@appaflytech/zeyrek-ai-mcp 0.0.28 → 0.0.30

package/dist/resources/guides/case.md

@@ -0,0 +1,153 @@
+# Vaka Rehberi — CMMN 1.1 vaka yönetimi
+
+Adımları önceden bilinmeyen işler içindir: müşteri şikâyeti, soruşturma, hasar dosyası, uygunsuzluk incelemesi. Süreç tanımı
+(`process_definition_*`) sırayı çizer; **vaka** ise aşamaları, isteğe bağlı görevleri ve "şu olunca şu açılır" koşullarını
+(sentry) tanımlar, sırayı olaylar ve kişiler belirler. İnsan görevleri süreç görevleriyle **aynı kutuya** düşer
+(`kind: case-task`) ve `process_task_update` ile tamamlanır. Süreçten vaka `case` düğümüyle başlatılır (§Süreçten vaka).
+
+Modüller: `case` (tanım: `case_definition_*`, `case_cmmn_*`) ve `caseRuntime` (`case_execute`, `case_instance_*`).
+
+## Başlangıç
+
+1. **Modeli yazın** — `case_definition_create { case }`. Taslak sürüm oluşur. Gateway yazmadan önce CASE-001'i denetler
+   (§Lint); `case_definition_preview { case }` aynı denetimi istek göndermeden yapar.
+2. **Yayınlayın** — `case_definition_publish { id }`. Çalışan vakalar başladıkları sürümde kalır; production'a yayın yok (BPM-001).
+3. **Başlatın** — `case_execute { slug, subjectRowId, caseFile, asUser }`. Yanıt `planItems[]` ve `availableActions[]` taşır.
+4. **Yürütün** — `case_instance_get` → `availableActions` → `case_instance_update { operation, planItemId }`; insan görevleri
+   `process_task_list` / `process_task_update`.
+
+Düzeltmede tam modeli yeniden göndermeyin: `case_definition_get` → `case_definition_patch` (`/planItems[id=<öğe>]/…`).
+Başka modelleyiciden gelen CMMN için `case_cmmn_update { filePath }`; dışa aktarma `case_cmmn_get { outPath }`.
+
+## Model
+
+```jsonc
+{
+  "slug": "musteri-sikayeti", "name": { "tr": "Müşteri şikâyeti" }, "description": { "tr": "Şikâyeti inceler ve kapatır." },
+  "caseFile": [{ "id": "musteriCevabi" }, { "id": "oncelik", "default": "normal" }],
+  "planItems": [
+    { "id": "inceleme", "type": "stage", "required": true, "autoComplete": true },
+    { "id": "sikayeti-incele", "type": "human-task", "parent": "inceleme", "required": true, "assignee": { "rule": "user", "arg": "<kullanıcı id>" } },
+    { "id": "hukuk-gorusu", "type": "human-task", "parent": "inceleme", "discretionary": true, "assignee": { "rule": "role", "arg": "hukuk" } },
+    { "id": "yanit-alindi", "type": "milestone", "entry": ["musteri-cevapladi"] },
+    { "id": "kapanis", "type": "stage", "required": true, "manualActivation": true, "autoComplete": true, "entry": ["musteri-cevapladi"] }
+  ],
+  "sentries": [
+    { "id": "musteri-cevapladi",
+      "onParts": [{ "source": "inceleme", "event": "complete" }, { "source": "musteriCevabi", "event": "update" }],
+      "ifPart": "caseFile.musteriCevabi != 'yok'" }
+  ]
+}
+```
+
+| Alan | Kural (backend `CaseValidator`, hata 422 `CaseInvalid` + bulgu yolu `/planItems[id=x]/alan`) |
+|---|---|
+| `slug`, plan öğesi ve sentry `id` | kebab-case, benzersiz; ilk yayından sonra slug değişmez (400) |
+| `caseFile[].id` | harf, rakam, alt çizgi; `default` herhangi bir JSON |
+| `planItems[].type` | `stage` · `human-task` · `milestone` |
+| `parent` | yalnız bir `stage`; döngü yasak. `parent` yoksa öğe vaka planının köküdür |
+| `required` | aşama tamamlanmadan önce bitmesi gereken öğe; `disable` edilemez |
+| `repeatable` | tamamlanınca yeni `occurrence` açılır; giriş sentry'si ister, kilometre taşında olmaz |
+| `manualActivation` | koşul sağlanınca `enabled` olur, biri `start` edene kadar bekler |
+| `discretionary` | tanımda durur, kişi `add-discretionary` ile ekleyene kadar oluşmaz |
+| `autoComplete` | yalnız `stage`: etkin çocuk kalmayınca ve zorunlular bitince kendiliğinden kapanır |
+| `assignee` | `human-task` için zorunlu: `user` (`arg` kullanıcı id), `role` (`arg` rol slug'ı, aday kaydı), `initiator` |
+| `entry` / `exit` | sentry kimlikleri; girişlerden biri yeter, çıkış öğeyi ve alt ağacını `terminated` yapar |
+| `onParts[].event` | kaynak kilometre taşıysa yalnız `occur`; başka plan öğesiyse `complete` · `start` · `terminate`; vaka dosyası öğesiyse `update` |
+| `ifPart` | Jint; `caseFile.x` (ya da `vars.x`) vaka dosyasını, `initiator` başlatanı okur |
+
+Süreç tanımındaki `assignee` sözlüğü (`unit-manager of …`, `position:`) vakada **yoktur**; yalnız üç kural.
+
+## Yaşam döngüsü
+
+Plan öğesi: `available → enabled → active → completed | terminated | disabled`. Vaka: `active → completed | terminated`.
+
+Her değişiklikten sonra platform yerleşimi sabitlenene kadar yeniden çalıştırır: çıkış sentry'si sağlanan öğe `terminated`;
+ebeveyni etkin ve giriş koşulu sağlanan öğe `manualActivation` ise `enabled`, değilse etkin olur (insan görevi görev açar,
+kilometre taşı doğrudan `completed`); kökteki her şey bitince vaka `completed`.
+
+Aşama kapanışı **turun sonunda ve yalnız o turda başka hiçbir öğe hareket etmediyse** denenir — bir çocuk daha açılabiliyorken
+aşama kapatılmaz. `autoComplete` aşama etkin çocuğu yokken ve zorunlu çocukları bitmişken kapanır, bekleyen çocuklarını
+`terminated` eder. `autoComplete` **olmayan** aşama da kendiliğinden kapanır ama **bütün** çocukları terminal olmalıdır;
+bekleyen çocuğu varken bekler ve onları terminale çekmez. Çocuğu olmayan aşama yalnız `autoComplete` ise kendiliğinden kapanır,
+değilse elle `complete` bekler (elle `complete` her zaman gevşek koşulu kullanır: etkin çocuk yok + zorunlular bitmiş).
