tr-dop 0.1.0__tar.gz

tr_dop-0.1.0/CHANGELOG.md

@@ -0,0 +1,23 @@
+# Changelog
+
+All notable changes to this project will be documented in this file.
+
+## [Unreleased]
+
+## [0.1.0] - 2026-11-09
+### Added
+- DOP ratio (DOPO) computation from the plan's land uses with the 45 % cap of 3194 m.18/2,
+  seven-decimal rounding (Yönetmelik m.4/1-d), closed roads, donations and public parcels
+  credited (m.14/4-8, m.16/4), flood control facilities last and Treasury land first (m.14/3).
+- "dengeli" (balanced) and "dogrudan" (literal) ratio methods; earlier surrenders and earlier
+  DOP handled per 3194 m.18/7-9 (complement up to the ratio, total never above 45 %).
+- Public uses above the cap: free public land first, then KOP shares in proportion to
+  entitlement or to the area lying on those uses (Yönetmelik m.15, m.17/3).
+- DOP converted to money because of lawful buildings, with the extra deduction borne by the
+  other parcels and the payment split (3194 m.18/11-12, Yönetmelik m.16/1-3).
+- Registered vs computed area choice with the error limit of Yönetmelik m.31 (overridable).
+- Distribution to new parcels (location preferences, minimal splitting), owners' shares with
+  integer numerators over the parcel-area denominator (m.32), exact checks.
+- Data-driven, overridable land-use catalogue with article references.
+- JSON/CSV input (Turkish or English column names, decimal commas), Markdown/CSV/JSON output,
+  `tr-dop` CLI in Turkish (`hesapla`, `kullanimlar`, `yanilma`).

tr_dop-0.1.0/CITATION.cff

@@ -0,0 +1,20 @@
+cff-version: 1.2.0
+message: "If you use this software, please cite it as below."
+authors:
+  - family-names: "Eminoğlu"
+    given-names: "Yusuf"
+    email: "geospacephilo@gmail.com"
+    orcid: "https://orcid.org/0009-0005-6000-2934"
+title: "tr-dop"
+version: "0.1.0"
+date-released: "2026-11-09"
+license: "MIT"
+repository-code: "https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk"
+url: "https://pypi.org/project/tr-dop/"
+abstract: "Turkish land readjustment (arazi ve arsa düzenlemesi) calculations under Article 18 of Zoning Law 3194 and the Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik: DOP ratio with the 45 % cap, per-parcel DOP and KOP deductions accounting for earlier surrenders, distribution and shareholding tables, consistency checks, Markdown/CSV reports and a Turkish command-line interface."
+keywords:
+  - land readjustment
+  - land pooling
+  - urban planning
+  - cadastre
+  - Turkey

tr_dop-0.1.0/LICENSE

@@ -0,0 +1,21 @@
+MIT License
+
+Copyright (c) 2026 Yusuf Eminoğlu
+
+Permission is hereby granted, free of charge, to any person obtaining a copy
+of this software and associated documentation files (the "Software"), to deal
+in the Software without restriction, including without limitation the rights
+to use, copy, modify, merge, publish, distribute, sublicense, and/or sell
+copies of the Software, and to permit persons to whom the Software is
+furnished to do so, subject to the following conditions:
+
+The above copyright notice and this permission notice shall be included in all
+copies or substantial portions of the Software.
+
+THE SOFTWARE IS PROVIDED "AS IS", WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EXPRESS OR
+IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO THE WARRANTIES OF MERCHANTABILITY,
+FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE AND NONINFRINGEMENT. IN NO EVENT SHALL THE
+AUTHORS OR COPYRIGHT HOLDERS BE LIABLE FOR ANY CLAIM, DAMAGES OR OTHER
+LIABILITY, WHETHER IN AN ACTION OF CONTRACT, TORT OR OTHERWISE, ARISING FROM,
+OUT OF OR IN CONNECTION WITH THE SOFTWARE OR THE USE OR OTHER DEALINGS IN THE
+SOFTWARE.

tr_dop-0.1.0/MANIFEST.in

@@ -0,0 +1,9 @@
+include LICENSE
+include README.md
+include CHANGELOG.md
+include CITATION.cff
+include pyproject.toml
+include src/tr_dop/py.typed
+recursive-include src/tr_dop *.py *.json
+recursive-include tests *.py
+recursive-include examples *.py *.csv *.json

tr_dop-0.1.0/PKG-INFO

@@ -0,0 +1,301 @@
+Metadata-Version: 2.4
+Name: tr-dop
+Version: 0.1.0
+Summary: Turkish land readjustment (arazi ve arsa düzenlemesi, İmar Kanunu m.18) calculations: DOP ratio, per-parcel DOP/KOP deductions with earlier surrenders, distribution and shareholding tables, checks, Markdown/CSV reports and a Turkish CLI.
