@appaflytech/zeyrek-ai-mcp 0.0.32 → 0.0.33

package/dist/resources/guides/case.md

@@ -0,0 +1,153 @@
+# Vaka Rehberi — CMMN 1.1 vaka yönetimi
+
+Adımları önceden bilinmeyen işler içindir: müşteri şikâyeti, soruşturma, hasar dosyası, uygunsuzluk incelemesi. Süreç tanımı
+(`process_definition_*`) sırayı çizer; **vaka** ise aşamaları, isteğe bağlı görevleri ve "şu olunca şu açılır" koşullarını
+(sentry) tanımlar, sırayı olaylar ve kişiler belirler. İnsan görevleri süreç görevleriyle **aynı kutuya** düşer
+(`kind: case-task`) ve `process_task_update` ile tamamlanır. Süreçten vaka `case` düğümüyle başlatılır (§Süreçten vaka).
+
+Modüller: `case` (tanım: `case_definition_*`, `case_cmmn_*`) ve `caseRuntime` (`case_execute`, `case_instance_*`).
+
+## Başlangıç
+
+1. **Modeli yazın** — `case_definition_create { case }`. Taslak sürüm oluşur. Gateway yazmadan önce CASE-001'i denetler
+   (§Lint); `case_definition_preview { case }` aynı denetimi istek göndermeden yapar.
+2. **Yayınlayın** — `case_definition_publish { id }`. Çalışan vakalar başladıkları sürümde kalır; production'a yayın yok (BPM-001).
+3. **Başlatın** — `case_execute { slug, subjectRowId, caseFile, asUser }`. Yanıt `planItems[]` ve `availableActions[]` taşır.
+4. **Yürütün** — `case_instance_get` → `availableActions` → `case_instance_update { operation, planItemId }`; insan görevleri
+   `process_task_list` / `process_task_update`.
+
+Düzeltmede tam modeli yeniden göndermeyin: `case_definition_get` → `case_definition_patch` (`/planItems[id=<öğe>]/…`).
+Başka modelleyiciden gelen CMMN için `case_cmmn_update { filePath }`; dışa aktarma `case_cmmn_get { outPath }`.
+
+## Model
+
+```jsonc
+{
+  "slug": "musteri-sikayeti", "name": { "tr": "Müşteri şikâyeti" }, "description": { "tr": "Şikâyeti inceler ve kapatır." },
+  "caseFile": [{ "id": "musteriCevabi" }, { "id": "oncelik", "default": "normal" }],
+  "planItems": [
+    { "id": "inceleme", "type": "stage", "required": true, "autoComplete": true },
+    { "id": "sikayeti-incele", "type": "human-task", "parent": "inceleme", "required": true, "assignee": { "rule": "user", "arg": "<kullanıcı id>" } },
+    { "id": "hukuk-gorusu", "type": "human-task", "parent": "inceleme", "discretionary": true, "assignee": { "rule": "role", "arg": "hukuk" } },
+    { "id": "yanit-alindi", "type": "milestone", "entry": ["musteri-cevapladi"] },
+    { "id": "kapanis", "type": "stage", "required": true, "manualActivation": true, "autoComplete": true, "entry": ["musteri-cevapladi"] }
+  ],
+  "sentries": [
+    { "id": "musteri-cevapladi",
+      "onParts": [{ "source": "inceleme", "event": "complete" }, { "source": "musteriCevabi", "event": "update" }],
+      "ifPart": "caseFile.musteriCevabi != 'yok'" }
+  ]
+}
+```
+
+| Alan | Kural (backend `CaseValidator`, hata 422 `CaseInvalid` + bulgu yolu `/planItems[id=x]/alan`) |
+|---|---|
+| `slug`, plan öğesi ve sentry `id` | kebab-case, benzersiz; ilk yayından sonra slug değişmez (400) |
+| `caseFile[].id` | harf, rakam, alt çizgi; `default` herhangi bir JSON |
+| `planItems[].type` | `stage` · `human-task` · `milestone` |
+| `parent` | yalnız bir `stage`; döngü yasak. `parent` yoksa öğe vaka planının köküdür |
+| `required` | aşama tamamlanmadan önce bitmesi gereken öğe; `disable` edilemez |
+| `repeatable` | tamamlanınca yeni `occurrence` açılır; giriş sentry'si ister, kilometre taşında olmaz |
+| `manualActivation` | koşul sağlanınca `enabled` olur, biri `start` edene kadar bekler |
+| `discretionary` | tanımda durur, kişi `add-discretionary` ile ekleyene kadar oluşmaz |
+| `autoComplete` | yalnız `stage`: etkin çocuk kalmayınca ve zorunlular bitince kendiliğinden kapanır |
+| `assignee` | `human-task` için zorunlu: `user` (`arg` kullanıcı id), `role` (`arg` rol slug'ı, aday kaydı), `initiator` |
+| `entry` / `exit` | sentry kimlikleri; girişlerden biri yeter, çıkış öğeyi ve alt ağacını `terminated` yapar |
+| `onParts[].event` | kaynak kilometre taşıysa yalnız `occur`; başka plan öğesiyse `complete` · `start` · `terminate`; vaka dosyası öğesiyse `update` |
+| `ifPart` | Jint; `caseFile.x` (ya da `vars.x`) vaka dosyasını, `initiator` başlatanı okur |
+
+Süreç tanımındaki `assignee` sözlüğü (`unit-manager of …`, `position:`) vakada **yoktur**; yalnız üç kural.
+
+## Yaşam döngüsü
+
+Plan öğesi: `available → enabled → active → completed | terminated | disabled`. Vaka: `active → completed | terminated`.
+
+Her değişiklikten sonra platform yerleşimi sabitlenene kadar yeniden çalıştırır: çıkış sentry'si sağlanan öğe `terminated`;
+ebeveyni etkin ve giriş koşulu sağlanan öğe `manualActivation` ise `enabled`, değilse etkin olur (insan görevi görev açar,
+kilometre taşı doğrudan `completed`); kökteki her şey bitince vaka `completed`.
+
+Aşama kapanışı **turun sonunda ve yalnız o turda başka hiçbir öğe hareket etmediyse** denenir — bir çocuk daha açılabiliyorken
+aşama kapatılmaz. `autoComplete` aşama etkin çocuğu yokken ve zorunlu çocukları bitmişken kapanır, bekleyen çocuklarını
+`terminated` eder. `autoComplete` **olmayan** aşama da kendiliğinden kapanır ama **bütün** çocukları terminal olmalıdır;
+bekleyen çocuğu varken bekler ve onları terminale çekmez. Çocuğu olmayan aşama yalnız `autoComplete` ise kendiliğinden kapanır,
+değilse elle `complete` bekler (elle `complete` her zaman gevşek koşulu kullanır: etkin çocuk yok + zorunlular bitmiş).
+
+Sentry **durum tabanlıdır**: `onPart` kaynağın şu anki durumuna bakar (`complete`/`occur` → tamamlanmış, `start` → etkin ya da
+tamamlanmış, `update` → vaka dosyası öğesi dolu) ve `ifPart` her turda yeniden çalışır. Bu yüzden vaka dosyasını değiştirmek
+(`update-case-file`) bekleyen öğeyi açabilir.