+
+Sentry **durum tabanlıdır**: `onPart` kaynağın şu anki durumuna bakar (`complete`/`occur` → tamamlanmış, `start` → etkin ya da
+tamamlanmış, `update` → vaka dosyası öğesi dolu) ve `ifPart` her turda yeniden çalışır. Bu yüzden vaka dosyasını değiştirmek
+(`update-case-file`) bekleyen öğeyi açabilir.
+
+## Eylemler
+
+`case_instance_get` yanıtındaki `availableActions[] { action, itemId, planItemId }` o an yapılabilecekleri listeler:
+
+| `case_instance_update { operation }` | Ne yapar | Hata |
+|---|---|---|
+| `start` (`planItemId`) | `enabled` öğeyi başlatır | yanlış durum 409 `InstanceStateTransitionNotAllowed` |
+| `complete` (`planItemId`) | etkin aşamayı kapatır (etkin çocuk yok, zorunlular bitmiş); insan görevi görev ucundan kapanır | 409 |
+| `disable` (`planItemId`) | zorunlu olmayan `enabled` öğeyi devre dışı bırakır | 409 |
+| `enable` (`planItemId`) | `available` öğeyi elle açar; giriş sentry'si **varsa** biri sağlanmalı (sentry'si olmayan öğe koşulsuz açılır) | sentry sağlanmıyorsa **422 `CaseSentryNotSatisfied`**, `available` değilse 409 |
+| `add-discretionary` (`itemDefinitionId`) | isteğe bağlı öğeyi ebeveyn aşaması etkinken ekler | aynı öğenin bitmemiş örneği varsa 409 |
+| `update-case-file` (`itemId`, `value`) | vaka dosyasına yazar, yerleşimi yeniden çalıştırır | tanımsız öğe 400 |
+
+`enable` `availableActions`'ta **listelenmez**: yerleşim, giriş sentry'si sağlanan ya da hiç sentry'si olmayan öğeyi zaten açar,
+dolayısıyla listede kalan `available` öğe sentry'sini bekliyordur ve ona `enable` 422 döner. Bu bir lint değil çalışma zamanı
+kuralıdır — koşulu sağlamak için vaka dosyasını güncelleyin ya da kaynak öğeyi bitirin. Kapanmış vakada her değişiklik 409.
+
+## Görevler
+
+`human-task` etkinleşince `ProcessTask` açılır: `kind: case-task`, `instanceId` = vaka kimliği, `nodeId` = plan öğesi `id`,
+`definitionSlug` = vaka slug'ı. `user` ve `initiator` doğrudan atanır; `role` aday kaydı açar ve görev `claim` ister. Tamamlama
+`process_task_update { action: complete, payload, asUser }` — plan öğesi `completed` olur, yük vaka defterine yazılır. Vaka
+görevi süreç defterine yazmaz; görev yardımcısı (`process_task_get { view: 'assistant' }`) çalışır ama `ai-suggestion` satırı
+yalnız öneri tablosuna düşer.
+
+Görünürlük: vakayı başlatan, görevi atanan ya da tamamlayan kişi `case_instance_get` ile okur; liste (`case_instance_list`)
+ve başkalarının vakaları `process.view-all` ister. Başlatma `process.start`, tanım yazımı `process.manage` ister.
+
+## Süreçten vaka
+
+Süreç tanımında `case` düğümü yayındaki vakayı başlatır ve **beklemez** (akış devam eder):
+
+```jsonc
+{ "id": "sikayet-ac", "type": "case", "description": "Şikâyet vakasını açar.", "caseSlug": "musteri-sikayeti",
+  "input": { "musteriCevabi": "'yok'" }, "output": "vars.sikayetVakasi" }
+```
+
+Başlatan süreç örneğinin başlatanı, iş satırı süreç konusudur; `output` yoluna vaka kimliği yazılır, süreç defterine
+`case-started`. Bilinmeyen ya da yayınlanmamış slug tanım doğrulamasında `CaseUnknown`, çalışma anında düğüm hatası.
+
+## CMMN XML
+
+`case_cmmn_get` CMMN 1.1 XML üretir (`zeyrek:` uzantısı atamayı, çok dilli ad/açıklamayı, varsayılanı ve sırayı taşır);
+`case_cmmn_update { xml | filePath }` içe aktarır: aynı slug varsa taslağına yazar, yoksa yeni tanım açar. `stage`, `humanTask`,
+`milestone` dışındaki öğeler (`processTask`, `caseTask`, olay dinleyicileri) ve DTD içeren XML 400'dür. Başka araçta
+çizilmiş vakanın atamaları uzantı taşımıyorsa içe aktarma sonrası `case_definition_patch` ile ekleyin.
+
+## Lint
+
+| Kural | Ne zaman | Önem |
+|---|---|---|
+| CASE-001 | `onParts[].source` bir plan öğesi ya da vaka dosyası öğesi değil; `entry`/`exit` tanımsız sentry'ye bakıyor | block |
+
+Denetim `case_definition_create`, `case_definition_update`, `case_definition_patch`, `case_definition_publish` öncesinde ve
+`case_definition_preview`'da çalışır. Diğer model kuralları backend'dedir (422 `CaseInvalid` bulgu listesi).
+
+## Hata sözlüğü
+
+| Kod | Anlamı | Ne yapılır |
+|---|---|---|
+| `CaseInvalid` (422) | Model kuralı ihlali; `errors[]` yol ve mesaj taşır | yolu `case_definition_patch` ile düzeltin |
+| `CaseSentryNotSatisfied` (422) | `enable` edilen öğenin giriş koşulu sağlanmıyor | kaynak öğeyi bitirin ya da `update-case-file` |
+| `InstanceStateTransitionNotAllowed` (409) | öğe ya da vaka bu eyleme uygun durumda değil | `case_instance_get` ile `availableActions`'a bakın |
+| `CaseUnknown` (422) | süreçteki `case` düğümü yayında olmayan vakaya bakıyor | vakayı yayınlayın |
+| `ReferencedByProcess` (422) | silinen vaka tanımına bir süreç `case` düğümüyle başvuruyor | önce süreci güncelleyin |
+| `InvalidOperation` (400) | vakası olan tanım silinemez | tanımı yerinde bırakın |
+
+## Sık tuzaklar
+
+- **Sırayı vaka ile çizmek.** Adımlar belliyse süreç tanımı kullanın; vaka bekleme ve dallanmayı sentry'ye çevirir, okunması zorlaşır.
+- **`enable`'ı düzeltme sanmak.** 422 aldıysanız koşul sağlanmamıştır; tekrar denemek değil koşulu sağlamak gerekir.
+- **`repeatable` öğeyi giriş sentry'siz yazmak.** Model reddedilir; tekrar tetikleyicisiz sonsuz döngü olurdu.
+- **Vaka görevini `case_instance_update { complete }` ile kapatmaya çalışmak.** `complete` yalnız aşama içindir; görev
+  `process_task_update` ile kapanır.