+Author-email: Yusuf Eminoğlu <geospacephilo@gmail.com>
+License-Expression: MIT
+Project-URL: Homepage, https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk
+Project-URL: Repository, https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk
+Project-URL: Issues, https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/issues
+Project-URL: Changelog, https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/blob/main/CHANGELOG.md
+Keywords: land-readjustment,land-pooling,arazi-duzenlemesi,imar,18-madde,dop,duzenleme-ortaklik-payi,parselasyon,hisselendirme,cadastre,urban-planning,turkey
+Classifier: Development Status :: 4 - Beta
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3.9
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3.10
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3.11
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3.12
+Classifier: Programming Language :: Python :: 3.13
+Classifier: Operating System :: OS Independent
+Classifier: Environment :: Console
+Classifier: Natural Language :: Turkish
+Classifier: Natural Language :: English
+Classifier: Topic :: Scientific/Engineering :: GIS
+Classifier: Topic :: Utilities
+Classifier: Intended Audience :: Science/Research
+Classifier: Intended Audience :: Developers
+Classifier: Intended Audience :: Other Audience
+Classifier: Typing :: Typed
+Requires-Python: >=3.9
+Description-Content-Type: text/markdown
+License-File: LICENSE
+Provides-Extra: dev
+Requires-Dist: pytest>=7.0.0; extra == "dev"
+Requires-Dist: pytest-cov>=4.0.0; extra == "dev"
+Requires-Dist: ruff>=0.1.0; extra == "dev"
+Requires-Dist: mypy>=1.0.0; extra == "dev"
+Dynamic: license-file
+
+# tr-dop
+
+[![PyPI version](https://img.shields.io/pypi/v/tr-dop.svg)](https://pypi.org/project/tr-dop/)
+[![Python versions](https://img.shields.io/pypi/pyversions/tr-dop.svg)](https://pypi.org/project/tr-dop/)
+[![CI](https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/actions/workflows/ci.yml/badge.svg)](https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/actions/workflows/ci.yml)
+[![License: MIT](https://img.shields.io/badge/License-MIT-yellow.svg)](LICENSE)
+
+**English summary.** `tr-dop` computes Turkish land readjustment ("arazi ve arsa düzenlemesi",
+Article 18 of Zoning Law No. 3194) on the standard library alone: the DOP contribution ratio
+under the 45 % cap, per-parcel DOP and KOP deductions that credit earlier surrenders, and the
+distribution and shareholding of the new parcels with exact share checks. Inputs are JSON or
+CSV; outputs are Markdown, CSV and JSON reports and a Turkish command-line tool, with every rule
+traced to the article of the law or regulation it implements.
+
+---
+
+**3194 sayılı İmar Kanunu 18. madde uygulaması (arazi ve arsa düzenlemesi) için hesap
+kütüphanesi ve komut satırı aracı.**
+
+`tr-dop` şunları yapar:
+
+- Plan kullanımlarından **düzenleme ortaklık payı oranını (DOPO)** hesaplar. Hangi kullanımın
+  DOP'tan karşılanacağı veri dosyasından okunur ve değiştirilebilir. Üst sınır %45'tir, oran
+  virgülden sonra yedi basamakla hesaplanır.
+- **Parsel bazında DOP kesintisini** hesaplar. Önceki terk ve kesintiler (bedelsiz terk, ifraz
+  ve tevhit yoluyla terk, evvelce alınmış DOP), bağışlar, kamulaştırmalar, kapanan yollar ve
+  kamu tahsisli parseller dikkate alınır. Mevcut yapılar nedeniyle alınamayan DOP bedele
+  dönüştürülür.
+- %45'i aşan kamu alanlarını önce bedelsiz kamu alanlarından karşılar, kalanını **KOP
+  (kamu ortaklık payı) hissesi** olarak parsellere paylaştırır.
+- Yeni imar parsellerine **dağıtım ve hisselendirme** yapar. Önce eski parselin yeri ve
+  tercihleri esas alınır, gerekmedikçe tahsis bölünmez. Payda parsel alanıdır ve paylar tam
+  sayıdır.
+- **Kontrolleri** yapar: hisse toplamları, %45 sınırı, parsel bazında toplam kesinti, DOP'un
+  karşılanması, saha ve dağıtım dengesi, pay ve payda eşitliği, asgari parsel büyüklüğü.
+- **Tapu ve kadastro alanı farkını** yanılma sınırına göre değerlendirir (Yön. m.31).
+- Sonuçları **Markdown, CSV ve JSON** olarak yazar. Türkçe bir CLI (`tr-dop`) sunar.
+
+Bağımlılığı yoktur, yalnızca Python standart kütüphanesini kullanır. Python 3.9 ve üzeri ile
+çalışır.
+
+```bash
+pip install tr-dop
+```
+
+## Hızlı başlangıç (komut satırı)
+
+```bash
+# JSON proje dosyasıyla: rapor ekrana
+tr-dop hesapla examples/proje.json
+
+# CSV girdileriyle: Markdown rapor + CSV cetvelleri + JSON
+tr-dop hesapla --parseller examples/parseller.csv --plan examples/plan.csv \
+    --yeni-parseller examples/yeni_parseller.csv --kapanan-yol 450 \
+    -o rapor.md --csv-klasoru cikti --ayrac ";" --json sonuc.json
+
+# Plan kullanımları kataloğu: hangi kullanım DOP'tan karşılanır, hangi bentte
+tr-dop kullanimlar
+
+# Tapu alanı ile hesap alanı karşılaştırması (Yön. m.31)
+tr-dop yanilma --tapu 1800 --hesap 1752 --olcek 1000
+```
+
+`hesapla` seçenekleri: `--yontem dengeli|dogrudan`, `--kop orantili|cakisma|yok`,
+`--ust-sinir 0.45`, `--kapanan-yol`, `--hazine-taskin`, `--kamu-alani`, `--asgari-parsel`,
+`--tahsisler` (elle tahsis CSV'si), `--katalog` (kullanım kataloğu değişiklikleri).
+Çıkış kodu 0 başarı, 1 bir kontrol hata verdi, 2 girdi hatası anlamına gelir.
+
+Örnek rapordan bir bölüm (`examples/proje.json`):
+
+```text
+- Düzenleme ortaklık payı oranı (DOPO): **0.3551697** (%35,51697)
+- Düşülen alanlar: kapanan yollar 450,00 m², bağış 0,00 m², kamu tahsisli parseller 600,00 m²
+| 120/3 | 1500.00 | 1500.00 | tapu | 250.00 | 371.55 | 0.3551714 | 0.00 | 1128.45 | Önceki terk ... |
+```
+
+## Hızlı başlangıç (Python)
+
+```python
+from tr_dop import NewParcel, Owner, Parcel, PlanUse, Scheme, Settings, run, to_markdown
+
+scheme = Scheme(
+    parcels=[
+        Parcel("101/1", 2000, [Owner("Ali", "1/2"), Owner("Ayşe", "1/2")]),
+        Parcel("101/2", 3000, [Owner("Mehmet", "1")]),
+        # ifraz sırasında 300 m² yola bedelsiz terk etmiş parsel (3194 m.18/9)
+        Parcel("101/3", 1500, [Owner("Zeynep", "1")], prior_deduction=300),
+    ],
+    plan_uses=[PlanUse("yol", 1800), PlanUse("park", 700), PlanUse("konut", 4300)],
+    new_parcels=[NewParcel("5/1", 1100), NewParcel("5/2", 1100),
+                 NewParcel("5/3", 1050), NewParcel("5/4", 1050)],
+    settings=Settings(closed_roads_area=300, min_parcel_area=400),
+)
+result = run(scheme)
+result.dop.ratio                      # 0.3676471  ( = 2500 / 6800 )
+result.dop.parcel("101/3").dop_area   # 361.76     ( = 0.3676471 x 1800 - 300 )
+result.ok                             # tüm "hata" düzeyindeki kontroller geçti mi
+print(to_markdown(result))
+```
+
+## Girdi biçimleri
+
+**JSON proje dosyası** (`examples/proje.json`): `parcels`, `plan_uses`, `new_parcels`,
+isteğe bağlı `allocations` ve `settings`.