+
+## Eylemler
+
+`case_instance_get` yanıtındaki `availableActions[] { action, itemId, planItemId }` o an yapılabilecekleri listeler:
+
+| `case_instance_update { operation }` | Ne yapar | Hata |
+|---|---|---|
+| `start` (`planItemId`) | `enabled` öğeyi başlatır | yanlış durum 409 `InstanceStateTransitionNotAllowed` |
+| `complete` (`planItemId`) | etkin aşamayı kapatır (etkin çocuk yok, zorunlular bitmiş); insan görevi görev ucundan kapanır | 409 |
+| `disable` (`planItemId`) | zorunlu olmayan `enabled` öğeyi devre dışı bırakır | 409 |
+| `enable` (`planItemId`) | `available` öğeyi elle açar; giriş sentry'si **varsa** biri sağlanmalı (sentry'si olmayan öğe koşulsuz açılır) | sentry sağlanmıyorsa **422 `CaseSentryNotSatisfied`**, `available` değilse 409 |
+| `add-discretionary` (`itemDefinitionId`) | isteğe bağlı öğeyi ebeveyn aşaması etkinken ekler | aynı öğenin bitmemiş örneği varsa 409 |
+| `update-case-file` (`itemId`, `value`) | vaka dosyasına yazar, yerleşimi yeniden çalıştırır | tanımsız öğe 400 |
+
+`enable` `availableActions`'ta **listelenmez**: yerleşim, giriş sentry'si sağlanan ya da hiç sentry'si olmayan öğeyi zaten açar,
+dolayısıyla listede kalan `available` öğe sentry'sini bekliyordur ve ona `enable` 422 döner. Bu bir lint değil çalışma zamanı
+kuralıdır — koşulu sağlamak için vaka dosyasını güncelleyin ya da kaynak öğeyi bitirin. Kapanmış vakada her değişiklik 409.
+
+## Görevler
+
+`human-task` etkinleşince `ProcessTask` açılır: `kind: case-task`, `instanceId` = vaka kimliği, `nodeId` = plan öğesi `id`,
+`definitionSlug` = vaka slug'ı. `user` ve `initiator` doğrudan atanır; `role` aday kaydı açar ve görev `claim` ister. Tamamlama
+`process_task_update { action: complete, payload, asUser }` — plan öğesi `completed` olur, yük vaka defterine yazılır. Vaka
+görevi süreç defterine yazmaz; görev yardımcısı (`process_task_get { view: 'assistant' }`) çalışır ama `ai-suggestion` satırı
+yalnız öneri tablosuna düşer.
+
+Görünürlük: vakayı başlatan, görevi atanan ya da tamamlayan kişi `case_instance_get` ile okur; liste (`case_instance_list`)
+ve başkalarının vakaları `process.view-all` ister. Başlatma `process.start`, tanım yazımı `process.manage` ister.
+
+## Süreçten vaka
+
+Süreç tanımında `case` düğümü yayındaki vakayı başlatır ve **beklemez** (akış devam eder):
+
+```jsonc
+{ "id": "sikayet-ac", "type": "case", "description": "Şikâyet vakasını açar.", "caseSlug": "musteri-sikayeti",
+  "input": { "musteriCevabi": "'yok'" }, "output": "vars.sikayetVakasi" }
+```
+
+Başlatan süreç örneğinin başlatanı, iş satırı süreç konusudur; `output` yoluna vaka kimliği yazılır, süreç defterine
+`case-started`. Bilinmeyen ya da yayınlanmamış slug tanım doğrulamasında `CaseUnknown`, çalışma anında düğüm hatası.
+
+## CMMN XML
+
+`case_cmmn_get` CMMN 1.1 XML üretir (`zeyrek:` uzantısı atamayı, çok dilli ad/açıklamayı, varsayılanı ve sırayı taşır);
+`case_cmmn_update { xml | filePath }` içe aktarır: aynı slug varsa taslağına yazar, yoksa yeni tanım açar. `stage`, `humanTask`,
+`milestone` dışındaki öğeler (`processTask`, `caseTask`, olay dinleyicileri) ve DTD içeren XML 400'dür. Başka araçta
+çizilmiş vakanın atamaları uzantı taşımıyorsa içe aktarma sonrası `case_definition_patch` ile ekleyin.
+
+## Lint
+
+| Kural | Ne zaman | Önem |
+|---|---|---|
+| CASE-001 | `onParts[].source` bir plan öğesi ya da vaka dosyası öğesi değil; `entry`/`exit` tanımsız sentry'ye bakıyor | block |
+
+Denetim `case_definition_create`, `case_definition_update`, `case_definition_patch`, `case_definition_publish` öncesinde ve
+`case_definition_preview`'da çalışır. Diğer model kuralları backend'dedir (422 `CaseInvalid` bulgu listesi).
+
+## Hata sözlüğü
+
+| Kod | Anlamı | Ne yapılır |
+|---|---|---|
+| `CaseInvalid` (422) | Model kuralı ihlali; `errors[]` yol ve mesaj taşır | yolu `case_definition_patch` ile düzeltin |
+| `CaseSentryNotSatisfied` (422) | `enable` edilen öğenin giriş koşulu sağlanmıyor | kaynak öğeyi bitirin ya da `update-case-file` |
+| `InstanceStateTransitionNotAllowed` (409) | öğe ya da vaka bu eyleme uygun durumda değil | `case_instance_get` ile `availableActions`'a bakın |
+| `CaseUnknown` (422) | süreçteki `case` düğümü yayında olmayan vakaya bakıyor | vakayı yayınlayın |
+| `ReferencedByProcess` (422) | silinen vaka tanımına bir süreç `case` düğümüyle başvuruyor | önce süreci güncelleyin |
+| `InvalidOperation` (400) | vakası olan tanım silinemez | tanımı yerinde bırakın |
+
+## Sık tuzaklar
+
+- **Sırayı vaka ile çizmek.** Adımlar belliyse süreç tanımı kullanın; vaka bekleme ve dallanmayı sentry'ye çevirir, okunması zorlaşır.
+- **`enable`'ı düzeltme sanmak.** 422 aldıysanız koşul sağlanmamıştır; tekrar denemek değil koşulu sağlamak gerekir.
+- **`repeatable` öğeyi giriş sentry'siz yazmak.** Model reddedilir; tekrar tetikleyicisiz sonsuz döngü olurdu.
+- **Vaka görevini `case_instance_update { complete }` ile kapatmaya çalışmak.** `complete` yalnız aşama içindir; görev
+  `process_task_update` ile kapanır.
+- **`caseFile` öğesini tanımlamadan `ifPart`'ta kullanmak.** Tanımsız değer `undefined` okunur; öğeyi `caseFile[]`'a ekleyin.

package/dist/resources/guides/component.md

@@ -3,6 +3,11 @@
 Sayfaya konan her şeyin ortak kuralları. Kuruluş sırası ve şema gövdesi için
 `platform_guide('page')`; HTML kaçış kapısının derin sözleşmesi için `platform_guide('html')`.
 
+> **Mobil uygulamada** katalog ayrıdır: `component_list`/`component_get` mobil satırları okur,
+> `component_get` `mobileKnowledge` (bileşenin mobil farkları) ve `mobileNotes` ekler; katalogda
+> olmayan tip `MOB-003` alır. Stil CSS değil React Native'dir — `page_runtime_get(resolveStyles)`
+> `nativeStyle` döner (`platform_guide('mobile')`).
+
 ## Keşif: iki tool, üç bilgi katmanı
 
 ```
@@ -88,7 +93,10 @@ Widget, kendi komponent ağacını taşıyan yeniden kullanılabilir pakettir (`
 
 1. **Kayıt:** `component_create` — `kind:'widget'`, `widgetType`, `schema` (widget'ın kendi
    ağacı; `name = elementId` kuralı burada da geçerli — layout gibi widget adları da kullanan
-   sayfaya sızar).