+- **`caseFile` öğesini tanımlamadan `ifPart`'ta kullanmak.** Tanımsız değer `undefined` okunur; öğeyi `caseFile[]`'a ekleyin.

package/dist/resources/guides/component.md

@@ -3,6 +3,11 @@
 Sayfaya konan her şeyin ortak kuralları. Kuruluş sırası ve şema gövdesi için
 `platform_guide('page')`; HTML kaçış kapısının derin sözleşmesi için `platform_guide('html')`.
 
+> **Mobil uygulamada** katalog ayrıdır: `component_list`/`component_get` mobil satırları okur,
+> `component_get` `mobileKnowledge` (bileşenin mobil farkları) ve `mobileNotes` ekler; katalogda
+> olmayan tip `MOB-003` alır. Stil CSS değil React Native'dir — `page_runtime_get(resolveStyles)`
+> `nativeStyle` döner (`platform_guide('mobile')`).
+
 ## Keşif: iki tool, üç bilgi katmanı
 
 ```
@@ -23,7 +28,9 @@ component_get   → tek tipin TAM sözleşmesi, üç katman birleşik:
 - **`isHidden`** her komponenti gizler; setter ile yazmak katalogda listelenmeyen tiplerde de
   çalışır. Gizli komponent `mount` olayını görünür olana dek TETİKLEMEZ.
 - **`mount`** olayını komponentin kendisi değil ortak katman yayar: komponent ilk kez
-  görünür olduğunda bir kez. Sayfa açılış akışı `page_container.mount`'a bağlanır.
+  görünür olduğunda bir kez. Sayfa açılış akışı `page_container.mount`'a DEĞİL, sayfanın kendi
+  `mount` olayına bağlanır (`page_update { events }`, `platform_guide('page')` Kural 1d-2) —
+  `page_container` Studio'nun Layers ağacında görünmez.
 - **`name` = `elementId`** kuralı: runtime her komponent için `const <name> = Components[...]`
   üretir; bozuk ad sayfadaki BÜTÜN ifadeleri öldürür (`platform_guide('page')` Kural 1c-2).
 - **Boyut:** `blocks[].size` katalogdaki `maxSize`'ı aşamaz; yükseklikte
@@ -74,6 +81,51 @@ Doğrulama mesajını çeviriye bağlamak ayrı bir sözleşmedir (`t:` öneki,
   İstisna: `html` komponentinin
   aksiyonları kendi `flow` prop'uyla bağlanır (`platform_guide('html')`).
 
+## Korumalı değer ve arayüz yetkisi (kompleks proje)
+
+Kompleks projede ortamın zorlama modu `enforce` iken runtime iki şey taşır; ikisi de **yalnız
+arayüzdür**, yetkiyi backend her istekte yeniden denetler.
+
+- **Satır metası.** Table-source uçtan dönen satırda korumalı alan varsa
+  `__protected: { <alanSlug>: 'masked' | 'plain' }` bulunur; `hidden` alan satırda hiç yoktur.
+  `table` · `datatable` · `detailview` · `text` (`record` + `recordField` ile) `masked` alanı
+  kilitli maske olarak çizer; "Göster" → gerekçe → değer 30 sn görünür, sonra yeniden maskelenir.
+  "Göster" yalnız erişim özeti yüklüyken çıkar: `off`'ta (basit proje hep `off`) hiç çıkmaz —
+  backend her reveal'i reddeder; `shadow`'da çıkar — backend reveal'i yine denetler, yetkisiz
+  kullanıcı ret mesajını görür; `enforce`'ta yalnız entity'nin `actions`'ında `reveal` varsa.
+  Değeri boş maskeli hücrede "Göster" çıkmaz. Tasarımcı kanvasında (**View as user**) düğme seçilen
+  kullanıcıya sunulacağı yerde etkisiz çizilir (kullanıcı seçili değilken tasarımcının
+  `project.data.reveal` izni karar verir); gerçek açma önizlemededir.
+  Açılan değer prop'a, akışa, olaya yazılmaz. Entity `revealEntity` prop'undan (slug ya da id) ya
+  da boşsa erişim özetinden çözülür (`component_get` → `knowledge.propNotes.revealEntity`).
+- **Maske forma bağlanmaz.** Güncelleme formunda korumalı alanın `textinput`'u her zamanki gibi
+  `value` ile kaydın alanına bağlanır, yanına `isMasked` eklenir:
+  `{{ Steps.<adım>.data.__protected?.tckn === 'masked' }}`. `isMasked` açıkken bağlı değer maske
+  metni sayılır ve gösterilmez: alan boş başlar, "Değiştirmek için yeni değer girin" yer tutucusunu
+  gösterir, mount sonrası düğüm değerini `null`'a çeker ve `required`'a takılmaz. Kullanıcı yazınca
+  sıradan girdidir; değer girdinin yazmadığı bir değere dönerse (forma başka satır seçildi, akış
+  alanı sıfırladı) yeni kaydın maskesi yine gizlenir ve temizlenir.
+- **Izgarada kör üzerine yazma (ADR 0007).** Bağlı `datatable`'da `capability.canWrite` politikadan gelir;
+  maskeli okumak yazmayı kapatmaz. Maskeli hücre düzenlemeye **boş** açılır, yazılan değer gider, boş bırakılan
+  maske gitmez; hücre seçimine girmez, toplu düzenleme maskeli kolonu sunmaz. Korumalı alanı güncellemek için
+  form kurmak zorunlu değildir. Eski değeri görerek düzeltmek gerekiyorsa önce "Göster" (30 sn, editöre ön
+  doldurulmaz). Bağlı olmayan tabloda ve `table` bileşeninde maskeli hücre düzenlenmez.
+- **Boş değerin gönderilmemesi isteğin kuruluşuna bağlıdır.** Microservice çağrısının parametre
+  bağı boş (`null`/`''`) değeri gövdeye koymaz → saklı değer korunur. Gövdeyi akış kodunda ya da
+  setter göreviyle elle kuruyorsan (`{ tckn: TextInput1.value }`) `null` gider: `canWrite` yoksa
+  403 `AccessFieldWriteDeniedException`, varsa saklı değer **silinir**. Boş maskeli alanı böyle bir
+  gövdeye koyma.
+- **`Page.can(permission, resourceKey)`** her ifadede (görünürlük bağı, akış kodu) kullanılır:
+  `Page.can('reveal', 'entity:musteriler')` · `Page.can('entity.update', 'entity:<id>')` ·
+  `Page.can('view', 'page:musteri/detay')` · `Page.can('execute', 'microservice:musteri-listesi')`.
+  İzin kısa eylem adı ya da katalog slug'ıdır; anahtar `entity:<slug|id>` · `page:<slug>` ·
+  `microservice:<slug>`. `enforce` dışında (ya da özet yüklenmemişken) HER ZAMAN `true`; okunamayan
+  anahtar ya da başka kaynak tipinin izni `enforce`'ta `false`.