+
+**CSV** dosyalarında ayraç `,` ya da `;` olabilir (otomatik algılanır). Ondalık virgül
+(`1.234,56`) kabul edilir. Sütun adları Türkçe ya da İngilizce yazılabilir.
+
+| Dosya | Sütunlar |
+|---|---|
+| `parseller.csv` (malik başına bir satır) | `parsel`, `malik`, `hisse` (`1/3`, `0,25`), `tapu_alani`; isteğe bağlı `hesap_alani`, `olcek`, `yerlesik`, `yanilma_siniri`, `giren_alan`, `onceki_kesinti`, `onceki_kesinti_turu` (`terk`/`dop`), `deger_artisi`, `bagis`, `kamulastirilan`, `durum` (`ozel`/`kamu_tahsisli`), `azami_kesinti`, `cakisma_alani`, `tercih` (`"1/1;1/2"`) |
+| `plan.csv` | `kullanim`, `alan`, isteğe bağlı `dop` (evet/hayır, katalogdaki değeri geçersiz kılar) |
+| `yeni_parseller.csv` | `yeni_parsel`, `alan`; isteğe bağlı `ada`, `kullanim`, `asgari_alan`, `kop` |
+| `tahsisler.csv` | `parsel`, `yeni_parsel`, `alan` (verilirse otomatik dağıtım yerine kullanılır) |
+
+Parsel düzeyindeki sütunlar aynı parselin ilk satırında yazılır, sonraki satırlarda boş
+bırakılabilir.
+
+## API özeti
+
+| Nesne / fonksiyon | Görev |
+|---|---|
+| `Owner`, `Parcel`, `PlanUse`, `NewParcel`, `Allocation`, `Settings`, `Scheme` | Girdi modeli. Hisseler `Fraction` olarak tutulur, toplamları tam olarak 1 olmalıdır. |
+| `run(scheme, catalog=None)` → `ReadjustmentResult` | DOP, KOP, dağıtım ve kontroller (`.dop`, `.distribution`, `.checks`, `.ok`) |
+| `compute_dop(parcels, plan_uses, settings, catalog)` → `DopResult` | Oran (`ratio`, `applied_ratio`), parsel satırları (`ParcelDop`), kullanım karşılama tablosu (`UseCoverage`) |
+| `distribute(entitlements, owners, new_parcels, ...)` → `Distribution` | Yerleştirme ve hisse satırları (`ShareRow`: pay/payda) |
+| `conversion_payments(dop_result, toplam_bedel)` | Bedele dönüştürülen DOP bedelinin fazladan kesinti yapılan parsellere dağıtımı |
+| `basis_area`, `area_tolerance` | Tapu ve hesap alanı seçimi, yanılma sınırı |
+| `default_catalog()`, `load_catalog(overrides)` | Plan kullanımları kataloğu |
+| `load_scheme`, `read_*_csv`, `scheme_from_mapping` | Girdi okuma |
+| `to_markdown`, `write_outputs`, `dop_table`, `distribution_table`, `coverage_table`, `result_to_mapping` | Çıktılar |
+
+## Yöntem ve dayanak
+
+Metinler mevzuat.gov.tr'deki güncel İmar Kanunu metni ve Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik
+ve değişiklikleriyle Kasım 2026'da karşılaştırılmıştır.
+
+- **3194 sayılı İmar Kanunu m.18** (7181/2019, 7333/2021 ve 7534/2024 sayılı Kanunlarla
+  değişik):
+  - fıkra 2: DOP, düzenlemeden önceki yüzölçümünün **%45**'ini geçemez. 5006 sayılı Kanun
+    sınırı %35'ten %40'a, 7181 sayılı Kanun %45'e çıkarmıştır.
+  - fıkra 3: DOP'un oluşabileceği kullanımların kapalı listesini verir. Taşkın kontrol tesisi
+    önce Hazine taşınmazlarından, sonra kalan oran kadar DOP'tan karşılanır. Kapanan imar ve
+    kadastro yolları toplam DOP'tan düşülür.
+  - fıkra 6: Kamulaştırılan kısım düşüldükten sonra kalan sahadan DOP alınır.
+  - fıkra 7: DOP kural olarak bir kez alınır. Yapılaşma koşulu ve nüfus artarsa, önceki terk
+    ve kesintiler dikkate alınarak ilk uygulamadaki oran %45'e kadar tamamlanabilir.
+  - fıkra 8: 2981 m.10 uygulamalarında tamamlayıcı kesinti yapılabilir; toplam %45'i geçemez.
+  - fıkra 9: İfraz ve tevhitle terk edilen alanın oranı, DOPO'ya tamamlayan fark kadar DOP alınır.
+  - fıkra 11-12: Yapılar nedeniyle alınamayan DOP bedele dönüştürülür ve fazladan kesinti
+    yapılan parsel sahiplerine ödenir.
+  - fıkra 13: Tahsis önce düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden yapılır.
+  - fıkra 15: Asgari parsel büyüklüğünün altında parsel oluşturulamaz.