+   sayfaya sızar). Ağacın KÖKÜ tiplidir: `container` → `widget-area`, `modal`/`drawer` → kendi
+   tipi (+ düğümde `widgetType`). Runtime widget'ı yalnız bu kökten çizer; düz `container` kökle
+   kayıt 200 döner ama boş çizilir. Kök vermezsen gateway düğümlerini Studio'nun kurduğu köke
+   sarar ve `gatewayNormalized`'da CMP-002 ile bildirir (`component_update` şemada da aynı).
 2. **Sayfaya koyma:** `add_component` düğümünde `kind:'widget'` ve **`type` = widget KAYDININ
    ID'si** — slug DEĞİL (runtime widget'ı `widget.id === node.type` ile çözer; slug yazarsan
    kayıt 200 döner, render sessizce boş kalır — gateway **PAGE-012/LAY-005** ile reddeder).
@@ -108,7 +116,7 @@ Her şema düğümünde iki sözlük vardır; ikisi de ortak render katmanında
 
 | `states` | Anlamı |
 |---|---|
-| `isDroppable` | İçine komponent alır (container/form/repeater true) |
+| `isDroppable` | İçine komponent alır (container/form/repeater true). **Değer kataloğun kararıdır** (`component_list` `droppable` sütunu): Studio kanvası bırakma hedefini bu alandan çözer, bu yüzden gateway yazdığı düğümlerde alanı katalogdan doldurur ve `gatewayNormalized` ile bildirir (PAGE-036). `false` yazılmış bir kabın içine kanvasta bırakma yapılamaz — bilerek kapatmak için `resize_component`/`set_states` |
 | `isScrollable` | İçeriği kendi alanında kaydırır (sabit yükseklikte `overflow-y: auto`) |
 | `isWrapper` | Sayfanın/layout'un/widget'ın ANA kabı — salt düzen elemanı: `height:100%` + **`min-height:80vh`**, kap başlığı ÇİZİLMEZ. **Yalnız sayfa boyu kaplaması gereken tek kap için kullan:** iç içe kutuya verirsen 720px'lik pencerede o kutu 36px içerikle bile 576px çizilir (ölçüldü, `platform_guide('page')` Kural 1f). Çerçeve/başlık gizlemek için wrapper değil `style` (`border:'none'`) kullan. Kurulmuş bir düğümün bayrağını `resize_component` micro-op'unun `states` alanı değiştirir — düğümü yeniden kurmak gerekmez |
 | `isSticky` | Kaydırmada yerinde kalır (header/sidebar; z-index'i otomatik) |

package/dist/resources/guides/decision.md

@@ -0,0 +1,185 @@
+# Karar Rehberi — DMN karar tabloları
+
+Eşik, seviye, oran, uygunluk gibi **kuralları süreç tanımından ayırır**: iş birimi tabloyu değiştirir, süreç
+yeniden yayınlanmaz. Karar bir DMN 1.3 karar tablosu (`kind: table`) ya da tek bir FEEL ifadesidir
+(`kind: literal`). Süreçte `decision` düğümüyle çağrılır; tek başına `decision_preview` ile değerlendirilir.
+Karar **workflow değildir** (yan etkisi yoktur, veri okumaz — girdileri çağıran verir) ve **süreç değildir**
+(beklemez).
+
+## Başlangıç
+
+1. **Tabloyu yazın** — `decision_create { decision }`. Taslak sürüm oluşur. Gateway yazmadan önce DMN-001 ve
+   DMN-002 denetimini çalıştırır (§Lint).
+2. **Deneyin** — `decision_preview { id, inputs }`. Her sınır değerini ayrı deneyin (§Deneme).
+3. **Yayınlayın** — `decision_publish { id }`. Motor yalnız aktif sürümü kullanır; production'a yayın yoktur
+   (BPM-001).
+4. **Süreçte kullanın** — `decision` düğümü (§Süreçte kullanım); tanımı `process_definition_preview` ile doğrulayın
+   (bilinmeyen `decisionSlug` → `DecisionUnknown`).
+
+Düzeltmede tam modeli yeniden göndermeyin: `decision_get` → `decision_patch` (`/rules[id=<kural>]/…`).
+Başka modelleyiciden (Camunda Modeler, Trisotech) gelen tablo için `decision_dmn_update { filePath }`.
+
+## Karar modeli
+
+```jsonc
+{
+  "slug": "siparis-onay-limitleri",            // tekil; yayından sonra değişmez
+  "name": { "tr": "Sipariş onay limitleri" },
+  "variable": "siparisOnayLimitleri",          // üst kararların gördüğü ad; yoksa slug'daki '-' → '_'
+  "kind": "table",                             // table | literal
+  "hitPolicy": "unique",                       // §İsabet politikaları
+  "aggregation": null,                         // collect + tek çıktı: sum | min | max | count
+  "requires": [],                              // DRD: önce değerlendirilecek alt kararlar (slug)
+  "inputData": [],                             // { name, typeRef, source: "authority-limits", category }
+  "inputs": [
+    { "id": "tutar", "label": "Tutar", "expression": "tutar", "typeRef": "number" },
+    { "id": "kategori", "label": "Kategori", "expression": "kategori", "typeRef": "string", "allowedValues": "\"makine\", \"sarf\"" }
+  ],
+  "outputs": [
+    { "id": "seviye", "name": "seviye", "typeRef": "number", "allowedValues": "3, 2, 1", "defaultOutputEntry": "1" }
+  ],
+  "rules": [
+    { "id": "kucuk", "description": "10 binin altı", "inputEntries": ["< 10000", "-"], "outputEntries": ["1"] },
+    { "id": "orta",  "inputEntries": ["[10000..100000)", "-"], "outputEntries": ["2"] },
+    { "id": "buyuk", "inputEntries": [">= 100000", "-"], "outputEntries": ["3"] }
+  ]
+}
+```
+
+- `inputEntries[i]` `inputs[i]`'nin **tekli testidir**, `outputEntries[j]` `outputs[j]`'nin **FEEL ifadesidir**.
+  Sütun sayısı eşleşmezse 422 `DecisionInvalid` (yol `/rules/{i}/inputEntries`).
+- `inputs[].expression` girdinin bağlamdaki adıdır ya da ifadesidir (`siparis.tutar`, `tutar * 1.2`).
+- Metin değerler FEEL'de **çift tırnaklıdır**: `"makine"`. Tırnaksız `makine` bir değişken adıdır ve `null` olur.
+- `typeRef`: `number`, `string`, `boolean`, `date`, `time`, `dateTime`, `dayTimeDuration`,
+  `yearMonthDuration`, `list`, `context`. Dönüştürme yalnız metin girdiye uygulanır (`"2026-09-17"` → tarih).
+- Literal karar: `{ "kind": "literal", "literalExpression": "tutar * oran", "typeRef": "number" }`.