+- **Oturum.** `/view` runtime isteklerinde oturum çerezi gider, durum değiştiren isteğe `X-ZY-CSRF`
+  eklenir; oturum 401'i bir kez yenilenir (`auth/refresh`) ve istek tekrarlanır. Yenilenemezse
+  uygulamanın giriş sayfasına gidilir — sayfa yükü bugün giriş sayfasını taşımadığı için yönlendirme
+  backend bunu gönderene dek olmaz (teknik borç). Özetin listelemediği sayfa ana sayfaya döner.
+
 ## Stil
 
 Her komponentin `style` prop'u vardır ve iç parçalara iner (`textinput.style`: `&__label` ·
@@ -88,7 +140,10 @@ Widget, kendi komponent ağacını taşıyan yeniden kullanılabilir pakettir (`
 
 1. **Kayıt:** `component_create` — `kind:'widget'`, `widgetType`, `schema` (widget'ın kendi
    ağacı; `name = elementId` kuralı burada da geçerli — layout gibi widget adları da kullanan
-   sayfaya sızar).
+   sayfaya sızar). Ağacın KÖKÜ tiplidir: `container` → `widget-area`, `modal`/`drawer` → kendi
+   tipi (+ düğümde `widgetType`). Runtime widget'ı yalnız bu kökten çizer; düz `container` kökle
+   kayıt 200 döner ama boş çizilir. Kök vermezsen gateway düğümlerini Studio'nun kurduğu köke
+   sarar ve `gatewayNormalized`'da CMP-002 ile bildirir (`component_update` şemada da aynı).
 2. **Sayfaya koyma:** `add_component` düğümünde `kind:'widget'` ve **`type` = widget KAYDININ
    ID'si** — slug DEĞİL (runtime widget'ı `widget.id === node.type` ile çözer; slug yazarsan
    kayıt 200 döner, render sessizce boş kalır — gateway **PAGE-012/LAY-005** ile reddeder).
@@ -102,15 +157,30 @@ Widget, kendi komponent ağacını taşıyan yeniden kullanılabilir pakettir (`
    micro-op'ları `PATCH /components/{app}/{id}/schema`'ya yazar; `component_update` ise slug alan
    tam gövde PUT'tur. Widget'ın düzey olayı yoktur, `remove_event` yalnız komponent hedefler.
 
+## Satır başına çizilen çocuklar ve `item`
+
+İki komponent çocuklarını VERİ SATIRI başına çizer; çocukların kod bağlamalarında o satır `item`'dır
+(`{{ item.title }}`):
+
+| Host | Hangi çocuklar | `item` |
+|---|---|---|
+| `repeater` | Bütün çocukları, `rows`'un her satırında | Satır; `item.x = …` satıra geri YAZAR |
+| `datatable` | Yalnız `datatable-cell` çocukları: her biri `column` prop'undaki kolonun hücresine, her satırda | Satır; SALT OKUNUR |
+
+`datatable`'ın kendisi `isDroppable` DEĞİLDİR: çocuğu yalnız `datatable-cell` olabilir
+(`props.column = <columns[].name>`), asıl içerik onun içine konur. Şablonu olan kolonda kolonun
+`type`/format ayarı çizilmez; sıralama, filtre ve dışa aktarma ham değerle çalışır. Hangi türün host
+olduğu tek kayıttadır: `zeyrek-frontend/packages/ng-apps-ui/src/shared/render/row-scope.ts`.
+
 ## `states` ve `appearance` sözlükleri
 
 Her şema düğümünde iki sözlük vardır; ikisi de ortak render katmanında çözülür:
 
 | `states` | Anlamı |
 |---|---|
-| `isDroppable` | İçine komponent alır (container/form/repeater true) |
+| `isDroppable` | İçine komponent alır (container/form/repeater true). **Değer kataloğun kararıdır** (`component_list` `droppable` sütunu): Studio kanvası bırakma hedefini bu alandan çözer, bu yüzden gateway yazdığı düğümlerde alanı katalogdan doldurur ve `gatewayNormalized` ile bildirir (PAGE-040). `false` yazılmış bir kabın içine kanvasta bırakma yapılamaz — bilerek kapatmak için `resize_component`/`set_states` |
 | `isScrollable` | İçeriği kendi alanında kaydırır (sabit yükseklikte `overflow-y: auto`) |
-| `isWrapper` | Sayfanın/layout'un/widget'ın ANA kabı — salt düzen elemanı: `height:100%` + **`min-height:80vh`**, kap başlığı ÇİZİLMEZ. **Yalnız sayfa boyu kaplaması gereken tek kap için kullan:** iç içe kutuya verirsen 720px'lik pencerede o kutu 36px içerikle bile 576px çizilir (ölçüldü, `platform_guide('page')` Kural 1f). Çerçeve/başlık gizlemek için wrapper değil `style` (`border:'none'`) kullan. Kurulmuş bir düğümün bayrağını `resize_component` micro-op'unun `states` alanı değiştirir — düğümü yeniden kurmak gerekmez |
+| `isWrapper` | Sayfanın/layout'un/widget'ın ANA kabı — salt düzen elemanı: `height:100%` + **`min-height:80vh`**, kap başlığı ÇİZİLMEZ. **Yalnız sayfa boyu kaplaması gereken tek kap için kullan:** iç içe kutuya verirsen 720px'lik pencerede o kutu 36px içerikle bile 576px çizilir (ölçüldü, `platform_guide('page')` Kural 1f). Çerçeve/başlık gizlemek için wrapper kullanma: çerçevesiz kutu `box`'tır; `container`'da çerçeve `surfaceStyle`'ın dört `border*` yönüne `'none'` yazılarak kapatılır (`platform_guide('page')` §Kap seçimi). Kurulmuş bir düğümün bayrağını `resize_component` micro-op'unun `states` alanı değiştirir — düğümü yeniden kurmak gerekmez |
 | `isSticky` | Kaydırmada yerinde kalır (header/sidebar; z-index'i otomatik) |
 | `isFloating` | Düğümü akıştan çıkarıp yüzdürür (katman davranışı; nadir) |
 | `isQuickStack` | Studio'nun Quick Stack iskelet hücresi işareti — editörde kesikli çerçeve çizer, **runtime'da hiçbir etkisi yoktur**. MCP'den iskelet kurarken yazmak serbesttir ama gerekmez |
@@ -189,6 +259,23 @@ ve `layout` grubundaki adlar giremez. **MCP tarafında karşılığı yoktur:**
 bir prop'tur, `set_prop` ile aynı şekilde yazılır. Bu bilgi yalnız "studio'da neden o
 düğmeler var" sorusuna cevaptır.
 
+## Bağlanabilir prop'lar (`connectData`)
+
+`component_get` yanıtındaki `connectData` bileşenin hangi prop'unun veri kaynağına bağlanabileceğini
+söyler; alan yoksa bileşen bağlanamaz (`connectDataNote`). Kaynak platform kataloğudur.