+- **Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik** (RG 22/2/2020-31047; değişiklikler
+  RG 11/9/2025-33014 ve 13/12/2025-33106):
+  - m.4/1-d: DOPO = toplam DOP / düzenlemeye giren parsellerin toplam yüzölçümü; yedi basamak.
+  - m.14/2: Öncelik sırası (a ... i). m.14/3: taşkın kontrol tesisi. m.14/4-5: kapanan yollar
+    ve fazlası. m.14/6-7: önceki terkler (toplam %45). m.14/8: bağış ve tahsis.
+  - m.15: %45'i aşan kamu alanları. Önce tescil harici, belediye, kamu ve Hazine alanları
+    kullanılır, sonra trampa, imar hakkı aktarımı ya da kamulaştırma. m.15/4'e göre aşan alan,
+    çakışan parsellere kamulaştırma şerhiyle tahsis edilir.
+  - m.16: DOP alınmayan durumlar (yapılar ve bedele dönüştürme formülü m.16/3, kamu tahsisli
+    parseller m.16/4, evvelce DOP alınmış parseller m.16/5).
+  - m.17: Dağıtım esasları ve KOP hisselendirmesi (m.17/3). m.31: yüzölçümü kontrolü.
+    m.32: hisse hesabı (payda = parsel alanı).
+
+**Oran yöntemleri.** Varsayılan `dengeli` yöntem, önceki terkleri olan parsellerin de
+katkısını eşitleyecek oranı çözer: `Σ max(0, r·A⁰ᵢ − Tᵢ) = gereken DOP` (`A⁰` terk öncesi
+alan, `T` önceki terk). Böylece her parselin toplam katkısı özgün alanının aynı `r` oranı olur
+ve kamu alanları tam karşılanır. `dogrudan` yöntem Yönetmelik m.4/1-d tanımını harfiyen
+uygular: `r = gereken DOP / Σ parsel alanı`. Önceki terkler tamamlayan fark olarak düşüldüğü
+için ortaya çıkan açık raporda gösterilir.
+
+**KOP.** 2019-2020 düzenlemesiyle eski "kamu ortaklık payı" kesintisi kaldırılmıştır; ancak
+%45'i aşan kamu alanlarının karşılanması gerekir. `tr-dop` aşan alanı hesaplar. Bu alanı önce
+`excess_cover_area` (bedelsiz kamu alanı) ile karşılar, kalanını iki yöntemden biriyle
+paylaştırır. `orantili` yöntemde pay, DOP sonrası tahsis miktarıyla orantılıdır (eski KOP
+uygulaması, Yön. m.17/3). `cakisma` yöntemde pay, parselin aşan kamu alanına düşen kısmıyla
+orantılıdır (Yön. m.15/4). KOP hisseleri malikin mülkiyetinde kalır ve kamulaştırma şerhiyle
+`kop_target` parsellere hisselendirilir.
+
+**Dağıtım.** Eski parseller verilen sırayla işlenir. Her parsel önce tercih ettiği yeni
+parsellere, sonra tahsisi bütün olarak alabilen ilk parsele yerleştirilir. Kalan parseller en
+geniş boş parselleri doldurur, son kalan kısım tahsisi tam alabilen en dar parsele konur. Toplam
+tahsis yeni parsel alanından yuvarlama kadar farklıysa en büyük kalan yöntemiyle dengelenir; bu
+dengeleme raporda gösterilir. Hesaplar 0,01 m² tamsayı biriminde yapılır, bu yüzden payların
+toplamı paydaya tam olarak eşittir.
+
+## Kontroller
+
+| Kod | Düzey | İçerik |
+|---|---|---|
+| `hisse_toplami` | hata | Her eski parselde malik hisselerinin toplamı 1 |
+| `dop_ust_siniri` | hata | DOPO ≤ üst sınır |
+| `dop_asimi` | uyarı | Kamu alanları %45'i aşıyor (KOP/kamulaştırma gerekli) |
+| `parsel_toplam_kesinti` | uyarı | Önceki kesintiler dahil parsel bazında %45 |
+| `dop_karsilama` | uyarı | Toplanan DOP = gereken DOP |
+| `saha_dengesi` | uyarı | Plan kullanımları toplamı = parseller + yollar + kamu alanları |
+| `dagitim_dengesi` | hata | Tahsis toplamı = yeni parsel alanı toplamı (bağıl tolerans) |
+| `dagitilamayan` | hata | Bütün tahsisler dağıtıldı |
+| `pay_payda` | hata | Her yeni parselde Σ pay = payda |
+| `asgari_parsel` | hata | Yeni parsel ≥ asgari büyüklük |
+| `kop_parseli`, `yeni_parsel_plan`, `kapanan_yol_fazlasi`, `bedele_donusturme` | uyarı/bilgi | Ek bilgiler |
+
+## Sınırlamalar ve doğrulanamayan noktalar
+
+- **Yanılma sınırı:** Formüller Yönetmelik m.31/3'ün 2020 metnindendir. 2025 değişikliğiyle
+  fıkra, *Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik*'e (RG
+  27/9/2022-31966) atıf yapar hale gelmiştir ve o yönetmeliğin formülleri bu pakette
+  doğrulanmamıştır. Yerleşik alan formülündeki karekökün `M·F` çarpımının tamamını kapsadığı
+  varsayılmıştır, çünkü RG dizgisi bu konuda belirsizdir. Güncel değer için `tolerance`
+  alanını kullanın.
+- **Kullanım kataloğu:** Kanun listesindeki kullanımların DOP kapsamı doğrulanmıştır. Bazı
+  satırlar `verified: false` olarak işaretlidir: mezarlık (yalnızca Yönetmelik m.14/2-i'de
+  geçer), kent meydanı, kent parkı ve idari tesis (2025'te öncelik listesinden çıkarılmış ya
+  da yalnızca tanımda geçer). Öncelik bentlerinden a (ilk kısmı), b, d, e, g ve ı'nın 2025
+  metni ikincil kaynaktan doğrulanmıştır. Öteki bentler 2020 metninden alınmıştır.
