs)
+// is git mv'd to a separate archive file (not deleted) — old history remains, searchable via git log/git show
 
 import { existsSync, writeFileSync } from "node:fs";
 import { join } from "node:path";
 import { rotateKeep } from "../selectors.js";
 import { appendRaw, dir, LOG, rows } from "../store.js";
 
-// ponytail: threshold = จำนวนแถวทั้งหมด ไม่ใช่แค่ open — ที่กลัวคือไฟล์บวม/grep ช้าตอนหลายคนใช้พร้อมกัน
-// (view อ่านไม่รู้เรื่องเป็นปัญหาคนละอันที่ CAP ใน write.ts จัดการอยู่แล้ว)
-// 3000 กะจาก solo 1 สัปดาห์ = ~2k แถว — ปรับได้ด้วย MEM_ROTATE_THRESHOLD ถ้า pace ต่างจากนี้มาก
+// ponytail: threshold = total row count, not just open — the fear is a bloated file / slow grep when many people use it at once
+// (the view being unreadable is a separate problem the CAP in write.ts already handles)
+// 3000 estimated from one solo week = ~2k rows — tune with MEM_ROTATE_THRESHOLD if the pace differs a lot from this
 export const THRESHOLD = Number(process.env.MEM_ROTATE_THRESHOLD) || 3000;
 
 export const cmdRotate = (a: string[]) => {
@@ -40,7 +40,7 @@ export const cmdRotate = (a: string[]) => {
     process.exit(1);
   }
 
-  // เหมือน plan-sweep: stage ก่อนกัน git mv fail เงียบถ้าไฟล์ยังไม่ track (exit 128)
+  // like plan-sweep: stage first to stop git mv failing silently if the file is untracked (exit 128)
   Bun.spawnSync(["git", "add", LOG]);
   const mv = Bun.spawnSync(["git", "mv", LOG, archived]);
   if (mv.exitCode !== 0) {

package/templates/mem/commands/selftest.ts

@@ -37,7 +37,7 @@ const runSelectorTests = () => {
     { id: "a2", kind: "next", text: "work B", ts: "", agent: "" },
     { kind: "close", ref: "a2", text: "done", ts: "", agent: "" },
     { kind: "claim", ref: "a1", ts: "2026-01-01T00:00:00Z", agent: "agent-1" },
-    // (1) claim เดียว → active
+    // (1) single claim → active
     { id: "a3", kind: "bug", text: "work C", ts: "", agent: "" },
     { kind: "claim", ref: "a3", ts: "2026-01-01T01:00:00Z", agent: "agent-1" },
     {
@@ -55,7 +55,7 @@ const runSelectorTests = () => {
     { id: "a5", kind: "next", text: "work E", ts: "", agent: "" },
     { kind: "claim", ref: "a5", ts: "2026-01-01T04:00:00Z", agent: "agent-1" },
     { kind: "claim", ref: "a5", ts: "2026-01-01T05:00:00Z", agent: "agent-3" },
-    // (4) double claim → หลังชนะ (agent-3)
+    // (4) double claim → the later one wins (agent-3)
   ];
 
   const claims = claimsOf(t);
@@ -70,12 +70,12 @@ const runSelectorTests = () => {
   assert(!claims.has("a3"), "release did not void the claim");
   // (3) a4 close → inactive
   assert(!claims.has("a4"), "close void claim");
-  // (4) a5 double claim → agent-3 ชนะ
+  // (4) a5 double claim → agent-3 wins
   assert(
     claims.has("a5") && claims.get("a5")?.agent === "agent-3",
     "double claim after the winner",
   );
-  // a2 closed → ไม่ควรอยู่ใน open
+  // a2 closed → should not appear in open
   assert(!open.some((r) => r.id === "a2"), "tombstone broken");
   // open = a1, a3 (released but still open), a5
   assert(
@@ -91,12 +91,12 @@ const runRotateTests = () => {
   const t: LogRow[] = [
     { id: "r1", kind: "next", text: "keep me", ts: "", agent: "" },
     { kind: "claim", ref: "r1", ts: "2026-01-01T00:00:00Z", agent: "agent-1" },
-    // r1: open + claimed → work row + claim row ต้องเก็บทั้งคู่
+    // r1: open + claimed → both the work row and the claim row must be kept
 