+
+| Alan | Anlamı |
+|---|---|
+| `primary` | Birincil bağlanabilir prop (`rows`, `options`); Studio "Veriye bağla" düğmesi bunu açar |
+| `trigger` | "Veriye bağla" düğmesinin yeri: `toolbar` (bileşen araç çubuğu) · `canvas` (kanvastaki bileşenin üstü) |
+| `props.<yol>.roles` | Rol → tür (`any` · `string` · `number` · `boolean` · `date` · `parent`); dropdown `{ label, value }`, grafik `{ category, value }` |
+| `props.<yol>.required` | Doldurulmadan bağlanamayan roller |
+| `props.<yol>.fields` | Rol → bileşenin alan ADI prop'u (grafik `category → categoryField`, kanban `title → titleField`); bağlama o prop'lara seçilen alanın slug'ını yazar. Kaydında `fields` olmayan bileşen (dropdown) satırı rol adlarıyla okur |
+| `props.<yol>.fieldsFrom` | Satırların alanlarını tanımlayan liste prop'u (`datatable.rows → columns`); rol yerine kolon listesi üretilir |
+
+Yol joker olabilir: `series[].data` kaydı `series.1.data` prop'unu kapsar. Bağlamanın kendisi, tanım
+şekli ve kurallar: `platform_guide('page')` §Kural 1c-3.
+
 ## Komponent seçimi
 
 "Hangi işe hangi komponent" tablosu ve `table` / `datatable` karşılaştırması:

package/dist/resources/guides/decision.md

@@ -0,0 +1,185 @@
+# Karar Rehberi — DMN karar tabloları
+
+Eşik, seviye, oran, uygunluk gibi **kuralları süreç tanımından ayırır**: iş birimi tabloyu değiştirir, süreç
+yeniden yayınlanmaz. Karar bir DMN 1.3 karar tablosu (`kind: table`) ya da tek bir FEEL ifadesidir
+(`kind: literal`). Süreçte `decision` düğümüyle çağrılır; tek başına `decision_preview` ile değerlendirilir.
+Karar **workflow değildir** (yan etkisi yoktur, veri okumaz — girdileri çağıran verir) ve **süreç değildir**
+(beklemez).
+
+## Başlangıç
+
+1. **Tabloyu yazın** — `decision_create { decision }`. Taslak sürüm oluşur. Gateway yazmadan önce DMN-001 ve
+   DMN-002 denetimini çalıştırır (§Lint).
+2. **Deneyin** — `decision_preview { id, inputs }`. Her sınır değerini ayrı deneyin (§Deneme).
+3. **Yayınlayın** — `decision_publish { id }`. Motor yalnız aktif sürümü kullanır; production'a yayın yoktur
+   (BPM-001).
+4. **Süreçte kullanın** — `decision` düğümü (§Süreçte kullanım); tanımı `process_definition_preview` ile doğrulayın
+   (bilinmeyen `decisionSlug` → `DecisionUnknown`).
+
+Düzeltmede tam modeli yeniden göndermeyin: `decision_get` → `decision_patch` (`/rules[id=<kural>]/…`).
+Başka modelleyiciden (Camunda Modeler, Trisotech) gelen tablo için `decision_dmn_update { filePath }`.
+
+## Karar modeli
+
+```jsonc
+{
+  "slug": "siparis-onay-limitleri",            // tekil; yayından sonra değişmez
+  "name": { "tr": "Sipariş onay limitleri" },
+  "variable": "siparisOnayLimitleri",          // üst kararların gördüğü ad; yoksa slug'daki '-' → '_'
+  "kind": "table",                             // table | literal
+  "hitPolicy": "unique",                       // §İsabet politikaları
+  "aggregation": null,                         // collect + tek çıktı: sum | min | max | count
+  "requires": [],                              // DRD: önce değerlendirilecek alt kararlar (slug)
+  "inputData": [],                             // { name, typeRef, source: "authority-limits", category }
+  "inputs": [
+    { "id": "tutar", "label": "Tutar", "expression": "tutar", "typeRef": "number" },
+    { "id": "kategori", "label": "Kategori", "expression": "kategori", "typeRef": "string", "allowedValues": "\"makine\", \"sarf\"" }
+  ],
+  "outputs": [
+    { "id": "seviye", "name": "seviye", "typeRef": "number", "allowedValues": "3, 2, 1", "defaultOutputEntry": "1" }
+  ],
+  "rules": [
+    { "id": "kucuk", "description": "10 binin altı", "inputEntries": ["< 10000", "-"], "outputEntries": ["1"] },
+    { "id": "orta",  "inputEntries": ["[10000..100000)", "-"], "outputEntries": ["2"] },
+    { "id": "buyuk", "inputEntries": [">= 100000", "-"], "outputEntries": ["3"] }
+  ]
+}
+```
+
+- `inputEntries[i]` `inputs[i]`'nin **tekli testidir**, `outputEntries[j]` `outputs[j]`'nin **FEEL ifadesidir**.
+  Sütun sayısı eşleşmezse 422 `DecisionInvalid` (yol `/rules/{i}/inputEntries`).
+- `inputs[].expression` girdinin bağlamdaki adıdır ya da ifadesidir (`siparis.tutar`, `tutar * 1.2`).
+- Metin değerler FEEL'de **çift tırnaklıdır**: `"makine"`. Tırnaksız `makine` bir değişken adıdır ve `null` olur.
+- `typeRef`: `number`, `string`, `boolean`, `date`, `time`, `dateTime`, `dayTimeDuration`,
+  `yearMonthDuration`, `list`, `context`. Dönüştürme yalnız metin girdiye uygulanır (`"2026-09-17"` → tarih).
+- Literal karar: `{ "kind": "literal", "literalExpression": "tutar * oran", "typeRef": "number" }`.
+
+## İsabet politikaları
+
+| Politika | Ne döner | Ne zaman |
+|---|---|---|
+| `unique` | En çok bir kural; ikisi eşleşirse 422 `DecisionHitPolicyViolated` | Kurallar kesin ayrık (varsayılan) |
+| `any` | Eşleşenlerin çıktıları aynı olmalı, yoksa 422 | Aynı sonucu farklı yollardan veren kurallar |
+| `first` | Kural sırasındaki ilk eşleşme | "Özel durum önce, genel en sonda" |
+| `priority` | Çıktının `allowedValues` sırasına göre en yüksek (ilk yazılan) | Birden çok eşleşmede en katısı kazanır |
+| `collect` | Eşleşenlerin listesi; `aggregation` ile tek sayı | Puanlama, kontrol listesi |
+| `rule-order` | Eşleşenler kural sırasıyla | Sıralı öneriler |
+| `output-order` | Eşleşenler `priority` sırasıyla | Önceliğe göre sıralı liste |
+
+Tek çıktılı tabloda karar değeri çıktının kendisidir; çok çıktılıda `{ çıktıAdı: değer }`. Çok isabetli
+politikada değer listedir. Hiç kural eşleşmezse `defaultOutputEntry` olan çıktılar varsayılanı alır, yoksa `null`
+— `null` sonucu süreçte gateway koşulunu sessizce yanlış dala gönderebilir; ya varsayılan verin ya da son kurala
+joker (`-`) koyup `first` kullanın.