+  `tr-dop kullanimlar` komutu (*) ile işaretli satırları gösterir. `--katalog` ile
+  değiştirebilirsiniz.
+- **Hesap yorumları:** `dengeli` yöntem, önceki terklerin "toplam parsel alanı" olarak terk
+  öncesi alana (`A⁰ = alan + terk`) oranlandığı yorumuna dayanır. Değer artışı nedeniyle ilave
+  DOP alınan parsellerde (3194 m.18/7) ilave kesinti `min(r, %45)·A⁰ − önceki kesinti` olarak
+  hesaplanır.
+- **KOP:** `orantili` paylaştırma uygulamadaki eski KOP yöntemine dayanır; güncel mevzuatta
+  bu adla bir kesinti yoktur. `cakisma` yöntemi m.15/4'e daha yakındır, ancak çakışma
+  alanlarını kullanıcının girmesi gerekir.
+- **Geometri:** Geometri yoktur. Plan kullanım alanları, yeni parsel alanları ve tercihler
+  kullanıcıdan alınır. Değer esaslı (eşdeğer) dağıtım, kat mülkiyeti esaslı hisselendirme
+  (m.19) ve imar hakkı aktarımı (m.38/A-C) kapsam dışıdır.
+- **Asgari parsel büyüklükleri** plan ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre değişir.
+  Varsayılan bir değer yoktur, `min_area` ya da `--asgari-parsel` ile verilmelidir.
+- Sonuçlar ön hesap niteliğindedir. Parselasyon planı yetkili idare tarafından mevzuata göre
+  hazırlanır ve onaylanır.
+
+## Geliştirme
+
+```bash
+pip install -e ".[dev]"
+pytest --cov=tr_dop
+ruff check . && ruff format --check src tests && mypy src
+```
+
+Testler ağ kullanmaz. Her sayısal örnek test dosyalarında elle hesaplanarak gösterilmiştir
+(`tests/test_dop.py`, `tests/test_engine.py`).
+
+## Lisans
+
+MIT © 2026 Yusuf Eminoğlu. Ayrıntılar için [LICENSE](LICENSE) dosyasına, atıf için
+[CITATION.cff](CITATION.cff) dosyasına bakın.
+
+## Akademik atıf (Academic citation)
+
+```bibtex
+@software{eminoglu_tr_dop,
+  author  = {Eminoğlu, Yusuf},
+  title   = {tr-dop},
+  year    = {2026},
+  version = {0.1.0},
+  url     = {https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk}
+}
+```
+
+`CITATION.cff` dosyasına da bakın.

tr_dop-0.1.0/README.md

@@ -0,0 +1,263 @@
+# tr-dop
+
+[![PyPI version](https://img.shields.io/pypi/v/tr-dop.svg)](https://pypi.org/project/tr-dop/)
+[![Python versions](https://img.shields.io/pypi/pyversions/tr-dop.svg)](https://pypi.org/project/tr-dop/)
+[![CI](https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/actions/workflows/ci.yml/badge.svg)](https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk/actions/workflows/ci.yml)
+[![License: MIT](https://img.shields.io/badge/License-MIT-yellow.svg)](LICENSE)
+
+**English summary.** `tr-dop` computes Turkish land readjustment ("arazi ve arsa düzenlemesi",
+Article 18 of Zoning Law No. 3194) on the standard library alone: the DOP contribution ratio
+under the 45 % cap, per-parcel DOP and KOP deductions that credit earlier surrenders, and the
+distribution and shareholding of the new parcels with exact share checks. Inputs are JSON or
+CSV; outputs are Markdown, CSV and JSON reports and a Turkish command-line tool, with every rule
+traced to the article of the law or regulation it implements.
+
+---
+
+**3194 sayılı İmar Kanunu 18. madde uygulaması (arazi ve arsa düzenlemesi) için hesap
+kütüphanesi ve komut satırı aracı.**
+
+`tr-dop` şunları yapar:
+
+- Plan kullanımlarından **düzenleme ortaklık payı oranını (DOPO)** hesaplar. Hangi kullanımın
+  DOP'tan karşılanacağı veri dosyasından okunur ve değiştirilebilir. Üst sınır %45'tir, oran
+  virgülden sonra yedi basamakla hesaplanır.
+- **Parsel bazında DOP kesintisini** hesaplar. Önceki terk ve kesintiler (bedelsiz terk, ifraz
+  ve tevhit yoluyla terk, evvelce alınmış DOP), bağışlar, kamulaştırmalar, kapanan yollar ve
+  kamu tahsisli parseller dikkate alınır. Mevcut yapılar nedeniyle alınamayan DOP bedele
+  dönüştürülür.
+- %45'i aşan kamu alanlarını önce bedelsiz kamu alanlarından karşılar, kalanını **KOP
+  (kamu ortaklık payı) hissesi** olarak parsellere paylaştırır.
+- Yeni imar parsellerine **dağıtım ve hisselendirme** yapar. Önce eski parselin yeri ve
+  tercihleri esas alınır, gerekmedikçe tahsis bölünmez. Payda parsel alanıdır ve paylar tam
+  sayıdır.
+- **Kontrolleri** yapar: hisse toplamları, %45 sınırı, parsel bazında toplam kesinti, DOP'un
+  karşılanması, saha ve dağıtım dengesi, pay ve payda eşitliği, asgari parsel büyüklüğü.
+- **Tapu ve kadastro alanı farkını** yanılma sınırına göre değerlendirir (Yön. m.31).
+- Sonuçları **Markdown, CSV ve JSON** olarak yazar. Türkçe bir CLI (`tr-dop`) sunar.
+
+Bağımlılığı yoktur, yalnızca Python standart kütüphanesini kullanır. Python 3.9 ve üzeri ile
+çalışır.