     { id: "r2", kind: "bug", text: "closed already", ts: "", agent: "" },
     { kind: "claim", ref: "r2", ts: "2026-01-01T00:00:00Z", agent: "agent-1" },
     { kind: "close", ref: "r2", text: "shipped", ts: "", agent: "" },
-    // r2: ปิดแล้ว → work row, claim row, close tombstone ทิ้งหมด
+    // r2: closed → work row, claim row, close tombstone all dropped
 
     {
       id: "r3",
@@ -112,7 +112,7 @@ const runRotateTests = () => {
       ts: "2026-01-02T00:00:00Z",
       agent: "",
     },
-    // r3: spec synced *หลัง* decision นี้ → resolved แล้ว archive ได้
+    // r3: spec synced *after* this decision → resolved, can be archived
 
     {
       id: "r4",
@@ -122,10 +122,10 @@ const runRotateTests = () => {
       agent: "",
       spec: "PLAN-a.md",
     },
-    // r4: decision ใหม่กว่า synced ล่าสุด → ยังไม่ resolved เก็บไว้
+    // r4: decision newer than the latest synced → not resolved yet, keep it
 
     { id: "r5", kind: "note", text: "note no spec", ts: "", agent: "" },
-    // r5: note ไม่มี spec → ไม่มีทางรู้ resolved หรือยัง เก็บไว้เสมอ
+    // r5: a note with no spec → no way to know if resolved, always kept
   ];
 
   const kept = rotateKeep(t);
@@ -167,17 +167,17 @@ const runPlanSweepTests = () => {
   const tmpDir = mkdtempSync(join(tmpdir(), "mem-test-"));
   try {
     // === Case A: rewriteMarkdownLinks + countPlainTextMentions ===
-    // สร้าง fixture: ไฟล์ที่ reference ไปที่ plan/PLAN-page-style.md หลายแบบ
+    // build fixture: a file that references plan/PLAN-page-style.md several ways
     const planDir = join(tmpDir, "plan");
     const doneDir = join(tmpDir, "plan", "done");
     mkdirSync(planDir, { recursive: true });
     mkdirSync(doneDir, { recursive: true });
 
-    // "old" file — จำลอง apps/vela/plan/PLAN-page-style.md (touch only)
+    // "old" file — simulates apps/vela/plan/PLAN-page-style.md (touch only)
     const oldFile = join(planDir, "PLAN-page-style.md");
     writeFileSync(oldFile, "# PLAN-page-style\n");
 
-    // inbound file — จำลอง apps/vela/plan/PLAN-people-style.md
+    // inbound file — simulates apps/vela/plan/PLAN-people-style.md
     const inbound = [
       "# PLAN-people-style — refs",
       "",
@@ -361,13 +361,13 @@ const runPlanCheckTests = () => {
     );
     writeFileSync(join(planDir, "PLAN-active.md"), "# active plan\n");
 
-    // plan ที่เขียนด้วย format ปัจจุบัน: frontmatter + title มาก่อน header ✅ shipped
+    // a plan in the current format: frontmatter + title come before the ✅ shipped header
     writeFileSync(
       join(planDir, "PLAN-frontmatter.md"),
       "---\nkind: unit\n---\n\n# shipped with frontmatter\n\n> ✅ **shipped 2026-09-13** (abc1234)\n",
     );
 
-    // ship ไปบาง chunk แล้วติดรอของข้างนอก — frontmatter บอกว่าตั้งใจให้อยู่ต่อ ห้ามนับว่าลืมย้าย
+    // shipped some chunks and waiting on externals — frontmatter says it is meant to stay, do not count as forgotten
     writeFileSync(
       join(planDir, "PLAN-blocked.md"),
       "---\nstatus: blocked\nblocked_by: VPS#2\n---\n\n# partly shipped\n\n> ✅ **chunk 1 shipped 2026-09-13** (abc1234)\n",