+
+## FEEL
+
+**Tekli testler** (`inputEntries`):
+
+| Yazım | Anlamı |
+|---|---|
+| `-` ya da boş | her şey |
+| `< 100` · `>= 5` | karşılaştırma |
+| `[10..20)` · `]1..5]` | aralık; `[` `]` dahil, `(` `)` ya da ters köşe hariç |
+| `"makine"` · `3` · `null` · `esik` | eşitlik (değer ya da bağlamdaki ad) |
+| `"makine", "sarf"` | virgül = VEYA |
+| `not("makine", "sarf")` | hiçbiri |
+| `? > esik * 2` | `?` girdinin kendisi; ifade mantıksal döner |
+
+**İfadeler** (`outputEntries`, `expression`, `literalExpression`): `+ - * / **`; `= != < <= > >=`;
+`and`/`or` üç değerli (`true and null` → `null`); `x between 1 and 5`; `x in [1..5]`;
+`if … then … else …`; `for x in liste return x * 2`; `some x in liste satisfies x > 3`; liste filtresi
+`kalemler[tutar > 100]`, indeks `liste[1]` (1'den başlar), `liste[-1]` (son); yol `siparis.musteri.ad`; bağlam
+`{ ad: "x", tutar: 5 }`; zamansal değişmez `@"2026-09-17"`, `@"P3D"`.
+
+**Yerleşik işlevler** (tam liste; başkası DMN-002):
+`date`, `time`, `date and time`, `duration`, `years and months duration`, `string length`, `substring`,
+`substring before`, `substring after`, `upper case`, `lower case`, `contains`, `starts with`, `ends with`,
+`matches`, `replace`, `string`, `number`, `not`, `list contains`, `count`, `sum`, `product`, `min`, `max`, `mean`,
+`all`, `any`, `append`, `concatenate`, `flatten`, `reverse`, `distinct values`, `index of`, `get value`, `abs`,
+`floor`, `ceiling`, `decimal` (yarıdan çifte yuvarlar), `modulo`, `sqrt`, `odd`, `even`.
+
+Özellikler: tarihte `year month day weekday`, zamanda `hour minute second`, sürede `days hours minutes seconds`
+ve `years months`, aralıkta `start end`.
+
+**Yok:** `round up/down/half`, `sort`, `now()`/`today()` (bugünü girdi olarak verin), işlev tanımı, adlı
+argüman, `instance of`, BKM çağrısı, saat dilimli zaman. Sözdizimi hatası 422 `ExpressionInvalid`; tür uyuşmazlığı,
+sıfıra bölme ve tanımsız ad hata değil `null`'dır.
+
+## DRD ve girdi verisi
+
+`requires: ["risk-skoru"]` alt kararı önce değerlendirir ve sonucunu `variable` adıyla (yoksa `risk_skoru`)
+bağlama ekler; üst tablonun sütunu `{ "expression": "risk_skoru" }` olur. Döngü yayında 422 `DecisionInvalid`;
+alt kararın aktif sürümü yoksa 422 `DecisionUnknown`. Silme: süreç başvuruyorsa 422 `ReferencedByProcess`,
+başka karar `requires` ile başvuruyorsa 422 `DecisionInvalid`.
+
+**Yetki limitleri:** `inputData: [{ "name": "limitler", "typeRef": "list", "source": "authority-limits",
+"category": "makine" }]` — girdi verilmezse `process_authority_limit_list` satırları
+`[{ subjectKind, subjectId, category, limit, currency }]` listesi olarak yüklenir. Tabloda
+`count(limitler[limit >= tutar])` gibi kullanılır.
+
+## Süreçte kullanım
+
+```jsonc
+{ "id": "limit", "type": "decision", "description": "Onay seviyesini belirler",
+  "decisionSlug": "siparis-onay-limitleri",
+  "binding": "latest",                          // latest | deployed | "v:2" (sabit sürüm)
+  "input": { "tutar": "vars.tutar", "kategori": "row.kategori" },   // Jint; yoksa vars + row
+  "output": "vars.onay" }                       // yoksa her çıktı vars'a kendi adıyla
+```
+
+Sonraki gateway'de `vars.onay.seviye >= 2` (çok çıktılı) ya da `vars.onay >= 2` (tek çıktılı). Değerlendirme
+hatası örneği `faulted` yapar; `process_instance_get { view: 'timeline' }` → `decision-evaluated`
+`{ decisionSlug, version, inputs, matchedRules, outputs }`. Tanım yayını karar yayınını beklemez ama motor
+aktif sürüm ister: önce kararı yayınlayın.
+
+## Deneme
+
+`decision_preview { id, inputs, version? }` yan etkisizdir; `version` yoksa taslak (yoksa aktif), alt kararlar da
+taslak/son modelle çalışır. Yanıt `{ value, outputs, matchedRules, decisions[] }` — `decisions[]` DRD'deki her
+kararın girdisini ve eşleşen kuralını gösterir.
+
+Her kuralı en az bir kez tetikleyin ve **sınırları** ayrı deneyin: `[10000..100000)` için 9999, 10000, 99999,
+100000. Aralık uçlarındaki `[`/`)` hatası en sık kusurdur; DMN-001 bunu yakalamaz (§Lint).
+
+## DMN XML
+
+- `decision_dmn_get { id, outPath? }` kararı ve alt kararlarını DMN 1.3 XML'e yazar; çok dilli ad, `kind`,
+  `variable`, `inputData` kaynağı `zeyrek:` uzantısıyla (`https://zeyrek.dev/dmn`) gidiş-dönüş kayıpsızdır.
+- `decision_dmn_update { xml | filePath }` DMN 1.3/1.2/1.1 içe aktarır: `decision id` → slug (küçük harf),
+  var olan slug yeni taslak alır, yoksa oluşturulur; bir karar geçersizse hiçbiri yazılmaz. Kutulu bağlam/ilişki,
+  BKM ve DMNDI desteklenmez. İçe aktardıktan sonra `decision_preview` — başka motorun FEEL işlevleri (ör.
+  Camunda `round up`) içe aktarmada 422 ile reddedilir.
+- Ortamlar arası taşıma: kararlar deployment/merge zincirinde **yoktur**; dışa aktarıp hedef dalda içe aktarın.