+
+```bash
+pip install tr-dop
+```
+
+## Hızlı başlangıç (komut satırı)
+
+```bash
+# JSON proje dosyasıyla: rapor ekrana
+tr-dop hesapla examples/proje.json
+
+# CSV girdileriyle: Markdown rapor + CSV cetvelleri + JSON
+tr-dop hesapla --parseller examples/parseller.csv --plan examples/plan.csv \
+    --yeni-parseller examples/yeni_parseller.csv --kapanan-yol 450 \
+    -o rapor.md --csv-klasoru cikti --ayrac ";" --json sonuc.json
+
+# Plan kullanımları kataloğu: hangi kullanım DOP'tan karşılanır, hangi bentte
+tr-dop kullanimlar
+
+# Tapu alanı ile hesap alanı karşılaştırması (Yön. m.31)
+tr-dop yanilma --tapu 1800 --hesap 1752 --olcek 1000
+```
+
+`hesapla` seçenekleri: `--yontem dengeli|dogrudan`, `--kop orantili|cakisma|yok`,
+`--ust-sinir 0.45`, `--kapanan-yol`, `--hazine-taskin`, `--kamu-alani`, `--asgari-parsel`,
+`--tahsisler` (elle tahsis CSV'si), `--katalog` (kullanım kataloğu değişiklikleri).
+Çıkış kodu 0 başarı, 1 bir kontrol hata verdi, 2 girdi hatası anlamına gelir.
+
+Örnek rapordan bir bölüm (`examples/proje.json`):
+
+```text
+- Düzenleme ortaklık payı oranı (DOPO): **0.3551697** (%35,51697)
+- Düşülen alanlar: kapanan yollar 450,00 m², bağış 0,00 m², kamu tahsisli parseller 600,00 m²
+| 120/3 | 1500.00 | 1500.00 | tapu | 250.00 | 371.55 | 0.3551714 | 0.00 | 1128.45 | Önceki terk ... |
+```
+
+## Hızlı başlangıç (Python)
+
+```python
+from tr_dop import NewParcel, Owner, Parcel, PlanUse, Scheme, Settings, run, to_markdown
+
+scheme = Scheme(
+    parcels=[
+        Parcel("101/1", 2000, [Owner("Ali", "1/2"), Owner("Ayşe", "1/2")]),
+        Parcel("101/2", 3000, [Owner("Mehmet", "1")]),
+        # ifraz sırasında 300 m² yola bedelsiz terk etmiş parsel (3194 m.18/9)
+        Parcel("101/3", 1500, [Owner("Zeynep", "1")], prior_deduction=300),
+    ],
+    plan_uses=[PlanUse("yol", 1800), PlanUse("park", 700), PlanUse("konut", 4300)],
+    new_parcels=[NewParcel("5/1", 1100), NewParcel("5/2", 1100),
+                 NewParcel("5/3", 1050), NewParcel("5/4", 1050)],
+    settings=Settings(closed_roads_area=300, min_parcel_area=400),
+)
+result = run(scheme)
+result.dop.ratio                      # 0.3676471  ( = 2500 / 6800 )
+result.dop.parcel("101/3").dop_area   # 361.76     ( = 0.3676471 x 1800 - 300 )
+result.ok                             # tüm "hata" düzeyindeki kontroller geçti mi
+print(to_markdown(result))
+```
+
+## Girdi biçimleri
+
+**JSON proje dosyası** (`examples/proje.json`): `parcels`, `plan_uses`, `new_parcels`,
+isteğe bağlı `allocations` ve `settings`.
+
+**CSV** dosyalarında ayraç `,` ya da `;` olabilir (otomatik algılanır). Ondalık virgül
+(`1.234,56`) kabul edilir. Sütun adları Türkçe ya da İngilizce yazılabilir.
+
+| Dosya | Sütunlar |
+|---|---|
+| `parseller.csv` (malik başına bir satır) | `parsel`, `malik`, `hisse` (`1/3`, `0,25`), `tapu_alani`; isteğe bağlı `hesap_alani`, `olcek`, `yerlesik`, `yanilma_siniri`, `giren_alan`, `onceki_kesinti`, `onceki_kesinti_turu` (`terk`/`dop`), `deger_artisi`, `bagis`, `kamulastirilan`, `durum` (`ozel`/`kamu_tahsisli`), `azami_kesinti`, `cakisma_alani`, `tercih` (`"1/1;1/2"`) |
+| `plan.csv` | `kullanim`, `alan`, isteğe bağlı `dop` (evet/hayır, katalogdaki değeri geçersiz kılar) |
+| `yeni_parseller.csv` | `yeni_parsel`, `alan`; isteğe bağlı `ada`, `kullanim`, `asgari_alan`, `kop` |
+| `tahsisler.csv` | `parsel`, `yeni_parsel`, `alan` (verilirse otomatik dağıtım yerine kullanılır) |
+
+Parsel düzeyindeki sütunlar aynı parselin ilk satırında yazılır, sonraki satırlarda boş
+bırakılabilir.
+
+## API özeti
+
+| Nesne / fonksiyon | Görev |
+|---|---|
+| `Owner`, `Parcel`, `PlanUse`, `NewParcel`, `Allocation`, `Settings`, `Scheme` | Girdi modeli. Hisseler `Fraction` olarak tutulur, toplamları tam olarak 1 olmalıdır. |
+| `run(scheme, catalog=None)` → `ReadjustmentResult` | DOP, KOP, dağıtım ve kontroller (`.dop`, `.distribution`, `.checks`, `.ok`) |
+| `compute_dop(parcels, plan_uses, settings, catalog)` → `DopResult` | Oran (`ratio`, `applied_ratio`), parsel satırları (`ParcelDop`), kullanım karşılama tablosu (`UseCoverage`) |
+| `distribute(entitlements, owners, new_parcels, ...)` → `Distribution` | Yerleştirme ve hisse satırları (`ShareRow`: pay/payda) |
+| `conversion_payments(dop_result, toplam_bedel)` | Bedele dönüştürülen DOP bedelinin fazladan kesinti yapılan parsellere dağıtımı |
+| `basis_area`, `area_tolerance` | Tapu ve hesap alanı seçimi, yanılma sınırı |
+| `default_catalog()`, `load_catalog(overrides)` | Plan kullanımları kataloğu |
+| `load_scheme`, `read_*_csv`, `scheme_from_mapping` | Girdi okuma |
+| `to_markdown`, `write_outputs`, `dop_table`, `distribution_table`, `coverage_table`, `result_to_mapping` | Çıktılar |
+
+## Yöntem ve dayanak
+
+Metinler mevzuat.gov.tr'deki güncel İmar Kanunu metni ve Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik
+ve değişiklikleriyle Kasım 2026'da karşılaştırılmıştır.