+
+## İsabet politikaları
+
+| Politika | Ne döner | Ne zaman |
+|---|---|---|
+| `unique` | En çok bir kural; ikisi eşleşirse 422 `DecisionHitPolicyViolated` | Kurallar kesin ayrık (varsayılan) |
+| `any` | Eşleşenlerin çıktıları aynı olmalı, yoksa 422 | Aynı sonucu farklı yollardan veren kurallar |
+| `first` | Kural sırasındaki ilk eşleşme | "Özel durum önce, genel en sonda" |
+| `priority` | Çıktının `allowedValues` sırasına göre en yüksek (ilk yazılan) | Birden çok eşleşmede en katısı kazanır |
+| `collect` | Eşleşenlerin listesi; `aggregation` ile tek sayı | Puanlama, kontrol listesi |
+| `rule-order` | Eşleşenler kural sırasıyla | Sıralı öneriler |
+| `output-order` | Eşleşenler `priority` sırasıyla | Önceliğe göre sıralı liste |
+
+Tek çıktılı tabloda karar değeri çıktının kendisidir; çok çıktılıda `{ çıktıAdı: değer }`. Çok isabetli
+politikada değer listedir. Hiç kural eşleşmezse `defaultOutputEntry` olan çıktılar varsayılanı alır, yoksa `null`
+— `null` sonucu süreçte gateway koşulunu sessizce yanlış dala gönderebilir; ya varsayılan verin ya da son kurala
+joker (`-`) koyup `first` kullanın.
+
+## FEEL
+
+**Tekli testler** (`inputEntries`):
+
+| Yazım | Anlamı |
+|---|---|
+| `-` ya da boş | her şey |
+| `< 100` · `>= 5` | karşılaştırma |
+| `[10..20)` · `]1..5]` | aralık; `[` `]` dahil, `(` `)` ya da ters köşe hariç |
+| `"makine"` · `3` · `null` · `esik` | eşitlik (değer ya da bağlamdaki ad) |
+| `"makine", "sarf"` | virgül = VEYA |
+| `not("makine", "sarf")` | hiçbiri |
+| `? > esik * 2` | `?` girdinin kendisi; ifade mantıksal döner |
+
+**İfadeler** (`outputEntries`, `expression`, `literalExpression`): `+ - * / **`; `= != < <= > >=`;
+`and`/`or` üç değerli (`true and null` → `null`); `x between 1 and 5`; `x in [1..5]`;
+`if … then … else …`; `for x in liste return x * 2`; `some x in liste satisfies x > 3`; liste filtresi
+`kalemler[tutar > 100]`, indeks `liste[1]` (1'den başlar), `liste[-1]` (son); yol `siparis.musteri.ad`; bağlam
+`{ ad: "x", tutar: 5 }`; zamansal değişmez `@"2026-09-17"`, `@"P3D"`.
+
+**Yerleşik işlevler** (tam liste; başkası DMN-002):
+`date`, `time`, `date and time`, `duration`, `years and months duration`, `string length`, `substring`,
+`substring before`, `substring after`, `upper case`, `lower case`, `contains`, `starts with`, `ends with`,
+`matches`, `replace`, `string`, `number`, `not`, `list contains`, `count`, `sum`, `product`, `min`, `max`, `mean`,
+`all`, `any`, `append`, `concatenate`, `flatten`, `reverse`, `distinct values`, `index of`, `get value`, `abs`,
+`floor`, `ceiling`, `decimal` (yarıdan çifte yuvarlar), `modulo`, `sqrt`, `odd`, `even`.
+
+Özellikler: tarihte `year month day weekday`, zamanda `hour minute second`, sürede `days hours minutes seconds`
+ve `years months`, aralıkta `start end`.
+
+**Yok:** `round up/down/half`, `sort`, `now()`/`today()` (bugünü girdi olarak verin), işlev tanımı, adlı
+argüman, `instance of`, BKM çağrısı, saat dilimli zaman. Sözdizimi hatası 422 `ExpressionInvalid`; tür uyuşmazlığı,
+sıfıra bölme ve tanımsız ad hata değil `null`'dır.
+
+## DRD ve girdi verisi
+
+`requires: ["risk-skoru"]` alt kararı önce değerlendirir ve sonucunu `variable` adıyla (yoksa `risk_skoru`)
+bağlama ekler; üst tablonun sütunu `{ "expression": "risk_skoru" }` olur. Döngü yayında 422 `DecisionInvalid`;
+alt kararın aktif sürümü yoksa 422 `DecisionUnknown`. Silme: süreç başvuruyorsa 422 `ReferencedByProcess`,
+başka karar `requires` ile başvuruyorsa 422 `DecisionInvalid`.
+
+**Yetki limitleri:** `inputData: [{ "name": "limitler", "typeRef": "list", "source": "authority-limits",
+"category": "makine" }]` — girdi verilmezse `process_authority_limit_list` satırları
+`[{ subjectKind, subjectId, category, limit, currency }]` listesi olarak yüklenir. Tabloda
+`count(limitler[limit >= tutar])` gibi kullanılır.
+
+## Süreçte kullanım
+
+```jsonc
+{ "id": "limit", "type": "decision", "description": "Onay seviyesini belirler",
+  "decisionSlug": "siparis-onay-limitleri",
+  "binding": "latest",                          // latest | deployed | "v:2" (sabit sürüm)
+  "input": { "tutar": "vars.tutar", "kategori": "row.kategori" },   // Jint; yoksa vars + row
+  "output": "vars.onay" }                       // yoksa her çıktı vars'a kendi adıyla
+```
+
+Sonraki gateway'de `vars.onay.seviye >= 2` (çok çıktılı) ya da `vars.onay >= 2` (tek çıktılı). Değerlendirme
+hatası örneği `faulted` yapar; `process_instance_get { view: 'timeline' }` → `decision-evaluated`
+`{ decisionSlug, version, inputs, matchedRules, outputs }`. Tanım yayını karar yayınını beklemez ama motor
+aktif sürüm ister: önce kararı yayınlayın.
+
+## Deneme
+
+`decision_preview { id, inputs, version? }` yan etkisizdir; `version` yoksa taslak (yoksa aktif), alt kararlar da
+taslak/son modelle çalışır. Yanıt `{ value, outputs, matchedRules, decisions[] }` — `decisions[]` DRD'deki her
+kararın girdisini ve eşleşen kuralını gösterir.
+
+Her kuralı en az bir kez tetikleyin ve **sınırları** ayrı deneyin: `[10000..100000)` için 9999, 10000, 99999,
+100000. Aralık uçlarındaki `[`/`)` hatası en sık kusurdur; DMN-001 bunu yakalamaz (§Lint).
+
+## DMN XML
+
+- `decision_dmn_get { id, outPath? }` kararı ve alt kararlarını DMN 1.3 XML'e yazar; çok dilli ad, `kind`,
+  `variable`, `inputData` kaynağı `zeyrek:` uzantısıyla (`https://zeyrek.dev/dmn`) gidiş-dönüş kayıpsızdır.
+- `decision_dmn_update { xml | filePath }` DMN 1.3/1.2/1.1 içe aktarır: `decision id` → slug (küçük harf),
+  var olan slug yeni taslak alır, yoksa oluşturulur; bir karar geçersizse hiçbiri yazılmaz. Kutulu bağlam/ilişki,
+  BKM ve DMNDI desteklenmez. İçe aktardıktan sonra `decision_preview` — başka motorun FEEL işlevleri (ör.
+  Camunda `round up`) içe aktarmada 422 ile reddedilir.
+- Ortamlar arası taşıma: kararlar deployment/merge zincirinde **yoktur**; dışa aktarıp hedef dalda içe aktarın.