+
+## Lint
+
+| Kural | Ne | Şiddet |
+|---|---|---|
+| DMN-001 | `unique` tabloda iki kural her girdi sütununda aynı testi ya da `-` taşıyor → aynı girdi ikisini eşler | block (istek gitmez) |
+| DMN-002 | FEEL alt kümesinde olmayan işlev çağrısı | warn (istek gider; backend yazımı 422 ile reddeder) |
+
+DMN-001 temkinlidir: yalnız **kesin** çakışmayı yakalar. `< 20` ile `< 10` ya da `[1..5]` ile `[5..9]` kesişir ama
+yakalanmaz — `decision_preview` ile sınır değeri deneyin. Bilinçli istisna `policyOverride: true`.
+
+## Hata sözlüğü
+
+| Kod | Anlamı | Ne yapılır |
+|---|---|---|
+| 422 `DecisionHitPolicyViolated` | unique/any tabloda çakışan kurallar (yanıtta kural kimlikleri) | Kuralları ayırın ya da politikayı değiştirin |
+| 422 `ExpressionInvalid` | FEEL sözdizimi ya da bilinmeyen işlev (yol `/rules/{i}/…`) | §FEEL listesine bakın |
+| 422 `DecisionInvalid` | Model hatası (sütun sayısı, politika, döngü) | Yoldaki alanı düzeltin |
+| 422 `DecisionUnknown` | `requires` ya da süreç `decisionSlug`'ı aktif kararı bulamadı | Alt kararı yayınlayın |
+| 422 `ReferencedByProcess` | Silinmek istenen karara süreç başvuruyor | Önce süreci değiştirin |
+
+## Sık tuzaklar
+
+- **Tırnaksız metin:** `inputEntries: ["makine"]` değil `["\"makine\""]`. Tırnaksız ad bağlamda aranır, `null` olur ve
+  kural hiç eşleşmez.
+- **Sayı metin geliyor:** satırdaki `"180000"` metni `number` sütunda karşılaştırılamaz; `typeRef: "number"` verin ya da
+  düğüm girdisinde `Number(row.tutar)`.
+- **Boşluk bırakan aralıklar:** `< 10000` ve `(10000..100000)` → tam 10000 hiçbir kurala düşmez.
+- **`null` sonuç:** eşleşme yoksa varsayılan yoksa `null` döner; süreçte koşul `vars.onay.seviye >= 2` `false`
+  olur, hata vermez.
+- **Bugünün tarihi:** FEEL'de `today()` yok; süreç düğümü girdisinde `{ "bugun": "new Date().toISOString().slice(0, 10)" }`.
+- **Taslakla çalıştığını sanmak:** `decision_preview` taslağı, süreç motoru aktif sürümü kullanır — yayınlamayı unutmak
+  "önizlemede doğruydu, süreçte eski sonuç" demektir.

package/dist/resources/guides/entity.md

@@ -15,7 +15,9 @@ uzayındadır. Çakışan slug `Migration failed … relation "X" already exists
 kaydı hiç oluşmaz**. Rezerve adlardan bilinenler: `branches`, `applications`, `caches`,
 `components`, `datasources`, `entities`, `fields`, `files`, `flows`, `folders`, `layouts`,
 `microservices`, `pages`, `permissions`, `projects`, `queries`, `queued_events`, `roles`,
-`steps`, `users`, `variables`, `views`, `workflows`. Alan adı bunlardan biriyse eş anlamlısını
+`steps`, `users`, `variables`, `views`, `workflows` — ve rol yönetim şemasının tabloları:
+`organization_units`, `organization_positions`, `user_positions`, `access_policies`, `access_grants`
+(tam liste gateway'in rezerve ad kontrolündedir). Alan adı bunlardan biriyse eş anlamlısını
 seç (ör. şube/branş için `branches` değil `specialties`).
 
 > **Ama `users`/`roles`/`files`/`folders` bir istisna:** bunlar "dolu olduğu için kaçınılacak"
@@ -24,7 +26,7 @@ seç (ör. şube/branş için `branches` değil `specialties`).
 
 ## Hazır entity'ler — kimlik tablosu ZATEN VAR
 
-Her projeye seed sırasında 9 entity açılır ve **id'leri her kurulumda aynı sabitlerdir**
+Her projeye seed sırasında hazır entity'ler açılır ve **id'leri her kurulumda aynı sabitlerdir**
 (`Defaults` sınıfı) — aramana gerek yok, doğrudan `entity_get` ile çekebilirsin:
 
 | slug | id | Ne için |
@@ -35,12 +37,33 @@ Her projeye seed sırasında 9 entity açılır ve **id'leri her kurulumda aynı
 | `permissions` · `role_permissions` | `01917ede-a457-…` · `01917ede-d450-…` | yetki matrisi |
 | `files` · `folders` | `0191dbf2-39c4-…` · `0191df94-f635-…` | Drive; `FILE` alanları buraya bağlanır (`entity_list`'te GİZLİ) |
 | `audit_trails` · `audit_trail_values` | `01961f53-25c3-…` · `01961f53-3552-…` | denetim izi |
+| `organization_units` · `organization_unit_closure` | `01a0a05e-1c9a-7022-a0c7-6b8320756a4c` · `01a0a05e-1ca3-7b6a-9f1b-7f1633f7f05a` | **Organizasyon ağacı** (yalnız okunur, aşağıda): birimler — `parent_id` · `unit_type` (holding/company/branch/region/department/team/other) · `function_code` · `name` · `code` · `manager_position_id` · `origin` · `is_active` — ve ata/torun kapanışı |
+| `organization_positions` · `organization_position_closure` | `01a0a05e-1ca3-700f-95c6-18fe1e30079c` · `01a0a05e-1ca4-7b73-b90e-4aa7d8eeeeef` | birimdeki koltuklar — `unit_id` · `parent_position_id` (idari hat) · `functional_parent_position_id` (işlevsel hat) · `role_id` · `name` · `code`; kapanışta `line_type` |
+| `user_positions` | `01a0a05e-1ca4-7841-b6b3-45c5892d5501` | kullanıcı ↔ pozisyon — `user_id` · `position_id` · `is_primary` · `assignment_type` · `starts_at` · `ends_at` |
 
 **`users` gerçek bir entity'dir**, sahte bir sistem tablosu değil: `entity_get` alanlarını verir,
 `RELATION` alanı hedef alabilir, table step / microservice okur, `row_create` yazar, kendi default
 DTO'su vardır. Auth middleware tarifi zaten bunu okur — `ngapps://examples/middleware-authenticate`
 `entityId` olarak `users`'ı kullanır.
 
+### Organizasyon ağacı tabloları — okunur, genel yolla YAZILMAZ (ORG-001 · ORG-002)
+
+Beş organizasyon tablosu **her projede vardır**; basit projede boştur, kompleks projede
+(`project_create` `accessModel: 'complex'`) organizasyonun rol yönetim şemasının kopyasını taşır.