+
+- **3194 sayılı İmar Kanunu m.18** (7181/2019, 7333/2021 ve 7534/2024 sayılı Kanunlarla
+  değişik):
+  - fıkra 2: DOP, düzenlemeden önceki yüzölçümünün **%45**'ini geçemez. 5006 sayılı Kanun
+    sınırı %35'ten %40'a, 7181 sayılı Kanun %45'e çıkarmıştır.
+  - fıkra 3: DOP'un oluşabileceği kullanımların kapalı listesini verir. Taşkın kontrol tesisi
+    önce Hazine taşınmazlarından, sonra kalan oran kadar DOP'tan karşılanır. Kapanan imar ve
+    kadastro yolları toplam DOP'tan düşülür.
+  - fıkra 6: Kamulaştırılan kısım düşüldükten sonra kalan sahadan DOP alınır.
+  - fıkra 7: DOP kural olarak bir kez alınır. Yapılaşma koşulu ve nüfus artarsa, önceki terk
+    ve kesintiler dikkate alınarak ilk uygulamadaki oran %45'e kadar tamamlanabilir.
+  - fıkra 8: 2981 m.10 uygulamalarında tamamlayıcı kesinti yapılabilir; toplam %45'i geçemez.
+  - fıkra 9: İfraz ve tevhitle terk edilen alanın oranı, DOPO'ya tamamlayan fark kadar DOP alınır.
+  - fıkra 11-12: Yapılar nedeniyle alınamayan DOP bedele dönüştürülür ve fazladan kesinti
+    yapılan parsel sahiplerine ödenir.
+  - fıkra 13: Tahsis önce düzenlemeye alınan taşınmazın bulunduğu yerden yapılır.
+  - fıkra 15: Asgari parsel büyüklüğünün altında parsel oluşturulamaz.
+- **Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik** (RG 22/2/2020-31047; değişiklikler
+  RG 11/9/2025-33014 ve 13/12/2025-33106):
+  - m.4/1-d: DOPO = toplam DOP / düzenlemeye giren parsellerin toplam yüzölçümü; yedi basamak.
+  - m.14/2: Öncelik sırası (a ... i). m.14/3: taşkın kontrol tesisi. m.14/4-5: kapanan yollar
+    ve fazlası. m.14/6-7: önceki terkler (toplam %45). m.14/8: bağış ve tahsis.
+  - m.15: %45'i aşan kamu alanları. Önce tescil harici, belediye, kamu ve Hazine alanları
+    kullanılır, sonra trampa, imar hakkı aktarımı ya da kamulaştırma. m.15/4'e göre aşan alan,
+    çakışan parsellere kamulaştırma şerhiyle tahsis edilir.
+  - m.16: DOP alınmayan durumlar (yapılar ve bedele dönüştürme formülü m.16/3, kamu tahsisli
+    parseller m.16/4, evvelce DOP alınmış parseller m.16/5).
+  - m.17: Dağıtım esasları ve KOP hisselendirmesi (m.17/3). m.31: yüzölçümü kontrolü.
+    m.32: hisse hesabı (payda = parsel alanı).
+
+**Oran yöntemleri.** Varsayılan `dengeli` yöntem, önceki terkleri olan parsellerin de
+katkısını eşitleyecek oranı çözer: `Σ max(0, r·A⁰ᵢ − Tᵢ) = gereken DOP` (`A⁰` terk öncesi
+alan, `T` önceki terk). Böylece her parselin toplam katkısı özgün alanının aynı `r` oranı olur
+ve kamu alanları tam karşılanır. `dogrudan` yöntem Yönetmelik m.4/1-d tanımını harfiyen
+uygular: `r = gereken DOP / Σ parsel alanı`. Önceki terkler tamamlayan fark olarak düşüldüğü
+için ortaya çıkan açık raporda gösterilir.
+
+**KOP.** 2019-2020 düzenlemesiyle eski "kamu ortaklık payı" kesintisi kaldırılmıştır; ancak
+%45'i aşan kamu alanlarının karşılanması gerekir. `tr-dop` aşan alanı hesaplar. Bu alanı önce
+`excess_cover_area` (bedelsiz kamu alanı) ile karşılar, kalanını iki yöntemden biriyle
+paylaştırır. `orantili` yöntemde pay, DOP sonrası tahsis miktarıyla orantılıdır (eski KOP
+uygulaması, Yön. m.17/3). `cakisma` yöntemde pay, parselin aşan kamu alanına düşen kısmıyla
+orantılıdır (Yön. m.15/4). KOP hisseleri malikin mülkiyetinde kalır ve kamulaştırma şerhiyle
+`kop_target` parsellere hisselendirilir.
+
+**Dağıtım.** Eski parseller verilen sırayla işlenir. Her parsel önce tercih ettiği yeni
+parsellere, sonra tahsisi bütün olarak alabilen ilk parsele yerleştirilir. Kalan parseller en
+geniş boş parselleri doldurur, son kalan kısım tahsisi tam alabilen en dar parsele konur. Toplam
+tahsis yeni parsel alanından yuvarlama kadar farklıysa en büyük kalan yöntemiyle dengelenir; bu
+dengeleme raporda gösterilir. Hesaplar 0,01 m² tamsayı biriminde yapılır, bu yüzden payların
+toplamı paydaya tam olarak eşittir.