+
+## Lint
+
+| Kural | Ne | Şiddet |
+|---|---|---|
+| DMN-001 | `unique` tabloda iki kural her girdi sütununda aynı testi ya da `-` taşıyor → aynı girdi ikisini eşler | block (istek gitmez) |
+| DMN-002 | FEEL alt kümesinde olmayan işlev çağrısı | warn (istek gider; backend yazımı 422 ile reddeder) |
+
+DMN-001 temkinlidir: yalnız **kesin** çakışmayı yakalar. `< 20` ile `< 10` ya da `[1..5]` ile `[5..9]` kesişir ama
+yakalanmaz — `decision_preview` ile sınır değeri deneyin. Bilinçli istisna `policyOverride: true`.
+
+## Hata sözlüğü
+
+| Kod | Anlamı | Ne yapılır |
+|---|---|---|
+| 422 `DecisionHitPolicyViolated` | unique/any tabloda çakışan kurallar (yanıtta kural kimlikleri) | Kuralları ayırın ya da politikayı değiştirin |
+| 422 `ExpressionInvalid` | FEEL sözdizimi ya da bilinmeyen işlev (yol `/rules/{i}/…`) | §FEEL listesine bakın |
+| 422 `DecisionInvalid` | Model hatası (sütun sayısı, politika, döngü) | Yoldaki alanı düzeltin |
+| 422 `DecisionUnknown` | `requires` ya da süreç `decisionSlug`'ı aktif kararı bulamadı | Alt kararı yayınlayın |
+| 422 `ReferencedByProcess` | Silinmek istenen karara süreç başvuruyor | Önce süreci değiştirin |
+
+## Sık tuzaklar
+
+- **Tırnaksız metin:** `inputEntries: ["makine"]` değil `["\"makine\""]`. Tırnaksız ad bağlamda aranır, `null` olur ve
+  kural hiç eşleşmez.
+- **Sayı metin geliyor:** satırdaki `"180000"` metni `number` sütunda karşılaştırılamaz; `typeRef: "number"` verin ya da
+  düğüm girdisinde `Number(row.tutar)`.
+- **Boşluk bırakan aralıklar:** `< 10000` ve `(10000..100000)` → tam 10000 hiçbir kurala düşmez.
+- **`null` sonuç:** eşleşme yoksa varsayılan yoksa `null` döner; süreçte koşul `vars.onay.seviye >= 2` `false`
+  olur, hata vermez.
+- **Bugünün tarihi:** FEEL'de `today()` yok; süreç düğümü girdisinde `{ "bugun": "new Date().toISOString().slice(0, 10)" }`.
+- **Taslakla çalıştığını sanmak:** `decision_preview` taslağı, süreç motoru aktif sürümü kullanır — yayınlamayı unutmak
+  "önizlemede doğruydu, süreçte eski sonuç" demektir.

package/dist/resources/guides/expressions.md

@@ -14,8 +14,10 @@ Uydurma fonksiyon adı runtime'da `X is not defined` 500'üdür — yalnız bura
 
 **Değişkenler:** step çıktıları (`<stepAdı>.data`), middleware değişkenleri (`user`,
 `settings`, `permissions`… — `workflow_middleware_variables` ile keşfet), HTTP bağlamı:
-`cookie`, `header`, `queryString`, `body`, `triggerSource`/`context` (tetikleyen ucun
-type/name/roles/impersonatedUserId'ı). Gövde bir JSON **nesnesi** ise `body.alan` diye okunur,
+`cookie`, `header`, `queryString`, `body`, `triggerSource` (tetikleyen ucun
+type/id/name/slug/roles/pathAndQuery'si — emekliye ayrılacak) ve `context`
+(type/name/roles/path/impersonatedUserId/language). **Kimlik devri yalnız `context.impersonatedUserId`**'dedir;
+`triggerSource`'ta bu alan yoktur (MW-006). Gövde bir JSON **nesnesi** ise `body.alan` diye okunur,
 gövde bir JSON **dizisi** ise `body[0].alan` diye — 2026-09-04 öncesinde nesne gövde de diziye
 sarılıyordu ve `body.alan` sessizce `undefined` dönüyordu, bu yüzden gövdeye bakan yetki kapıları
 açık kalıyordu. Workflow'da istek girdisi `input.`, automation'da
@@ -97,14 +99,16 @@ dalından devam eder.
 |---|---|
 | `Page` | `Page.user`, `Page.variables`, `Page.components`, `Page.properties`, `Page.queryParams`, `Page.authorized(roles)` |
 | **Komponent adları** | Her komponent adıyla doğrudan değişkendir: `specialties_table.rows = data` hem prop'u yazar hem UI'ı günceller (change event). Addaki `-` silinir: `tickets-table` → `ticketstable` |
-| `state.page` / `state.app` | Kalıcı state (oku/yaz): `state.page.selectedId = row.id`. **Tanımlı değişkenler de buradadır:** `variable_create` ile yazılan her `key` sayfa düzeyinde `state.page.<key>`, uygulama düzeyinde `state.app.<key>` olur; `value` nesneyse alanlarına inilir (`state.page.MyTest.isActive`) |
+| `state.page` / `state.app` | Sayfa/uygulama state'i (oku/yaz): `state.page.selectedId = row.id`. **Bellekte yaşar** — sayfa her açıldığında tanımlı `value`'dan başlar; mobil uygulamada kalıcı olması için değişkene `storage` verilir (`platform_guide('mobile')` §Kalıcı state). **Tanımlı değişkenler de buradadır:** `variable_create` ile yazılan her `key` sayfa düzeyinde `state.page.<key>`, uygulama düzeyinde `state.app.<key>` olur; `value` nesneyse alanlarına inilir (`state.page.MyTest.isActive`) |
 | `Steps` | Adım çıktıları: `Steps.load_specialties` — anahtar adımın **ADIdır**, `stepId` değil (`setStorage(task.name, …)`); `Steps.<adım>.error` o adımın hatası — ama YALNIZ HTTP durum metnidir (401 için `'Unauthorized'`), ucun mesajı değil. `Steps.error` ise hata akışı için doldurulur (`onError` koşmadan önce `setStorage('error', …)` yapar) ve **yalnız orada okunur**: storage sayfa başına tek `FlowMachine`'de yaşar, ama dışarıdan başlayan her akış başlarken `'error'`'u ve kendi adımlarının önceki değerlerini temizler (`flow-engine.ts` `run`, 2026-09-25) — normal akışta `Steps.error` boştur; hata akışı ve onun tetiklediği akış (`nested`) onu görür ve şekli `{ message, code, step: { id, name, type, data } }`'dir: kullanıcıya gösterilecek metin `Steps.error.message`'tır (`err.response.data.message`, boşsa durum metni). **Başarılı bir adımda `Steps.<adım>.data` gerçek bir `Array`'dir** — `.map` · `.filter` · `.concat` · `.length` çalışır. Adım HATA dönerse aynı alan ucun hata gövdesini taşır; aşağıdaki kutuya bakın |
-| `self` · `item` · `Row` / `RowIndex` | Tetikleyen komponent (yazılabilir) · repeater/tablo satırı (yazmak satırı günceller) |