+
+- **Yazma kapalı (ORG-001, block).** `row_create` / `row_update` / `row_delete`, table kaynaklı uç
+  ve table step bu tablolara platformda `400 SystemEntityWriteNotAllowed` alır; gateway isteği hiç
+  göndermez. Ağaç organizasyon şemasından **senkronla** gelir (yönetim konsolunda yayın → abone
+  projenin her ortamı); projeye özel birim/pozisyon ve kullanıcı ataması Studio › Organizasyon
+  ekranındadır — MCP'de bu yazma yolu bilinçli olarak yoktur: projede yapı değişikliği aboneliği
+  kapatır (`receiveUpdates = false`) ve dal ortamında 409 döner.
+- **Kompleks proje yayınlı son şemayla doğar (ORG-002).** Organizasyonda yayın yoksa tablolar boş
+  kalır; önce `organization_schema_get` ile `publishedVersion`'a bak. Abonelik ve özelleştirme
+  durumu `project_get` → `organizationSchema`.
+- **Okuma serbest:** `row_list('organization_units')`, pozisyonlar için `row_list('organization_positions')`.
+  Alt ağaç sorusu (bir birimin bütün torunları) kapanış tablosundan `ancestor_id` filtresiyle
+  okunur; `depth` 0 düğümün kendisidir.
+
 ### Neden gözden kaçıyor
 
 `entity_list`'i **`applicationId` ile** çağırdığında hazır entity'ler listede **görünmez**: seed
@@ -94,6 +117,12 @@ yapıyorsan devam et).
 uygulamanın rol açması/düzenlemesi gerekiyorsa yol her domain tablosuyla aynıdır: entity + kendi
 microservice ucun + sayfa. `role_list` yalnız okur.
 
+> **Kompleks projede roller organizasyon şemasından gelir** (`roles.origin = 'organization'`;
+> `role_list` bu alanı döndürmez, `row_list('roles')` okur). Şemadan gelen rol MCP'den yazılmaz,
+> yönetim konsolunda düzenlenir; yetki `page.roleIds` ile değil erişim politikasıyla verilir.
+> Aşağıdaki reçete basit proje içindir — kompleks projede kendi rolünü açan uç yine uyarı alır
+> (ROL-002 warn), dikey çözümün açtığı rol projeye özgü kalır.
+
 `roles` entity'sinin açtığı alanlar — fiziksel tabloda ayrıca `template_*` kolonları var, hepsi
 nullable, gateway'den görünmez:
 
@@ -134,6 +163,15 @@ Rol açma reçetesi:
 `permissions` / `role_permissions` **Studio'nun yetki matrisidir**, uygulama sayfasının yetkisi
 değil; uygulama tarafında yetkiyi `page.roleIds` ve middleware ifadesi kurar.
 
+## Veri koruma — maskeli, şifreli ve türetilmiş alan
+
+TCKN, telefon gibi alanlar `fields[].protection` ile maskeli ve/veya şifreli saklanır; telefonun
+operatör kodu gibi sorgulanabilir parça `derivedFromFieldId` + `derivationRule` ile türetilmiş alan
+olur. Koruma yalnız düz metin alana konur (display, birincil anahtar, ilişki, çok dilli değil —
+PROT-003), korumalı alanda metin araması ve sıralama yoktur (PROT-001, PROT-002). Modlar, maske
+türleri, dolu kolonda geçiş ve hatalar: `platform_guide('access')` §'Alan koruması'. Satırları bir
+bileşene bağlamak (liste, dropdown, grafik) akış değil `connect_data_bind`: `platform_guide('page')` §Kural 1c-3.
+
 ## Alan tipleri (dbType + commonType İKİSİ birden verilir)
 
 | dbType (BÜYÜK HARF zorunlu) | commonType |
@@ -159,6 +197,9 @@ değil; uygulama tarafında yetkiyi `page.roleIds` ve middleware ifadesi kurar.
   `description`'a yaz: para → `INT8` kuruş (`*_minor`), süre → `INT4` dakika, yüzde →
   `INT4` ×100, puan → `INT4` ×10.
 - `commonType`'sız `UUID`/`BOOL` "isn't a supported database type" hatasıyla reddedilir.
+- Birincil anahtar `properties.generationType` taşımak ZORUNDADIR: `properties` hiç verilmezse create
+  `Please select a valid generation type for 'id'` ile düşer (38/U-14). `0` (Always) ve `1` (ByDefault) ikisi de
+  geçerlidir — `UUID` anahtarda ikisiyle de satır id'si üretildi (ölçüldü 2026-09-21, 39/05 D-15).
 - **Katalogu okumak gerekiyorsa** (bu datasource'ta hangi `dbType` var, hangisi varsayılan, tip
   hangi seçenekleri kabul ediyor, hangi tipe dönüştürülebilir) `datasource_configuration_options`
   çağır: varsayılan yanıt ~5 KB'lık **özettir**; 816 kayıtlık collation DEĞER listesi yalnız
@@ -680,12 +721,13 @@ orada `undefined` alır.
   > `Sequence contains no **elements**` (satır yok — genelde preview rollback'i) **farklı**
   > sorunlardır; karıştırmak teşhisi saptırır.
 
-- **Audit izi ne zaman gerçekten yazılır?** `CreateAuditTrailCommandHandler` şu üç durumda
-  **hiç kayıt açmaz**: `IsAuditTrailActive == false`, `AuditTrailType == null`, ya da
-  `AuditTrailType == simple`. Yani iz tutulması için `isAuditTrailActive: true` **ve**
-  `auditTrailType: "basic" | "detailed"` birlikte gerekir. Enum yalnız üç değer tanır —
-  `simple` · `basic` · `detailed` (`AuditTrailType.cs`); `advanced` diye bir değer **yoktur**,
-  gönderirsen bağlama hatası alırsın.
+- **Audit izi ne zaman gerçekten yazılır?** Tek koşul `isAuditTrailActive: true`. Bayrak açık ve
+  `auditTrailType` boş gelirse **`simple`** yazılır (TB-101, 2026-09-20 — eskiden bayrak tek başına
+  hiçbir şey yazmıyordu, sessiz tuzaktı); okuma yolunda da tipsiz ama açık entity `simple` sayılır.
+  Üç tip, aynı satır başlığını yazar, farkları okumada: `simple` yalnız "kim oluşturdu / kim
+  güncelledi" meta'sını besler (geçmiş listesi dönmez) · `basic` geçmiş listesini döndürür, değişen
+  alanları döndürmez · `detailed` değişen alanları da yazar. Enum yalnız bu üç değeri tanır
+  (`AuditTrailType.cs`); `advanced` diye bir değer **yoktur**, gönderirsen bağlama hatası alırsın.
 - **Audit izi IP adresi tutar.** `audit_trails.IpAddress`, isteğin
   `HttpContext.Connection.RemoteIpAddress` değerinden doldurulur (`UserContext.cs`) ve satır
   olaylarıyla (`Row.Created/Updated/Deleted` → `UserIpAddress`) audit consumer'a taşınır; kullanıcı