+
+## Kontroller
+
+| Kod | Düzey | İçerik |
+|---|---|---|
+| `hisse_toplami` | hata | Her eski parselde malik hisselerinin toplamı 1 |
+| `dop_ust_siniri` | hata | DOPO ≤ üst sınır |
+| `dop_asimi` | uyarı | Kamu alanları %45'i aşıyor (KOP/kamulaştırma gerekli) |
+| `parsel_toplam_kesinti` | uyarı | Önceki kesintiler dahil parsel bazında %45 |
+| `dop_karsilama` | uyarı | Toplanan DOP = gereken DOP |
+| `saha_dengesi` | uyarı | Plan kullanımları toplamı = parseller + yollar + kamu alanları |
+| `dagitim_dengesi` | hata | Tahsis toplamı = yeni parsel alanı toplamı (bağıl tolerans) |
+| `dagitilamayan` | hata | Bütün tahsisler dağıtıldı |
+| `pay_payda` | hata | Her yeni parselde Σ pay = payda |
+| `asgari_parsel` | hata | Yeni parsel ≥ asgari büyüklük |
+| `kop_parseli`, `yeni_parsel_plan`, `kapanan_yol_fazlasi`, `bedele_donusturme` | uyarı/bilgi | Ek bilgiler |
+
+## Sınırlamalar ve doğrulanamayan noktalar
+
+- **Yanılma sınırı:** Formüller Yönetmelik m.31/3'ün 2020 metnindendir. 2025 değişikliğiyle
+  fıkra, *Tapu Planlarında Yanılma Sınırının Belirlenmesi Hakkında Yönetmelik*'e (RG
+  27/9/2022-31966) atıf yapar hale gelmiştir ve o yönetmeliğin formülleri bu pakette
+  doğrulanmamıştır. Yerleşik alan formülündeki karekökün `M·F` çarpımının tamamını kapsadığı
+  varsayılmıştır, çünkü RG dizgisi bu konuda belirsizdir. Güncel değer için `tolerance`
+  alanını kullanın.
+- **Kullanım kataloğu:** Kanun listesindeki kullanımların DOP kapsamı doğrulanmıştır. Bazı
+  satırlar `verified: false` olarak işaretlidir: mezarlık (yalnızca Yönetmelik m.14/2-i'de
+  geçer), kent meydanı, kent parkı ve idari tesis (2025'te öncelik listesinden çıkarılmış ya
+  da yalnızca tanımda geçer). Öncelik bentlerinden a (ilk kısmı), b, d, e, g ve ı'nın 2025
+  metni ikincil kaynaktan doğrulanmıştır. Öteki bentler 2020 metninden alınmıştır.
+  `tr-dop kullanimlar` komutu (*) ile işaretli satırları gösterir. `--katalog` ile
+  değiştirebilirsiniz.
+- **Hesap yorumları:** `dengeli` yöntem, önceki terklerin "toplam parsel alanı" olarak terk
+  öncesi alana (`A⁰ = alan + terk`) oranlandığı yorumuna dayanır. Değer artışı nedeniyle ilave
+  DOP alınan parsellerde (3194 m.18/7) ilave kesinti `min(r, %45)·A⁰ − önceki kesinti` olarak
+  hesaplanır.
+- **KOP:** `orantili` paylaştırma uygulamadaki eski KOP yöntemine dayanır; güncel mevzuatta
+  bu adla bir kesinti yoktur. `cakisma` yöntemi m.15/4'e daha yakındır, ancak çakışma
+  alanlarını kullanıcının girmesi gerekir.
+- **Geometri:** Geometri yoktur. Plan kullanım alanları, yeni parsel alanları ve tercihler
+  kullanıcıdan alınır. Değer esaslı (eşdeğer) dağıtım, kat mülkiyeti esaslı hisselendirme
+  (m.19) ve imar hakkı aktarımı (m.38/A-C) kapsam dışıdır.
+- **Asgari parsel büyüklükleri** plan ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ne göre değişir.
+  Varsayılan bir değer yoktur, `min_area` ya da `--asgari-parsel` ile verilmelidir.
+- Sonuçlar ön hesap niteliğindedir. Parselasyon planı yetkili idare tarafından mevzuata göre
+  hazırlanır ve onaylanır.
+
+## Geliştirme
+
+```bash
+pip install -e ".[dev]"
+pytest --cov=tr_dop
+ruff check . && ruff format --check src tests && mypy src
+```
+
+Testler ağ kullanmaz. Her sayısal örnek test dosyalarında elle hesaplanarak gösterilmiştir
+(`tests/test_dop.py`, `tests/test_engine.py`).
+
+## Lisans
+
+MIT © 2026 Yusuf Eminoğlu. Ayrıntılar için [LICENSE](LICENSE) dosyasına, atıf için
+[CITATION.cff](CITATION.cff) dosyasına bakın.
+
+## Akademik atıf (Academic citation)
+
+```bibtex
+@software{eminoglu_tr_dop,
+  author  = {Eminoğlu, Yusuf},
+  title   = {tr-dop},
+  year    = {2026},
+  version = {0.1.0},
+  url     = {https://github.com/YusufEminoglu/tr_dop_sdk}
+}
+```
+
+`CITATION.cff` dosyasına da bakın.

tr_dop-0.1.0/examples/parseller.csv

@@ -0,0 +1,10 @@
+parsel;malik;hisse;tapu_alani;hesap_alani;olcek;onceki_kesinti;onceki_kesinti_turu;giren_alan;durum;tercih
+120/1;Ahmet Yılmaz;1/2;2400;2409,5;1000;;;;;"1/1;1/2"
+120/1;Fatma Yılmaz;1/4;;;;;;;;
+120/1;Ali Yılmaz;1/4;;;;;;;;
+120/2;Mehmet Kaya;1;1800;1752;1000;;;;;
+120/3;Zeynep Demir;2/3;1500;;;250;terk;;;
+120/3;Can Demir;1/3;;;;;;;;
+120/4;Hazine;1;900;;;;;;;
+121/7;Elif Şahin;1;1200;;;;;800;;1/6
+121/8;Hazine (MEB tahsisli);1;600;;;;;;kamu_tahsisli;