+| `self` · `item` · `Row` / `RowIndex` | Tetikleyen komponent (yazılabilir) · repeater/tablo satırı (yazmak YALNIZ o satırı günceller). Satır AKIŞINDA (satırdaki düğümün olayı) ARC-121 düzeltmesini (2026-09-27) taşıyan runtime gerekir, eskisinde boştu — sürümden bağımsız yol `<liste>.selectedItem` / `.selectedIndex`. Tekrarlayıcının KENDİ `change`/`select` akışında satır bağlamı yoktur. `item.x = …` yazımı tekrarlayıcının `change` olayı olarak iletilir: `change`'e bağlı akış her yazımda koşar, o akış da `item`'a yazarsa döngü olur |
 | `event` | `{name, data, source: {id, props}}` |
 | `cookie` | `cookie.get(name)` / `cookie.set(name, value, {expiresInHours, path})` / `cookie.remove(name)` — tarayıcı cookie'si |
 | `setComponentProperty(name, key, value)` / `getComponentProperty(name, key)` | fonksiyon alternatifi |
 | `resetForm(name)` | Formu sıfırlar: alanlar başlangıç değerine döner, form "gönderilmemiş" olur, doğrulama mesajları silinir. Kayıt sonrası "yeni kayıt" için alanları tek tek `null`'a çekme — gönderilmiş formda her biri "zorunlu alan" mesajı çıkarır. Ad ya da komponent değişkeni alır: `resetForm('risk_form')` / `resetForm(risk_form)`. **Yalnız UI flow kodunda** |
-| `LocalStorage` · `Widget` · `params` | yerel veri · widget bağlamı · olay parametreleri |
+| `LocalStorage` · `Widget` · `params` | yerel veri · widget bağlamı · olay parametreleri. `LocalStorage` barındırıcının deposudur, salt okunur ve değerler METİNdir: web'de uygulamanın kökenindeki `localStorage` (Studio önizlemesinde Studio'nun kendi anahtarları da görünür), cihazda akışın `storage` deposu. `storage` adımı düz bir anahtara yazınca `LocalStorage.<anahtar>` aynı akışta yeni değeri verir ve sayfanın bağları yeniden değerlendirilir (`isSelected: {{ LocalStorage['zeyrek:theme-mode'] === 'dark' }}`). `state.page\|app.<key>`'e yazan adım `LocalStorage`'a girmez (ARC-147, 2026-09-29) |
+| `Device` | Salt okunur cihaz durumu, barındırıcı günceller: `Device.isOnline` — ağ bağlantısı var mı (bilinmiyorsa `true`). Değişince sayfanın bütün bağları yeniden değerlendirilir; çevrimdışı bandı: `isHidden: {{ Device.isOnline }}`. Cihazda `expo-network`, web'de tarayıcının `online`/`offline` olayları. `Device` adında komponent ifade bağlamından süzülür (ayrılmış ad) |
+| **Ayrılmış adlar** | Bu tablodaki globallerle (ve önsözün iç adlarıyla: `payload`, `error`, `repeaterId`, `_` ile başlayanlar…) aynı `name`'i taşıyan komponent (runtime yalnız İLK `-`'yi siler: `ite-m` da `item` sayılır) ifadede kendi adıyla GÖRÜNMEZ — süzülür, uyarı loglanır (liste: `@ng-apps/flow` `EXPRESSION_PRELUDE_NAMES`). Eskiden aynı ad sayfanın BÜTÜN ifadelerini `SyntaxError`'la düşürürdü (ARC-143). Gateway artık bu adların HEPSİNİ **PAGE-009** ile sayfa/layout yazma yollarında ve `page_schema_validate`'te istek gitmeden reddeder — komponente `t`, `state`, `event`, `item`, `self`, `Page`, `Row` gibi ad verme |
 | `t(key)` | Çeviri anahtarını çözer: aktif dil → projenin varsayılan dili → anahtarın kendisi. Boş string de "eksik" sayılır. Sözlük `machine.context.state.translations`'tan gelir; dil `language-selector` ile değişince bir sonraki çağrı yeni dili görür. **Yalnız UI flow kodunda vardır** — backend ifadelerinde karşılığı `Loc()`'tur (`platform_guide('workflow')`) | `t('home.welcome')` |
 | `log(...)` | console (proxy'leri temizler) |
 | `Functions` | **Kullanıcı fonksiyonları** (`function_create`): `Functions.toplamHesapla(fiyat, adet)` — uygulama kapsamlılar her sayfada, sayfa kapsamlılar yalnız kendi sayfasında. **Yalnız tarayıcı**; sunucuda bu ad alanı yoktur (2026-09-10, `WF-030`) |
@@ -125,6 +129,11 @@ dalından devam eder.
 > `runtimeErrors` taşır ve hangi komponentin hangi prop'unun yazılamadığını (`element` ·
 > `property`) söyler. Aynı defter hata dönen microservice adımlarını da kaydeder. **Kare
 > "çalışıyor" görünse bile `runtimeErrors` doluysa o adımlar işini YAPMAMIŞTIR.**
+>
+> **Prop'a bağlı ifade patlarsa** (Studio'da "Expression error" toast'ı) `page_screenshot` yanıtı
+> `expressionErrors` taşır: `{ elementId, prop, expression, message, count }`, öğe başına en çok iki.
+> Toast da öğeyi adlandırır (`Expression error · tx_baslik.content`); cihazda geliştirme paketi aynı
+> satırı Metro günlüğüne basar (ZM-05).
 
 **Prop'a doğrudan ifade bağlama (`{{ }}`):** akış kurmadan bir prop'u ifadeye bağlamak için
 prop `type: 'code'` olur, **ifade `ref` alanına `{{ }}` içinde** yazılır, `data` tasarım zamanı

package/dist/resources/guides/functions.md

@@ -273,7 +273,7 @@ toplamHesapla(row.fiyat, row.adet) > 1000
   serbesttir — sunucuda o ad alanı yok.
 - **Önekli hata:** gövde hatası `Functions.<ad>: <mesaj>` (studio) ya da `<ad>: <mesaj>` (workflow)
   olarak gelir; `Steps.<adım>.error.message` ya da `runtimeErrors`'ta bu öneki ara.
-- **Mobil yok** (K11): `apps/mobile` runtime'ı `Functions`'ı boş nesne kurar.
+- **Mobil uygulama:** mobil runtime (`@ng-apps/ui-native`) `appFunctions`/`pageFunctions`'ı `Functions`'a geçirir, çağrı web'deki gibi çalışır.
 - **Önbellek:** `/view` yolu eski gövdeyi birkaç saniye gösterebilir; `/dev` yolu anlıktır.
 - **Parametre konumsal:** `parameters` sırasını değiştirmek mevcut çağrıların anlamını değiştirir;
   `function` adımları ada göre eşlendiği için etkilenmez.

package/dist/resources/guides/layout.md

@@ -4,6 +4,10 @@ Sayfaların paylaştığı kabuk: yan menü, üst şerit, kullanıcı menüsü v
 gireceği delik. Şema gövdesi ve koordinat modeli için `platform_guide('page')` (Kural 1,
 1d, 1f); komponent sözleşmeleri için `platform_guide('component')`.
 
+> **Mobil uygulamada** kabuk `app-bar` + tek `slot`'tur; sekmeler uygulama ayarı
+> (`properties.mobile.tabs`), çekmece `drawer` widget'ıdır. Web kabuk bileşenleri (`navigations`,
+> `sidebar`, `header`) `MOB-004` alır — `platform_guide('mobile')` §Gezinme.
+
 ## Karar kuralları
 
 **1. Layout, tek `slot` içeren SIRADAN bir komponent ağacıdır.** Ayrı bir dil yoktur:
@@ -39,20 +43,16 @@ göre kurmaktır. `version` bir **string**tir (mikrosaniye zaman damgası) — s
 **4. TEK slot.** Sayfa şeması **her** slot'a ayrı ayrı kopyalanır — iki slot, sayfayı iki
 kez çizer ve `elementId`'leri tekrarlar. (LAY-002 / LAY-006)
 
-**5. VARSAYILAN kabuğu kullan, sonra özelleştir (2026-09-29).** Yeni bir layout kurarken
-önce `ngapps://examples/layout-app-shell` örneğini `layout_create`'in `views` alanına olduğu
-gibi ver — Studio'da "New layout" ile açılan iskeletin birebir aynısıdır (aşağıdaki mini
-tarif). Sonra uygulamaya göre değiştir: menü öğeleri ve `href`'leri, başlık, ikonlar;
-gerekmeyen parçayı (arama, yardım, bildirim) sil. Kullanıcı açıkça başka bir kabuk isterse
-sıfırdan kur. Kabuk sıradan bileşenlerden oluşur: `container` + `navigations` + `icon` +
-`slot`. `layout` monoliti (sabit logo/menü/kullanıcı bandı — yalnız doldurulur) ve
-`layout-shell` + `layout-region` ikilisi **emekliye ayrıldı**; kayıtlı kalırlar ve mevcut
-layout'lar çalışır, ama yeni kabukta kullanılmaz — Studio iskeleti de artık onları kurmaz.
-
-**5a. Kök, sayfanın `page_container`'ının yerleşim ikizidir.** Varsayılan kabuk kökü şöyle
-kurar ve sen de aynısını yazmalısın: `states.isWrapper: true` (çerçevesiz, başlıksız,
-saydam) + `appearance.heightType: 'fill'` + `blocks` x0/w12. Sarmalayıcı olmayan bir kök,
-kenarlıklı beyaz bir kart olarak çizilir.
+**5. Kabuğu `container` + `slot` ile kur.** `layout` monoliti (sabit logo/menü/kullanıcı
+bandı — yalnız doldurulur) ve `layout-shell` + `layout-region` ikilisi **emekliye
+ayrıldı**; kayıtlı kalırlar ve mevcut layout'lar çalışır, ama yeni kabuk `container` ile
+kurulur. Sebebi: `container` zaten `layout-region`'ın yaptığının üstünü yapıyor (flex/ızgara
+düzeni, hizalama, gap, wrap), region'ın kattığı tek şey `dock` sözlüğüydü.
+
+**5a. Kök, sayfanın `page_container`'ının yerleşim ikizidir.** Studio'nun yeni layout
+iskeleti (`getDefaultLayout`) tam olarak şunu kurar ve sen de aynısını yazmalısın:
+`states.isWrapper: true` (çerçevesiz, başlıksız, saydam) + `appearance.heightType: 'fill'`
++ `blocks` x0/w12. Sarmalayıcı olmayan bir kök, kenarlıklı beyaz bir kart olarak çizilir.
 
 **5b. Tam ekran kabuk `heightType: 'fill'` ile kurulur (2026-08-28).** Yükseklik ne
 içerikten (`auto`) ne satır sayısından (`fixed`) gelir — ebeveynin bıraktığı yerden gelir:
@@ -65,7 +65,7 @@ yapılan eski numaraya artık gerek yok.
 NEREDE durduğunu değil, BİÇİMİNİ söyler (dikey kolon / yatay şerit / dolgu yüzeyi). Hem
 runtime hem Studio tuvali bölgeleri 12 kolonluk ızgarayla yerleştirir.
 
-**7. Mobilde flex YIĞILMAZ.** Runtime'ın mobil kuralı yalnız ızgara özelliklerini ezer.
+**7. Dar ekranda flex YIĞILMAZ.** Runtime'ın dar ekran kuralı yalnız ızgara özelliklerini ezer.
 Telefonda alt alta düşmesi gereken satırı `layout:'grid'` ile kur; `layout:'flex'` +
 `direction:'row'` telefonda da yan yana kalır (375px'te ölçüldü: ızgara çocukları 375/375px
 alt alta, flex çocukları 49/310px yan yana). Not: `wrap` varsayılanı artık açık (2026-09-01) —
@@ -76,48 +76,45 @@ yana kalmaya devam eder.
 gerçek çıktıyı, layout'a bağlı bir sayfanın runtime paketinde görürsün (slot yerleşimi
 dahil). Slot kurgusu için ayrıca `page_state` → `layoutSlots`.
 
-## Mini tarif — uygulama kabuğu (VARSAYILAN)
+## Mini tarif — uygulama kabuğu
 
-Sol menü + üst şerit + ortada boş içerik alanı ve slot. Studio'nun `getDefaultLayout`
-iskeletiyle birebir aynı ağaç; `layout_create`'in `views` alanına doğrudan verilebilir
-(`resource: layout-app-shell`).
+Yan menü + üst şerit + içerik. Studio'nun `getDefaultLayout` iskeletiyle birebir aynı ağaç;
+`layout_create`'in `views` alanına doğrudan verilebilir (`resource: layout-app-shell`).
 
 ```
-container  shell_root     isWrapper · fill · flex row · gap none · stretch
-└ navigations  shell_menu  layout:'sidebar' · fill · başlık + menüde arama + daraltma
-   └ container  shell_main    fill · flex column · wrap:false · center · zemin surface-alt · taşma gizli
-      ├ container  shell_topbar   fixed 64px · flex row · stretch/middle · wrap:false · alt çizgi
-      │  ├ navigations  shell_crumbs  layout:'breadcrumb' · 30px · fill
-      │  ├ navigations  shell_search  layout:'command' · 393px × 36px · "Sayfa ara…"
-      │  ├ icon  shell_help   help · tooltip "Yardım"
-      │  └ icon  shell_bell   notifications · tooltip "Bildirimler"
-      └ container  shell_content  fill · isScrollable · isWrapper · dolgu 28/32/32/32
-         └ container  shell_page     fill · en fazla 1600px · ortalı
-            └ slot  shell_slot   fill
+container  isWrapper:true  heightType:'fill'  layout:'flex' direction:'row' gap:'none'
+│                                             verticalAlign:'stretch'   block w12 x0
+├ container  heightType:'fill'  layout:'flex' direction:'column'         block w2   ← yan menü
+│  └ navigations                                                         block w12
+└ container  heightType:'fill'  layout:'flex' direction:'column'         block w10 x2
+   ├ container  layout:'flex' direction:'row'  states.isSticky           block w12 h6
+   │  └ breadcrumb                                                       block w12 h3
+   └ slot       heightType:'fill'                                        block w12 y6
 ```
 
-- **Menü bir kaptır.** `navigations` droppable'dır ve içine bırakılanı KENDİ YANINA çizer:
-  `shell_main` kökün değil menünün çocuğudur. Ana sütunu köke kardeş koyarsan satıra
-  sığmaz ve menünün altına sarar (ölçüldü 2026-09-29).
-- **Tek menü, üç görünüm.** Menü, kırıntı yolu (`layout:'breadcrumb'`) ve arama
-  (`layout:'command'`) AYNI `navigations` ağacını taşır; kırıntı aktif sayfanın yolunu, komut
-  paleti sonuçları bu ağaçtan çıkarır. Menüyü değiştirirken üçünü birlikte güncelle.
-- **Örnek menü adressizdir.** Öğelere `href` olarak sayfa slug'ı ya da `{ page: '<id>' }` ver;
-  başlıkları ve ikonları uygulamanın diline göre değiştir. Menü başlığı (`title`) uygulamanın
-  adıdır. Renkler tema token'ıdır (`var(--ng-text-primary)` …) — sabit hex yazma, koyu temada
-  okunmaz.
-- **Yerleşim prop'larını açıkça yaz.** `layout_create` katalog varsayılanlarını düğüme
-  yazmaz: `layout` prop'u olmayan `container` ızgara çizer. Örnekte her kapta
-  `layout:'flex'` + yön/hizalama/gap/wrap yazılıdır; kapatılan bayrak da (`wrap:false`,
-  `crumbSiblings:false`) açıkça yazılır.
-- **Yükseklik `fill`'dir**, `size.h` değil: kök ekranı doldurur, menü ve ana sütun kökün
-  bıraktığını, içerik alanı üst şeritten artanı, slot da içerik alanını alır. İçerik alanı
-  `isScrollable` olduğu için uzun sayfa kabuğu itmez, içeride kaydırır.
-- **Menü satırlarını biçimlendirme:** `navigations`'ın tipli grupları ve renk prop'ları
-  (`textColor`, `mutedColor`, `iconColor`, `bgColor` …) — bkz. `component_get('navigations')`.
-- **Mobil:** menü ≤768px'te kendi çekmecesine ve hamburger düğmesine döner (bağımsız
-  `navigations`'ta `mobileBehavior:'drawer'` varsayılandır); üst şerit ve içerik tam genişliğe
-  yayılır.
+- **Genişlik `appearance.widthType`'tan gelir (2026-09-01); kolon payı fallback'tir.**
+  Yan menü için `widthType: 'fixed'` + `widthString: "240px"` (serbest CSS uzunluğu:
+  `"50%"`, `"10vw"`, `calc(...)` de geçer; yalnız flex kabın çocuğunda okunur, mutlak
+  ızgara kabında okunmaz). `'fill'` kabın tüm genişliğini alır, `'auto'` içeriğe oturur;
+  `widthType` HİÇ yazılmazsa `w:2` = 12'de 2 → 1440px tasarım genişliğinde 240px payı
+  geçerlidir. String yalnız `'fixed'` modda okunur — tek başına `widthString` ölüdür.
+- **Yükseklik `fill`'dir**, `size.h` değil: kök ekranı doldurur, yan menü ve içerik sütunu
+  kökün bıraktığını, slot da üst şeritten artanı alır. Slot'un grid satırı ayrıca açık
+  uçludur (`y / auto`), yani sayfa uzadıkça slot uzar.
+- **Kaydırma:** `fill` + `states.isScrollable:true` verilen düğüm büyümek yerine İÇİNDE
+  kaydırır — uzun içerikte kabuğu sabit tutmanın yolu budur.
+- **Slot'un kenar boşluğu margin'dir, padding değil.** Slot droppable değildir; ona yazılan
+  `paddingType`/`paddingValue` hiçbir kutuya çizilmez (LAY-010). Her sayfanın kenardan uzak
+  durmasını tek yerden istiyorsan slot'a `appearance.marginType: 'custom'` + `marginValue: 24`
+  yaz — margin slot'un sarmalayıcısına iç boşluk olarak iner ve slot'un zemini olmadığı için
+  sonuç padding'le aynıdır. Studio iskeleti slot'a zaten 8px custom margin verir. Değer SAYIDIR
+  (`24`, `"24px"` değil — LAY-011). Her sayfaya sarmalayıcı container eklemek gerekmez.
+- **MOBİL UYARISI:** bu ağaç `flex` olduğu için telefonda YIĞILMAZ (Kural 7) — 375px'te yan
+  menü ince bir şerite iner. Telefonda alt alta düşmesi gereken bir kabuk için kökü
+  `layout:'grid'` kur; o zaman `fill`'in flex anlamı (`flex:1 1 auto`) devreye girmez,
+  yükseklik yine `blocks` satırlarından gelir. İkisini aynı anda veren bir yol bugün yok.
+- Menü satırlarını biçimlendirme: **bugün mümkün değil.** `navigations`'ın `style` prop'u
+  ölüdür (bkz. `component_get('navigations')`).
 
 ## Mini tarif — menüde aktif satır
 
@@ -147,8 +144,8 @@ bağlantı nesnesi ya da tam yol).
              "direction": { "type": "static", "data": "row" } },
   "blocks": [{ "breakpoint": 1024, "size": { "w": 12, "h": 80 }, "position": { "x": 0, "y": 0 } }] }
 
-// KÖTÜ — telefonda 49px'lik yan menü: row flex mobilde yığılmaz (Kural 7)
-// Mobilde alt alta düşmesi gerekiyorsa kökü layout:'grid' kur — bedeli, fill'in
+// KÖTÜ — telefonda 49px'lik yan menü: row flex dar ekranda yığılmaz (Kural 7)
+// Dar ekranda alt alta düşmesi gerekiyorsa kökü layout:'grid' kur — bedeli, fill'in
 // flex anlamının devreye girmemesi.
 ```
 
@@ -186,9 +183,9 @@ bunlardan biri olabilir:
 |---|---|
 | ~~`heightType` yalnız `auto` \| `fixed`~~ | **28 Ağustos'ta kapandı:** üçüncü değer `fill` (Kural 5b) |
 | ~~Kök kap viewport'a kilitlenmez~~ | **28 Ağustos'ta kapandı:** `fill` verilmiş kök 100vh (Kural 5b) |
-| Flex mobilde yığılmaz | Kural 7 — kabuk bugün bir MASAÜSTÜ kabuğudur |
-| Kırılıma duyarlı prop yok | `direction`/`gap` masaüstü ve mobilde AYNI; yalnız `blocks` ve `appearance.hideOn` kırılım bilir |
-| ~~Mobil çekmece (overlay) yok~~ | **Kapandı:** `navigations` (`layout:'sidebar'`) ≤768px'te kendi çekmecesine ve hamburger düğmesine döner — varsayılan kabuğun sol menüsü bunu kendiliğinden yapar |
+| Flex dar ekranda yığılmaz | Kural 7 — kabuk bugün bir MASAÜSTÜ kabuğudur |
+| Kırılıma duyarlı prop yok | `direction`/`gap` masaüstü ve dar ekranda AYNI; yalnız `blocks` ve `appearance.hideOn` kırılım bilir |
+| Dar ekranda çekmece (overlay) yok | Telefon genişliğinde içeriğin üstüne binen panel kurulamaz (mobil UYGULAMADA çekmece `drawer` widget'ıdır — `platform_guide('mobile')`) |
 
 ---
 
@@ -196,7 +193,7 @@ bunlardan biri olabilir:
 (`injectPageSchemaIntoSlots`, `getResolvedLayoutViews`), `apps/studio/src/features/page/api/page.mappers.ts`
 (`mapPageLayoutToPreview`), `packages/ng-apps-ui/src/shared/render/render.functions.ts`
 (`resolveNodeBoxStyle` — slot'un `y / auto` satırı, flex çocuk genişliği),
-`packages/ng-apps-ui/src/shared/render/RenderComponent.svelte` (mobil media kuralı),
+`packages/ng-apps-ui/src/shared/render/RenderComponent.svelte` (dar ekran media kuralı),
 `packages/ng-apps-screen-builder/src/flex-layout.ts` (`getFlexChildStyle` — `widthType`
 fill/fixed/auto dalları, `normalizeCssSize` kabul kuralı; tuval ve runtime aynı fonksiyonu okur),
 `apps/studio/src/features/page/components/appearance/appearance-size.functions.ts` (panelin